Về sự kiện nhà Trần chiến thắng quân Nguyên ghi ở Bảo tàng Quảng Ninh

     
      Nhà văn Bùi Văn Kha
 

        Bảo tàng Quảng Ninh ở thành phố Hạ Long là một bảo tàng đẹp, nhiều hiện vật, khá lớn, thu hút rất đông người xem cả trong ngoài tỉnh và du khách nước ngoài.

Đến gian trưng bày về nhà Trần, ở Bảng giới thiệu, phần công tích 3 lần chiến thắng quân Nguyên, tôi thấy chưa chính xác, cụ thể như sau:

“Khi đất nước đứng trước nguy cơ bị ngoại bang xâm lược, quân dân Nhà Trần dưới sự lãnh đạo của Vua Trần Nhân Tông và Hưng Đạo vương Trần Quốc Tuấn đã anh dũng đứng lên tiến hành ba cuộc kháng chiến chống đế chế Mông - Nguyên và giữ vững nền độc lập dân tộc ”. (trích nguyên văn từ Bảng hiệu của Bảo tàng Quảng Ninh).

Bảng hiệu có cả bản tiếng Anh và tiếng Pháp.

Về câu văn thì không nên dùng “quân dân Nhà Trần” mà nên dùng quân dân Đại Việt, từ “đứng lên” nên thay bằng từ khác, còn “chống đế chế” là việc của người Trung Quốc, nước ta chỉ đơn giản là đánh và thắng quân Nguyên thôi, mà những ba lần.

Lần 1 năm 1258 là vua Trần Thái Tông cùng Thái sư Trần Thủ Độ lãnh đạo. Lúc ấy Trần Quốc Tuấn chỉ là một tướng trẻ dưới quyền Vua và Thái sư, còn Vua Trần Nhân Tông (1258 – 1308) thì mới sinh ra. Vậy việc ghi cho chính xác là phải làm, và làm ngay.

Tôi xin trích từ Từ điển Wiki pedia:

Thái Tông

Năm 1258, sau khi đánh bại đại quân của Ngột Lương Hợp Thai của người Mông Cổ, Thái Tông truyền ngôi cho Hoàng thái tử Trần Hoảng (陳晃), tự xưng là Thái thượng hoàng. Từ đấy, nhà Trần theo lệ truyền ngôi sớm cho thái tử, Thượng hoàng tuy nhường ngôi nhưng vẫn quán xuyến mọi việc, giúp vị vua trẻ quen dần chính sự.

Trần Hoảng lên ngôi, sử gọi là Trần Thánh Tông.

Thánh Tông – Nhân Tông

Dưới thời của Thánh Tông hoàng đế, mọi việc chính sự vẫn đều chu toàn, nhà Trần tiếp tục thịnh trị. Ông xưng là Nhân Hoàng (仁皇), niên hiệu cải thành Thiệu Long (紹隆).

Năm 1277, Thượng hoàng Thái Tông băng hà, hưởng thọ 60 tuổi, làm Thượng hoàng được 19 năm. Cùng năm đó, Thánh Tông nhường ngôi cho Hoàng thái tử Trần Khâm (陳欽), sử gọi là Trần Nhân Tông. Nhân Tông xưng làm Hiếu Hoàng (孝皇), đổi niên hiệu thành Thiệu Bảo (紹寶).

Khi Nhân Tông lên ngôi, họa giặc giã từ quân Nguyên ở phía Bắc đang kéo đến. Năm đó, quân Nguyên đánh diệt nhà Tống, Tả thừa tướng nhà Tống là Lục Tú Phu cõng Tống đế nhảy xuống biển chết. Hậu cung và các quan chết theo rất nhiều. Qua 7 ngày có đến hơn 10 vạn xác chết nổi lên mặt biển. Xác Tống đế cũng ở trong số đó.

Để chuẩn bị cho chiến tranh chống quân xâm lược, nhà Trần cho tiến hành xét duyệt sổ đinh, chuẩn bị lương thảo lực lượng. Phong cho Hưng Đạo vương Trần Quốc Tuấn (興道王陳國峻) làm Quốc công tiết chế, thống lĩnh quân đội toàn quốc, sai chọn các quân hiệu có tài chỉ huy, chia đi nắm giữ các đơn vị. Cuối cùng, quân đội nhà Trần toàn thắng vào năm 1285 và năm 1288. Đến đây, nhà Trần bắt đầu bước vào thời thịnh trị lâu dài tiếp theo. (hết đoạn trích).

Chúng ta có sách sử. Đoạn trên là sử chính thống. Những tư liệu này đều lấy nguồn từ Đại Việt Sử ký của Lê Văn Hưu và Đại Việt Sử Ký Toàn Thư của Ngô Sỹ Liên.

Vài lời dông dài, trân trọng!