Hành trình đưa cái đẹp lên sách, báo của chàng sinh viên dang dở đường văn

Chính Danh
 

Sinh ra và lớn lên tại vùng quê nghèo Kim Chung (Đông Anh cũ), nay là xã Thiên Lộc- TP Hà Nội, tuổi thơ của Đại tá, Cựu chiến binh, nhà thơ Lê Minh Tý gắn liền với nhiều thiếu thốn, khó khăn vất vả. Cha anh là liệt sĩ trong kháng chiến chống Pháp, khi đó anh còn rất nhỏ. Hoàn cảnh ngày ấy chỉ có mình mẹ anh đã tần tảo nuôi ba con trong điều kiện cơm áo khó khăn đủ điều. Là con trai thứ trong gia đình, anh sớm nhận thức được trách nhiệm và luôn tâm niệm phải nỗ lực vươn lên trong học tập cũng như trong cuộc sống.

Học tập ở các cấp anh đều phấn đấu để 10 năm lên 10 lớp và cuối cấp là thi đỗ tốt nghiệp  chương trình phổ thông. Con đường vào Đại học của anh thì lại không dễ dàng, thuận lợi như những năm trước. Vì từ năm 1964 -1969, do chiến tranh phá hoại của giặc Mỹ, nên những năm ấy chỉ có chế độ chiêu sinh (có nghĩa là học đến năm cuối cấp 3, học sinh nào có nguyện vọng vào Đại học thì Ban Tuyển sinh nhà trường lập hồ sơ và danh sách gửi lên trên, đỗ Tốt nghiệp thì được gọi theo đúng nguyện vọng mong muốn mà không phải “đấu đá”. Nhưng “ đùng một cái” Bộ Đại học bỏ chế độ chiêu sinh do hết chiến tranh phá hoại, tiếp tục khôi phục lại chế độ thi tuyển Đại học sau 5 năm gián đoạn. Năm ấy chính là năm 1970, vì vậy anh và nhiều bạn bè trang lứa đều phải qua thử thách đó. Và may mắn đã mỉm cười, anh đã trúng tuyển vào Khoa văn Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội. Niềm vui vỡ òa, khi anh cùng một trong số ít học sinh, ước tính khoảng 15% đã vào đỗ đại học ngày ấy. Vào Đại học là mơ ước cả đời anh, nhưng ngay những ngày đầu còn quá nhiều điều lạ nước, lạ cái; nhất là sự ngu ngơ, vụng về lại từ nông thôn ra thành thị, hoàn cảnh bản thân và gia đình lại gặp rất nhiều thiếu thốn, song hợp với mong muốn, nguyện vọng và xác định tốt quyết tâm nên anh vẫn kiên trì theo đuổi học tập và trong thâm tâm luôn nuôi dưỡng ước mộng văn chương sau 4 năm học ở mái trường Đại học Tổng hợp Hà Nội.

Nhưng đang học năm thứ hai, theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, tháng 9 năm 1971 anh cùng hơn 100 sinh viên từ các trường đại học Bách Khoa, Đại học ngoại ngữ và Đại học Tổng hợp Hà Nội đã thực hiện” xếp bút nghiên, lên đường nhập ngũ” vào Lực lương Công an nhân dân vũ trang. Trong quá trình rèn luyện, chiến đấu trong quân ngũ, phần lớn sinh viên sau hai năm nghĩa vụ được trở về tiếp tục học tập  ở trường Đại học trước đó của mình. Với anh, con đường lại rẽ sang hướng khác. Ba năm trong quân ngũ, anh đã phấn đấu và được kết nạp Đảng. Thời cuộc đã thay đổi, vả lại, anh đang là Đảng viên, nên tổ chức quan tâm, động viên cho đi đào tạo để phục vụ Quân đội lâu dài. Thế là anh và một số ít bạn nữa được đi học sỹ quan tại Trường sĩ quan Công an nhân dân vũ trang ở thị xã Sơn Tây, năm 1975-1978.

Gần 40 năm đời binh nghiệp, anh đã phấn đấu rèn luyện không ngưng nghỉ. Và đã trưởng thành với quân hàm Đại tá, đảm nhiệm chức vụ Trưởng phòng Tuyên huấn Bộ đội Biên phòng trong hơn 10 năm (1997-2009) thì về hưu tại quê (Thôn nhuế xã Thiên Lộc, TP Hà Nội). Được nghỉ ngơi, đồng nghĩa với việc anh có nhiều thời gian hơn để nhìn lại hành trình phấn đấu, trưởng thành của mình và nhận ra rằng: tình yêu văn chương đang dang dở trước đây vẫn luôn âm ỉ. Thế là, bắt đầu quay lại với con chữ. Bằng con đường tham gia sinh hoạt tại các câu lạc bộ thơ ở địa phương, để từ đó có cơ hội học hỏi bạn bè, các thế hệ đi trước, và dần trưởng thành trong lĩnh vực sáng tác thơ ca, văn học. Trong 8 năm đầu về nghỉ,  anh đã xuất bản 4 tập thơ và 1 tập bút ký . Các ấn phẩm này đều do các nhà xuất bản uy tín cấp phép. Các chủ đề anh đề cập phần lớn phản ánh đa dạng các khía cạnh đời sống, nhưng nổi bật nhất vẫn là mạch cảm hứng ca ngợi cái hay, cái đẹp của đất nước và con người. Anh dành nhiều tâm huyết viết ca ngợi hoặc viết những tấm gương người tốt, việc tốt từ trong đơn vị công tác trước đây còn nhớ mà chưa có dịp viết ra để tri ân, chia sẻ và lan tỏa những điều tốt đẹp, tử tế của họ, cũng như viết về nhiều tấm gương tốt, tiêu biểu ở cộng đồng dân cư nơi anh sinh sống.


 

          Tập bút ký “Bóng thời gian” với 12 chủ đề, do Nhà xuất bản Công an nhân dân cấp phép, ấn hành năm 2024 là một minh chứng rõ nét cho thiên hướng sáng tác của anh. Trong cuốn sách này, phần lớn nội dung khắc họa những điển hình xuất sắc, tiêu biểu trong các lĩnh vực chiến đấu, lao động sản xuất, kinh doanh dịch vụ, công tác xã hội, đến hoạt động của cán bộ Mặt trận Tổ quốc ở thôn, xã… Những tấm gương tiêu biểu, điển hình được phản ánh bằng thơ, hoặc dưới dạng Báo chí, gửi đi và được đăng tải nhằm tuyên truyền những điều tốt đẹp trong xã hội, góp phần lan tỏa cái hay, cái đẹp trong cuộc sống. Những bài viết về những tấm gương có thể kể ra để mang tính minh họa như: Những người chiến sĩ chiến đấu bắt giặc lái Mỹ trong chiến tranh phá hoại năm 1972, Tấm gương của chị Tổ trưởng mặt trận Tổ quốc thôn Hậu dưỡng năng nổ tích cực vận động nhân dân xây dựng đời sống văn hóa mới ở khu dân cư, rồi đến Tấm gương của Người mẹ tận tụy, Hồ Thị Thúy cần mẫn lao động nuôi ba con nhỏ ăn học, học giỏi liên tục trong 12 năm liền với hoàn cảnh bố bị tử vong trong một tại nạn giao thông, cuối cấp cả ba đều lần lượt thi đậu vào Đại học tốp đầu, đến tấm gương khuyến học khuyến tài, trong đó ca ngợi lòng thơm thảo của các cụ cao niên trong dòng họ Lê ở quê bỏ lương hưu từng tháng tài trợ cho quỹ khuyến học của Họ, rồi Chuyện về đồng chí Trung tướng, Chính ủy lực lượng BĐBP khi đang chức luôn năng động sáng tạo, điều hành công việc với thái độ quyết đoán, hiệu quả, còn khi về nghỉ ở Khu phố vẫn giữ phong cách sống giản dị luôn gần gũi chan hòa với quần chúng nhân dân, cho đến Tấm gương dũng cảm trong chiến đấu chống tội phạm của người chiến sỹ công tác tại Cảng cửa khẩu Sài gòn, hoặc viết về Gương của Đại tá Phạm Thanh Khương cán bộ BĐBP trở thành Nhà văn từ công việc của người làm Báo (đăng trên trang của Hội nhà văn Hà Nội). Tiếp là nội dung tuyên truyền về  Người Họa sỹ tài ba: Nguyễn Như Ngọc đã thành công trong dòng tranh về vẽ chân dung Bác Hồ… Một điều vui và hứng khởi và cũng là bất ngờ, mà mới đây anh cho tôi hay, đó là: Khi viết về những tấm gương đã được đăng trên các phương tiện thông tin đại chúng, khi những nhân vật được phản ảnh, họ được đọc những nội dung nói về họ, thì họ lại có lời tri ân gửi đến và anh cho đây là sự động viên trở lại của nhân vật nên rất vui và có thêm niềm khích lệ, hứng thú về công việc viết. Ví như bài viết của anh về Họa sỹ Như Ngọc “ đã  gặt hái được nhiều thành công trong vẽ ở dòng tranh, chân dung Lãnh tụ Hồ Chí Minh” được đăng trên Báo Pháp Luật Việt Nam ngày 07/04/2026. Khi được đọc bài viết về mình, nhân vật đã nhắn tin lại như sau: “ Thật hạnh phúc, cảm ơn anh nhiều lắm… Em rất cảm kích tấm lòng của anh đã đại diện cho người hâm mộ đối với em. Như thế này, em càng phải cố gắng, nỗ lực phát huy công năng của mình trên con đường nghệ thuật phục vụ Đảng,  Nhà nước và quần chúng nhân dân. Em sẽ quyết tâm hơn bao giờ hết anh ạ. Cảm ơn anh rất nhiều. Kính chúc…”…Tất cả những điển hình, tiên tiến đó đều hướng tới việc lan tỏa tinh thần đoàn kết, xây dựng cộng đồng trong sạch, liêm khiết, thân thiện và nhân văn. Năm nay, đã bước vào tuổi 76, nhưng anh vẫn rất đam mê với con chữ để chắp ra những vần thơ, bài báo. Coi đây là niềm vui thích và cũng là phương pháp luyện chí não khi chở về già Anh anh chưa dừng lại ở việc in các tập sách thơ và bút ký, mà còn cộng tác với một số tờ báo, tạp chí như Báo Biên phòng, Quân đội Nhân dân, Người cao tuổi, Người Hà Nội, Tạp chí Cựu chiến binh… nhằm đăng một số nội dung về những tấm gương để tiếp tục lan tỏa những câu chuyện hay đến đông đảo bạn đọc. Có thể nói, hành trình của Đại tá, nhà thơ Lê Minh Tý là hành trình bền bỉ đi tìm và tôn vinh cái đẹp trong cuộc sống trên các trang sách… Dù phải dang dở con đường học ở Đại học, chấp nhận trải qua chiến tranh thời quân ngũ hay đời thường khi về nghỉ, anh vẫn giữ trọn một tâm niệm: viết để cổ vũ cái tốt, nhân lên điều thiện, hướng con người đến những giá trị Chân - Thiện - Mỹ.

Anh xứng đáng với sự trân trọng và ghi nhận của bạn đọc - một người đã lặng lẽ nhưng bền bỉ mang cái đẹp của đời sống lên các trang sách, Báo để bạn đọc thấu hiểu, thêm sự cảm thấu, chia sẻ để lan tỏa và động viên cuộc sống đầy gian nan, sôi động hiện nay. Xin chúc mừng anh với những thành công đáng quý trên con đường sáng tạo văn học - nghệ thuật “vì con người và cho con người”.

C.D