VỀ THÁI XUYÊN THĂM NƠI THỜ BÁC HỒ và câu chuyện tri ân cao cả

                                                     
      Không khí rộn ràng náo nức những ngày vừa qua: Kỉ niệm Cách mạng tháng 8 và Quốc khánh mồng 2 tháng 9 còn đọng lại trong trái tim hàng triệu người Việt Nam. Từ già đến trẻ, từ miền xuôi đến miền ngược, từ vùng núi biên cương đến miền biển đảo đầy nắng và gió. Từng hàng cây ngọn cỏ còn rạng rỡ sắc màu. Lòng người, lòng trời như hòa vào khúc ca khải hoàn chiến thắng.

      Tháng 9, cái nắng cuối hạ còn dùng dằng nửa ở nửa đi . Sau đợt nghỉ lễ ngày Cách mạng tháng 8 và Quốc khánh mùng 2 tháng 9, đoàn Chi hội Nhà văn Bắc sông Hồng thuộc Hội Nhà văn Hà Nội, cùng các nhà văn nhà thơ thuộc CLB Văn học Đông Anh, Mê Linh, Sóc Sơn... chúng tôi có cuộc hành hương về Thái Bình , Nơi đó có nhà thờ Bác Hồ do cựu nữ thanh niên xung phong và một số người tâm huyết, với tấm lòng kính yêu vị cha già dân tộc khởi dựng. Trưởng đoàn tham quan là  nhà thơ Phương Anh, một nhà giáo, nhà văn đầy nội lực và tâm huyết. Chị hiện là Chi hội trưởng chi hội Bắc Sông Hồng (gồm các nhà văn , nhà thơ của 4 địa bàn Đông Anh, Gia Lâm, Mê Linh, Sóc Sơn).  Đúng 5 giờ 30 xe xuất phát từ điểm hẹn đầu tiên và lần lượt qua 4 điểm đón. Mặc dù địa bàn rộng nhưng tất cả không sai một ly, không suy một phút.
Mục đích chuyến đi của chúng tôi ngoài nhu cầu tham quan vãn cảnh, còn coi đây như một chuyến đi thực tế để lấy tư liệu và cảm hứng sáng tác, để gắn kết tình bạn, tình thơ, và một điều khác nữa là phát hiện thêm tác giả - nhân tố có triển vọng để tạo điều kiện sáng tác, phát triển xây dựng Hội.
Đoàn có 22 nhà thơ, được lãnh đạo Nhà in - Công ty cổ phần Khoa học và công nghệ Hoàng Quốc Việt tài trợ xe đưa đón.
Xe bon bon trên đường, mặc dù nắng “rám trái bưởi” nhưng ai cũng vui vẻ, khỏe mạnh, tiếng chuyện trò, giao lưu, tiếng cười nói làm cho cung đường như ngắn hơn, nắng cũng dịu hơn. Chẳng mấy chốc xe đã dừng lại nơi làng quê yên bình, thuộc thôn Lục Bắc, xã Thái Xuyên tỉnh Thái Bình (Nay là Hưng Yên). Đón chúng tôi là bà Đỗ Thị Mến cựu thanh niên xung phong, chủ ngôi nhà thờ và Giám đốc nhà in Trần Thị Hiền cùng một số thành viên tâm huyết ở địa phương.
Những lời chào hỏi, những cái bắt tay thắm thiết như đã là người thân thuộc từ lâu, gặp lại.



                                         Trước cổng Nhà thờ Bác

     Mặc dù đã qua ngưỡng tuổi 80 nhưng bà Đỗ Thị Mến vẫn nhanh nhẹn, hoạt bát, mắt tinh, tai thính như thường. Dù không phải người thơ nhưng bà rất hoạt ngôn, bà nói chuyện, thuyết minh, giảng giải bằng văn vần rất linh hoạt, trí nhớ tốt . Bà dẫn chúng tôi tham quan khu nhà sàn và nơi chính điện thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh.
    Bàn thờ Bác được đặt ở vị trí trang nghiêm giữa ngôi nhà, bày trí trang trọng, sạch sẽ, gọn gàng. Trên cùng là lá cờ Tổ quốc, ngay dưới là bức tượng Bác Hồ và những kỷ vật mà bà Mến đã cất công đi khắp nơi sưu tầm được. Bà cùng đoàn chúng tôi thành kính dâng hương, với lời khấn bằng văn vần mộc mạc chân thành. Cầu mong Bác phù hộ cho Quốc thái, dân an, nhà nhà ấm no, hạnh phúc. Đáp lại lời khấn của chủ nhân, nhà thơ Phương Anh đại diện cho đoàn có lời đáp nghĩa - tri ân đối với vị cha già dân tộc và lời cảm ơn sâu sắc đối với người đã dày công xây dựng nên ngôi nhà thờ này.                          
    Tiếp theo, bà Mến dẫn chúng tôi thăm quan kho sách, những tấm ảnh quý về Bác mà bà đã sưu tầm được. Có tất cả hơn 500 cuốn sách quý và rất nhiều tranh ảnh, tư liệu được sắp xếp gọn gàng trong tủ kính. Đến đâu bà cũng thuyết minh cho chúng tôi nghe những kỉ niệm mà bà đã công phu đi các địc phương, gặp được nhiều người đã từng gặp và chụp ảnh chung với Bác Hồ để xin tư liệu.

      Đặc biệt là câu chuyện về hạt giống mà bà đã đi khắp các tỉnh, thành để đem về đặt dưới bàn thờ Bác mong muốn Bác sẽ phù trợ cho mùa màng khắp nơi tươi tốt, bội thu. Mâm hạt giống chính là lòng biết ơn của nhân dân khắp nơi với sự ấm no mà Bác đã mang lại. Bà tự hào khoe chiếc xe đạp Thống nhất mà bà đã dành dụm tiền tiết kiệm từ năm 1985 làm phương tiện rong ruổi. Và cũng năm ấy, bà đã một mình đạp xe vào tận làng làng Kim Liên, huyện Nam Đàn, Nghệ An thắp hương Bác Hồ, sau đó xin hạt lúa của vùng quê này mang về làm kỉ niệm.
     Hơn 80 tuổi, sống cô độc một mình, không con cái, bà Mến dồn hết tâm huyết để gìn giữ, hương khói cho ngôi nhà sàn mình xây dựng. Mấy năm trở lại đây, có người cảm động trước tấm lòng của bà mà đến phụ giúp trông nom, quét dọn và hướng dẫn du khách tham quan.

    Cuộc đời bà Mến nhiều thăng trầm, bất hạnh mà bất cứ ai nghe đến cũng phải rơi nước mắt. Sinh ra trong một gia đình bần nông có 5 anh em, cha mẹ đều đi ở đợ, làm thuê từ bé. Tuổi thơ của bà cũng trải qua biết bao cơ cực, đói nghèo.

     Nạn đói năm 1945 đã cướp đi sinh mạng của bao người nông thôn Thái Bình, trong đó có hai người anh trai của bà. Một người anh trai khác tham gia du kích, lên đường nhập ngũ chống Pháp sau đó hi sinh khi tuổi đời còn rất trẻ. Bất hạnh liên tiếp ập xuống gia đình bà Mến. Chỉ còn lại hai chị em gái nhưng bà Mến và chị gái vẫn tích cực tham gia các phong trào ở địa phương, noi gương người anh đã hi sinh của mình.
Năm 1966, khi đế quốc Mỹ leo thang bắn phá miền Bắc, bà Mến hăng hái tham gia TNXP lúc đang làm công tác Đoàn tại địa phương. Công tác tại Đội TNXP 766, Tỉnh đoàn Thái Bình, đến năm 1975 thì xuất ngũ, trở về địa phương Tham gia công tác xã hội. Chồng bà là ông Nguyễn Quang Dòng, người cùng quê, một cán bộ quân đội. Năm 1984, ông xuất ngũ trở về địa phương làm cán bộ nông nghiệp rồi cán bộ Mặt trận Tổ quốc xã. Tưởng rằng khi ông trở về, vợ chồng bà sẽ hạnh phúc trong niềm vui đoàn tụ và sẽ chào đón những đứa con khỏe mạnh ra đời. Thế nhưng cuộc đời ai đoán được chữ ngờ. Bảy lần bà mang thai thì cũng chừng ấy lần những đứa con không thể chào đời. Lúc đó, ông bà mới biết ông bị nhiễm chất độc da cam.
     Nỗi đau ám ảnh hai vợ chồng bởi lúc ấy cả hai đều đã khá lớn tuổi. Biết bao đêm bà khóc cạn nước mắt vì thương chồng, thương con. Chất độc da cam không những không cho những đứa con bà thành người mà còn hành hạ ông Dòng ngày này qua tháng khác. Sức khỏe ông ngày một yếu đi. Những cơn sốt rét liên miên khiến tóc ông rụng hết. Có những lúc ông đau tưởng chừng không gượng dậy được. Năm 1999, ông qua đời để lại người vợ cô độc, đơn côi một mình. Chồng mất, con cái chỗ dựa tinh thần duy nhất cũng không có, lúc đó bà Mến gần như sụp đổ. Chiến tranh đã qua đi nhưng hậu quả mà nó để lại vẫn còn dai dẳng quá. Bà Mến đã mất đi biết bao người thân yêu, ngay cả cái hạnh phúc cao cả nhất được làm mẹ cũng không có. Lúc ấy, chính tinh thần, ý chí, nghị lực của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tiếp thêm sức mạnh để bà vượt qua nỗi đau tột cùng ấy.

     Biết đến câu chuyện của bà Đỗ Thị Mến và cảm động trước tấm lòng của bà, năm 2009, bà Trần Thị Hiền - Giám đốc Xí nghiệp in II, Viện Khoa học - Công nghệ và các nhà hảo tâm cũng như bà con xóm giềng đã giúp bà xây khu nhà sàn thờ Bác Hồ. Bà coi đó như là gia sản lớn nhất của đời mình.



Ảnh chụp bên cây gạo cổ thụ, quê hương Thái Bình.
 

      Kết thúc buổi tham quan chúng tôi chúc bà nhiều sức khỏe để gìn giữ, trông coi, chăm sóc ngôi nhà sàn đặc biệt này. Hiện vật, tấm lòng của người người chiến sĩ trung kiên, chân tình đã và sẽ mãi là nguồn động lực giành cho thế hệ trẻ hôm nay và mai sau hiểu thêm về sự nghiệp cách mạng của Đảng, phấn đấu học tập noi theo tấm gương đạo đức, tác phong Bác Hồ vĩ đại.

Thu Sang
9/9/2025