Cái mới sáng tạo đang sốt ruột chờ những cây bút trẻ

Thứ năm - 14/11/2019 16:10
Tham luận đề dẫn
Nhà thơ Hữu Việt
Nhà thơ Hữu Việt

Thành ngữ cổ có câu: “Anh hùng xuất thiếu niên” nghĩa là từ những người trẻ tuổi sẽ sinh ra những anh hùng. Lại có câu “Trường giang hậu lãng thôi tiền lãng” – sông Trường Giang lớp sóng sau dồn sóng trước, tre già thì măng mọc, sau đông tàn là lúc tíu tít xuân về…, âu cũng là quy luật lạc quan tất yếu của tự nhiên và đời sống.

Nhiều nhà văn lớn tuổi nổi tiếng đang ngồi với chúng ta hôm nay, trong hội trường này đều bắt đầu công việc của mình khi còn là những cây bút trẻ. Vượt qua sự cô đơn, vất vả (đôi khi thật nản lòng) trước trang giấy trắng, vượt lên sự đào thải khắc nghiệt của thời gian bằng tài năng và ý chí văn chương, để có ngày định vị tên tuổi mình trên bản đồ văn học nước nhà. Thế hệ nối tiếp thế hệ, và thế hệ nào cũng có bản sắc riêng và có đóng góp chung cho văn học nghệ thuật, cho sự phát triển bền vững của đất nước thì  đó mới là cái phúc của cộng đồng, và rộng hơn, là của dân tộc.

Sau 22 năm, đến năm 2015, Hội nhà văn Hà Nội mới tổ chức Hội nghị Viết văn trẻ lần thứ 2 tại thủ đô. Nhưng đến lần này, chỉ sau 4 năm, chúng ta lại tiếp tục tổ chức Hội nghị Viết văn trẻ lần thứ 3 tại vùng đất cố đô Ninh Bình. Đây cũng là hoạt động tiên quyết mà BCH Hội nhà văn Hà Nội đề ra trong nhiệm kỳ công tác 2016-2020 và nhất thiết phải thực hiện. Điều đó cho thấy, tập trung đầu tư cho phong trào và lực lượng viết trẻ là một trong những hoạt động trọng tâm của BCH Hội nhà văn Hà Nội nhiệm kỳ này.

Hội nghị Viết văn trẻ lần thứ 3 được tổ chức với mục đích tập hợp những cây bút trẻ đang sống, làm việc và viết trên địa bàn thủ đô Hà Nội; là cơ hội để các cây bút trẻ gặp gỡ nhau và giao lưu với các nhà văn lão thành đi trước, để được trò chuyện, lắng nghe những kinh nghiệmnghề nghiệp sâu sắc đúc kết suốt cả đời cầm bút. Và tất nhiên, chúng ta sẽ cùng nhau trao đổi về những vấn đề  học thuật đặt ra với những người viết trẻ, những vấn đề về tổ chức và xây dựng đội ngũ, với mục tiêu khai thông sức sáng tạo, nâng cao chất lượng sáng tác, khuyến khích các tài năng văn chương, góp phần vào việc bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa của kinh đô ngàn năm tuổi, đóng góp vào sự phát triển bền vững  của thủ đô Hà Nội và đất nước.  Họ rất đông đảo, không chỉ bởi địa bàn thủ đô đã mở rộng, mà còn bởi một không khí văn chương mới đã đã bắt đầu hình thành, có dấu diệu bứt phá trong khoảng giữa hai kỳ hội nghị.

Trong một thời gian không dài, những cây bút trẻ ở kỳ hội nghị trước đã trở thành hội viên cứng của Hội nhà văn Hà Nội và Hội nhà văn Việt Nam như: Mai Anh Tuấn, Lữ Mai, Lý Hữu Lương, Nguyễn Quang Hưng, Đào Quốc Minh, Vinh Huỳnh… Những tác giả trẻ ngày càng chững chạc, giàu cá tính, tiếp tục công bố tác phẩm của mình trên nhiều tờ báo và xuất bản phẩm như: Nhật Phi, Trần Thị Hằng, Nguyễn Thị Kim Nhung, Hiền Trang, Đặng Thiên Sơn, Quỳnh Phạm, Dương Hằng, MaiK Cây, Ngô Gia Thiên An, Nam Thiên Phú… còn nhiều tên tuổi khác mà ở đây tôi chỉ nhắc những cái tên ngẫu nhiên, chợt nhớ. Sáng tác của họ phong phú về thể loại, đa dạng về thủ pháp nghệ thuật, đi sâu khám phá, giải mã con người cá nhân với những vùng suy tưởng phức tạp;  và đặc biệt đáng vui mừng là nhiều cây bút trẻ đã thể hiện sự dấn thân, không ngại khó, ngại khổ có mặt ở những vùng đất xa xôi nơi biên giới, hải đảo, những địa phương gặp khó khăn để chứng kiến, đồng hành, trải nghiệm và có những trang viết phản ánh hiện thực đất nước. Vẫn còn nhiều nhà văn viết về đề tài giải trí, một nhu cầu tất yếu của một xã hội mang xu hướng tiêu thụ hiện nay, nhưng những tác phẩm đã bớt dễ dãi kiểu “đọc xong rồi quên” mà đã được lưu ý đến các tiêu chí đạo đức, thẩm mĩ… thỏa mãn được nhu cầu của một bộ phận độc giả trẻ. Đội ngũ những người viết lý luận phê bình trẻ hiện nay khá đông đảo, được đào tạo bài bản, giỏi nghề như Đoàn Ánh Dương, Trần Thiện Khanh, Hoàng Đăng Khoa, Nguyễn Thành Tâm, Ngô Hương Giang v.v… Họ là những cây bút có thẩm quyền nhất định trong giới và đang công tác các Viện nghiên cứu và các cơ quan truyền thông lớn.

Những cây bút trẻ đã tích cực tham gia vào các hoạt động văn chương của nước nhà như Ngày thơ Việt Nam, các đêm thơ, hội thơ Hà Nội, các trại sáng tác, các đợt đi thực tế. Họ đã có những đóng góp đáng kể làm nên một diện mạo trẻ trung, hăng hái, nhiệt tình nhưng cũng rất chu đáo cho các hoạt động chung của Hội mà công việc tổ chức Hội nghị lần này là một ví dụ.

Bên cạnh những hoạt động trên, từ  tháng 7 năm nay, Câu lạc bộ văn học Trẻ Hà Nội thuộc Ban nhà văn Trẻ, Hội nhà văn Hà Nội đã được thành lập. Ngay sau đó là các hoạt động hết sức sôi nổi: tham giaTọa đàm Nhận diện văn học trẻ thủ đô 10 năm trở lại đây (tháng 8); tổ chức Giao lưu giới thiệu tác giả tác phẩm với Khúc Hồng Thiện, Nguyễn Thị Kim Nhung (tháng 9); tổ chức Tọa đàm: Văn xuôi trẻ - còn gì ngoài hiện thực (tháng 10)… Đây có lẽ là màu sắc tươi tắn nhất và là một điểm nhấn ấn tượng trong phong trào văn học trẻ thủ đô năm nay.

Ngoài những tín hiệu tích cực kể trên, những người viết trẻ cũng phải đối mặt với nhiều khó khăn như: xu hướng sáng tác, điều kiện tham gia đào tạo và tự đào tạo, diễn đàn công bố tác phẩm, kinh phí hoạt động… Rồi sự chênh lệch giữa số lượng và chất lượng, giữa văn chương phong trào và tinh hoa mà nhà thơ Vũ Quần Phương đã đưa ra hình ảnh ví von rất thú vị là “nước lội thì nhiều, nhưng nước uống vẫn còn ít”…

Tôi có đọc ở đâu đó rằng, thế giới thực của chúng ta đang bị thế giới ảo gây sức ép, dẫn tới sự thay đổi nhu cầu thưởng thức nghệ thuật. Những bộ phim, cuốn sách, tác  phẩm mỹ thuật theo thể loại kì ảo, giả tưởng, viễn tưởng, siêu thực, phi hiện thực đang lên ngôi, đang là thời thượng. Theo tôi, nắm bắt thể loại, xu hướng thưởng thức v.v… không quá quan trọng (những tiêu chí đó chỉ phù hợp với các thương nhân). Claude Debussy nhà soạn nhạc nổi tiếng người Pháp có nói một câu rất đáng chú ý: Tác phẩm nghệ thuật tạo nên nguyên tắc chứ nguyên tắc không tạo nên tác phẩm nghệ thuật.Một tác phẩm xuất sắc của một tài năng xuất sắc sẽ đặt ra thể loại mới.

Thời đại chúng ta đang sống bề bộn những vấn đề lớn lao, những thay đổi chóng mặt, sự kiện nối tiếp sự kiện, tầng tầng lớp lớp, chỉ sợ không đủ thời gian, tài năng và khát vọng để viết. Có người gọi thời hiện tại là thời của tiểu thuyết để nhấn mạnh vào tính đồ sộ của nó. Có quá nhiều thứ cần đến tiếng nói của nhà văn.

Trẻ đồng nghĩa với mới. Mới đồng nghĩa là sản phẩm của sáng tạo. Nhưng cái mới ở đâu? Cái mới đang ở quanh chúng ta hằng ngày, thậm chí hằng giờ, nó không ẩn nấp, giấu mình mà đang chờ những người thật sự có tài tìm thấy.

CÁI MỚI SÁNG TẠO đang sốt ruột chờ những cây bút trẻ tài năng, dấn thân, bền bỉ và tâm huyết.

Kính thưa quý vị đại biểu và các đồng nghiệp viết trẻ,

 Hội nghị chính thức của chúng ta chỉ diễn ra trong một buổi sáng,thời gian không nhiều, để buổi làm việc được hiệu quả, chúng tôi mong muốn đề nghị quý vị đại biểu tập trung phát biểu, thảo luận về một số vấn đề sau:

 1. Nhận diện đội ngũ văn học trẻ thủ đô Hà Nội và những đóng góp trong sáng tạo văn học nghệ thuật thủ đô trong 4 năm trở lại đây.

 2. Vai trò của văn học và các sản phẩm của văn học trong bảo vệ , cổ vũ, phát huy các giá trị văn hóa dân tộc, vì sự phát triển bền vững của Thủ đô và đất nước.

 3. Trách nhiệm công dân của người cầm bút với dân tộc và đất nước.

 4. Vai trò, trách nhiệm của Hội nhà văn Hà Nội trong việc xây dựng, bồi dưỡng, phát triển đội ngũ những người viết trẻ thủ đô.

 5. Các vấn đề thời sự học thuật thuộc lĩnh vực: văn xuôi, thơ, lý luận phê bình và dịch thuật đặt ra với người viết trẻ hôm nay.

    Những tham luận và ý kiến phát biểu tại hội nghị sẽ được chúng tôi tập hợp lại, thành tài liệu của Ban nhà văn Trẻ và của BCH Hội nhà văn Hà Nội nhiệm kỳ 2016-2020.

    Thay mặt BCH Hội nhà văn Hà Nội và BTC, kính chúc quý vị đại biểu sức khỏe và sáng tạo. Chúc Hội nghị của chúng ta gặt hái được nhiều thành công!

    Xin trân trọng cảm ơn!

 

Tác giả bài viết: Nhà thơ HỮU VIỆT (Ủy viên BCH Hội nhà văn Hà Nội, Trưởng ban Nhà văn trẻ)

Nguồn tin: Bùi Việt Mỹ

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây