Thuở trai - thơ Nguyễn Khoái và lời bình...

Chủ nhật - 04/05/2025 18:47

THUỞ TRAI

Nguyễn Khoái

Cái thời tóc vẫn còn xanh
Nghêu ngao câu hát, nhẹ tênh cuộc đời
Đắp mồ cho bạn xong rồi
Lại vô tư hỏi: Ai người chôn ta ?

Huế, Tết Mậu Thân 1968

Lời bình của ĐẶNG THANH

1. Tứ thơ độc đáo, đan xen hồn nhiên và triết lý:
- Hai câu đầu khắc họa hình ảnh tuổi trẻ với nét đẹp phóng khoáng: "tóc xanh", "nhẹ tênh cuộc đời", gợi sự vô tư, trong sáng.
- Hai câu sau bất ngờ chuyển giọng, đặt ra câu hỏi hiện sinh sâu sắc về cái chết "Ai người chôn ta?", tạo đối lập gay gắt giữa sự hồn nhiên và ý thức phù du của kiếp người.
2. Nghệ thuật đối lập tinh tế:
- "Đắp mồ cho bạn" - một hành động cụ thể phát sinh từ tâm trạng đã qua nhiều năm, đất nước nhiều thay đổi, tạo thái độ thản nhiên như thời tuổi còn trẻ: vừa dũng cảm đối mặt sinh tử, vừa ngây ngô trước những câu hỏi lớn.
- Sự tương phản giữa "nghêu ngao câu hát" (sống) và "chôn ta" (chết) khiến độc giả nhận ra một triết lý: tất cả cũng chỉ là khoảnh khắc mong manh.

3. Ngôn ngữ giản dị mà đa nghĩa:
- "Nhẹ tênh cuộc đời": vừa là cảm giác lạc quan, vừa ám chỉ sự vô định của kiếp người.
- Câu hỏi cuối: "Ai người chôn ta?" - một câu hỏi như đùa cợt mà thấm thía, gieo vào lòng người đọc nỗi ám ảnh về thân phận. Chạm đến quy luật muôn đời.