Hội nhà văn Hà Nội

http://nhavanhanoi.vn


GIỮ GÌN SỰ TRONG SÁNG CỦA TIẾNG VIỆT

GIỮ GÌN SỰ TRONG SÁNG CỦA TIẾNG VIỆT
Nguyễn Văn Hoan

 

      Đặt vấn đề: Từ xa xưa, ông cha ta đã rất chú trọng đến ngôn từ. Các cụ dạy: Học ăn, họcnói, học gói, học mở với ý nghĩa rất xâu sắc. Trước chúng ta, các lãnh tụ, các nhà văn hóa cũng giành nhiều tâm huyết cho Tiếng Việt. Bác Hồ, Bác Trường Chinh và đặc biệt là Bác Phạm văn Đồng rất chú trọng đến cách dùng từ, cách hành văn. Bác Đồng đã rất sâu sắc khi cho rằng ngôn ngữ nói lên tính cách của con người. Vấn đề : “Giữ gìn sự trong sáng của Tiếng Việt “ được Bác khởi sướng từ tháng 2 năm 1966 đã có âm hưởng trong lòng dân ta, được những người cầm bút, giới báo chí, xuất bản hưởng ứng nồng nhiệt. Bác dạy: “ Phải giữ gìn bản sắc, tinh hoa, phong cách của tiếng ta trong mọi thể loại văn (  văn nghệ, chính trị, khoa học, kỹ thuật..”
Đáng lẽ xã hội càng phát triển, con người càng phải thanh tao, trang nhã, ngôn từ càng phải được trau chuốt, trong sáng hơn, để giao lưu tư tưởng, tình cảm, giao tiếp xã hội văn hóa hơn, văn minh hơn. Nhưng tiếc rằng, ngày nay, theo đà cuộc sống hết sức “ tốc độ”, mải mê rượt đuổi  vật chất....,một số người đã đối xử rất thô bạo, rất phũ phàng với ngôn ngữ, khiến ngôn ngữ của ta chẳng những không trong sáng lên mà ngày càng vẩn đục đi.
Để dần dần khắc phục tình trạng này và để làm theo lời dạy của Tiền nhân, phải  có người chí cốt, phải có người tiên phong, đó là giới báo chí, xuất bản. Và qua Nhavanhanoi.vn xin được tiên phong trong những người tiên phong với chuyên mục : “ Giữ gìn sự trong sáng của Tiếng Việt”.
Tên chuyên mục chẳng những  nói lên mục đích, ý nghĩa, nhiệm vụ của nó mà còn ghi dấu công lao và tâm huyết của Bác cố Thủ tướng  Phạm văn Đồng trong lĩnh vực này.

2. Chuyên mục tập trung vào việc giữ gìn câu cú ( cú pháp ) và ngôn từ ( từ pháp) của tiếng Việt. Cách tiếp cận có thể như sau:

a, Về từ ngữ: Để khắc phục xu hướng tiêu cực trong sự bùng nổ không định hướng về từ ngữ của giới trẻ hiện nay như tiếng lóng, ngôn ngữ chát, ngôn ngữ tuổi teens...., dùng từ bừa bãi… chúng ta cần giữ gìn vốn từ ( từ vựng) tiếng Việt và khai thác tối đa ngữ nghĩa của mỗi từ đặc biệt là các từ có nguy cơ mai một. Để thu hút nhiều người tham gia, chuyên mục dùng  hình thức 'đố chữ'  thông qua:
- Nguyên  nghĩa của nó hoặc những nghĩa mở rộng, nếu có.
-  Các từ đồng nghĩa, đồng âm, đối nghĩa; ưu tiên từ “lạ “, tần suất nhỏ trên sách, báo, trong giao tiếp.
- Nghĩa của các từ vừa nêu ( cho là mới lạ) trên tất cả các mặt văn học, nghệ thuật, khoa học, chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội...( nếu có). Ý kiến   càng có giá trị khi tác giả đưa ra được nhiều nghĩa, nghĩa “lạ “ nhất ( không kể tiếng địa phương, tiếng lóng ), diễn đạt lời giải của mình chặt chẽ, xúc tích nhất ( có thể dùng  thí dụ để làm sáng tỏ lời giải thích của mình).
- Những từ dùng chữ đó mà không phải là nguyên nghĩa.
( Dưới đây tôi xin viết sẵn một số bài làm thí dụ ).

b, Về câu: Để khắc phục tình trạng nhiều câu què, câu cụt, câu không gãy góc..., nghĩa là câu sai văn phạm như hiện nay, Tác giả sẽ trích dẫn một câu văn nào đó trên sách báo, sau đó:
Phát hiện cái sai trong đó. Dùng một câu thơ lục bát để phê phán cái sai đó.
Đặt lại câu cho chính xác nhất, hay nhất.
Xin được bổ sung để Đề xuất này thêm hoàn chỉnh.             
                       
                                                                                                                
                Nguyễn văn Hoan.                              
  
           Chờ mọi người thật yên lặng, Chủ tịch Phan Khoa mới  Chà.. một tiếng thật dài để chứng tỏ vừa xong một việc lớn. Bác nói:
Chúng ta vừa xong phần từ láy rất lý thú đúng không ạ. Bây giờ chúng ta sẽ chuyển sang một nội dung mới đó là tìm mọi nghĩa của một từ ( hoặc chữ) khi nó kết hợp với các chữ khác nhau. Cố gắng xem nghĩa khái quát của nó là gì , nếu có. Bác nào thích từ nào thì nêu ra, nêu cả các từ nó đã ghép với những chữ nào đó , chưa đủ thì bác khác bổ sung, sau đó ta sẽ mổ xẻ để thấy hết cái hay, cái đẹp của từ đó. Được không các bác?.
Tất cả đều đồng tình.



Bài 71:
 Bác Tỵ đột phá trước:
-Tôi xin đưa ra từ Phải. Tôi mới tìm được 20 từ liên quan tới Phải: Phải không, phải, phải lòng, phải vạ, phải tội, phải nợ, phải gió, phải bỏng, phải vôi, phải bả, phải gai, phải vía, phải duyên, phải kiếp, phải phép, phải lối, phải đạo, phải lúc, phải biết, phải chăng.
Bác Phan Khoa:
Nhiều từ hay quá. Không kể những từ mang nghĩa đen, nghĩa thực, ta còn thấy có các từ nghĩa trừu tượng, nghĩa bóng, nghĩa khác biệt . Đặc biệt là khi đặt nó vào một văn cảnh nhất định, nó càng hay đến tuyệt vời: Đỉa phải vôi chẳng hạn. Mời các bác tìm nghĩa cho chúng đi.
Bác Hợi:
Tôi xin nêu các nghĩa của từ Phải:
+ Bắt buộc.
+ Lẽ phải.
+ Đúng, trái nghĩa với Trái: Phải phép, phải lối, phải đạo, phải lúc..
+ Được rồi: - Mời cụ ngồi chiếu trên ạ!
                     - Phải!
+ Mắc vào: Phải lòng, phải vạ, phải tội, phải bỏng, phải gai….
Bác Phan Khoa:
Phải chăng nghĩa là gì ạ?
Bác Tỵ:
Có thể hiểu là Chẳng nhẽ: Phải chăng ( chẳng nhẽ ) không trồng được khoai?
Thế còn Phải biết.
Bác Thân:
Nghĩa đen là phải làm được việc gì đó: Phải biết lập Dự án, lập Chương trình..
Nghĩa khác biệt của nó là Rất: Đẹp phải biết, ngon phải biết…: Rất đẹp. rất ngon..
Tất cả đều ồ lên: Tuyệt vời!
Bác Phan Khoa thêm:
+ Cum từ Còn phải nói: Một sự khẳng định đanh thép:
- Năm nay anh xứng đáng Lao động tiên tiến đấy.

. Có khi còn đáng Chiến sĩ thi đua cơ sở nữa ấy chứCòn phải nói-
+ Còn một từ này nhưng không biết có phải phương ngữ không, từ Phải kẻo ấy mà. Nó đồng nghĩa với Coi chừng: Một chàng trai đang ấm ức về việc mình bị bố cứ dọa dẫm, hạn chế về khoản rượu bia. Bà mẹ đe thêm: Phải kẻo, vài tuổi nữa là viêm gan cổ chướng đấy con ạ.                                                                                   
                                                                                 Nguyễn văn Hoan ghi chép.

Hôm nay bác Tỵ ra từ đố:

Bài 67:
Một từ láy phụ âm đầu th biểu thị tính cách của con người khẩu Phật tâm sà mà Nguyễn Du đã nói tới trong Truyện Kiều.
Nếu thay phụ âm đầu bằng s, từ mới biểu thị giọng nói dễ nghe của một người không thật tâm.
Nếu thay phụ âm đầu bằng ph, từ mới có nghĩa là màu rất nhạt.
Nếu thay phụ âm đầu bằng nh, từ mới có nghĩa là hơi bị nhờn.
  Hỏi các từ đó là gì?

Bài 68:
Có một từ một vần nói về một loài côn trùng chuyên môn đi tìm hoa lấy mật.
Nếu láy hoàn toàn vần đó sẽ được từ mới nói về tình trạng thời tiết hoặc đầu não con người hơi bị bức bối.
Nếu láy phụ âm đầu s, từ mới diễn tả về sự sóng đôi.
Nếu láy phụ âm đầu nh, từ mới biểu thị hình tượng hoặc tiếng chuông ngựa khi người ta đi nước kiệu.
Nếu thay phụ âm đâu l vào chữ đầu, t vào chữ sau, từ mới biểu thị tiếng nước nhỏ giọt vào chậu nhôm chẳng hạn, hoặc biểu thị bước đi nhanh, vội vã.
  Hỏi những từ đó là gì?

Bài 69:
Có một từ ghép biểu thị ánh mặt trời hoặc hoặc ánh sáng phát ra từ những loại vải quý.
Nếu láy phụ âm đầu l, từ mới  biểu thị sự phản xạ ánh sáng từ vàng, bạc, kim cương  chẳng hạn.
Nếu láy phụ âm đầu s, từ mới biểu thị nước trong thùng bị rung lắc.
Nếu thêm phụ âm đầu ch vào chữ đầu, v vào chữ sau, từ mới, từ mới có nghĩa là làm xong việc gì đó rất nhanh.
Hỏi các từ đó là gì?
Mọi người đang định nghỉ thì Chủ tịch Phan Khoa hắng giọng, ý là bác sẽ nói tiếp vấn đề gì đó. Rồi Chủ tịch nói:
Nhân gặp từ óng ánh, chúng ta nhận ra một điều là: Các từ ghép đôi không có phụ âm đầu cũng mang sắc thái của từ láy mặc dù chúng chẳng láy gì cả. Có lẽ đây là một đặc điểm rất thú vị của cấu trúc từ Việt, phải không các bác. Này nhé: Ỉ eo, ai oán, u ám, ì ạch, ỡm ờ….

Bài 70:
    Bác Tỵ và bác Dần cùng ngồi ngắm ra ngoài sân. Trời thu xanh lơ không một gợn mây. Cao hứng, bác Tỵ  bảo bác Dần:
Bác thử tìm một từ láy nói về bầu trời hôm nay đi nào.
Dễ quá mà.
Nói vậy thôi, nhưng cũng phải nghĩ một lúc bác Dần mới bật ra được:
Trời cao lồng lộng.
Tuyệt quá!
Bác Phan Khoa tán thưởng. Rồi bác tiếp:
Bây giờ ta tìm tiếp những từ láy có cặp vần lồng lộng xem nào.
Mọi người rất chăm chú, nhưng không tìm được từ nào. Cuối cùng, bác Phan Khoa nói:
Có 2 từ này nhưng tôi sợ chỉ là phương ngữ:
Từ chồng chộng: Trong một tập hợp vật nào đấy, có một số nhỉnh hơn một chút. Thí dụ, trong một rổ khoai sọ, có củ cái và củ con, nếu chọn ra những củ chồng chộng, tức là chọn ra những củ cái.
Từ sồng sộng. Dân dã có từ sống sượng. Nghĩa bóng của nó gần đồng nghĩa với từ trơ tráo nghĩa là làm việc xấu mà không biết hổ thẹn. Nghĩa đen của nó chỉ một loại củ nào đó luộc rồi nhưng không ăn được có thể vì sống hoặc vì sượng. Sống nghĩa là chưa chín tới, sượng nghĩa là củ đó đã mất phẩm chất, đun mấy cũng không chín. Sồng sộng nghĩa là chưa chín tới.
   Lát sau bác nói tiếp:
-Tóm lại, các bác thấy không, láy phụ âm đầu thì nhiều vô kể, nhưng láy vần thì, với mỗi cặp vần, số từ láy là không nhiều. Chúng ta tìm cật lực rồi mà đã được bao nhiêu đâu. Hai từ thì còn kha khá. Ba từ đã là hiếm. Bốn từ mới có 6 cặp  (  ăng ăng…, anh ách…,  bong bóng…,ong ong…., óng ánh…, thơn thớt….). Năm từ mới có 2 cặp (  ằng ặc…, nguệch ngoạc ). Bác nào tìm được những cặp có 5, 6 từ nào?

Giải đáp:
Bài 67:
Từ gốc là thơn thớt.
Thay phụ âm đâù s, được từ mới là sơn sớt.
Thay phụ âm đầu ph, được từ mới là phơn phớt.
Thay phụ âm đầu nh, được từ mới là nhơn nhớt.
Bài 68:
Từ gốc là ong.
Láy hoàn toàn được từ mới là ong ong.
Nếu láy phụ âm đầu s, được từ mới là song song.
Nếu láy phụ âm đầu nh, được từ mới là nhong nhong.
Nếu thay phụ âm đầu l vào chữ đầu, phụ âm t vào chữ sau, được từ mới là long tong.
Bài 69:
Từ gốc là óng ánh.
Láy phụ âm đầu l, được từ mới là lóng lánh.
Láy phụ âm đầu s, được từ mới là sóng sánh.
Thay phụ âm đầu ch vào chữ đầu, v vào chữ sau, được từ mới là chóng vánh.
Bài 70:
Có một cặp vần nữa có 5 từ là cặp ình ịch:
Thình thịch.
Bình bịch.
Xình xịch.
Trình trịch.
Dình dịch.

                                                                 Nguyễn văn Hoan  ghi chép



Hôm nay bác Dần ra chữ đố:
Bài 64:
Một từ láy vần biểu thị tiếng phát ra khi gia súc bị bóp cổ.
 Nếu láy phụ âm đầu v, từ diễn tả một đêm trăng sáng.
Nếu láy phụ âm đầu n, từ có nghĩa là đòi bằng được.
Nếu láy phụ âm đầu s, từ có nghĩa là cười một cách khoái trá.
Nếu láy phụ âm đầu d, từ biểu thị về độ dài.
Hỏi các từ đó là gì?


Bài 65:
Một từ láy phụ âm đầu:
Nếu phụ âm đầu là b, từ biểu thị hiện tượng mặt nước có gì đó khi trời mưa dầm.
Nếu phụ âm đầu là ch, từ chỉ một loại đồ chơi của trẻ em có thể quay tròn.
Nếu phụ âm đầu là ng, từ chỉ về sự chờ đợi một con người.
Nếu phụ âm đầu là nh, từ chỉ về sự chờ đợi một sự kiện.


Bài 66:
Một từ láy phụ âm đầu ng nói về lối viết chữ cẩu thả, chữ rất xấu.
Nếu thay bằng phụ âm q, nghĩa của từ mới vẫn như thế.
Nếu thay bằng phụ âm t, từ mới biểu thị  lời ăn, tiếng nói của một người có tính cách dễ dãi, dông dài.
Nếu thay bằng phụ âm x, từ mới biểu thị một sự biến dạng
Nếu thay bằng phụ âm ch, từ mới có nghĩa là mất quy củ làm việc, hàng ngũ bị xộc xệch .



 Giải đáp:
Bài 64:
Từ gốc là ằng ặc.
Nếu láy phụ âm đầu v, được từ mới là vằng vặc.
Nếu láy phụ âm đầu n, được từ mới là nằng nặc.
Nếu láy phụ âm đầu s, được từ mới là sằng sặc.
Nếu láy phụ âm đầu d, được từ mới là dằng dặc.

 Bài 65:
Từ gốc là bong bóng.
Nếu phụ âm đầu là ch, từ mới là chong chóng.
Nếu phụ âm đầu là ng, từ mới là ngong ngóng.
 Nếu phụ âm đầu là nh, từ mới là nhong nhóng.

Bài 66:
Từ gốc là nguệch ngoạc.
Láy phụ âm đầu q, được từ mới là quệch quạc.
Láy phụ âm đầu t, được từ mới là tuệch toạc
Láy phụ âm đầu x, được từ mới là xuệch xoạc.
Láy phụ âm đầu ch, được từ mới là chuệch choạc./.



* Sửa lại: Xin lỗi bạn đọc được sửa lại phụ âm ch bằng phụ âm x trong phần giải đáp bài 57.
                                                        Nguyễn văn Hoan ghi chép.

       

Hôm nay bác Hợi ra chữ đố:

Bài 61:
Một từ láy phụ âm đầu c có nghĩa là chú tâm, tận tụy, chăm chỉ làm việc.
Nếu phụ âm đầu là h, từ mới biểu thị mùi cùa các hạt ngũ cốc đã chớm hỏng.
Nếu phụ âm đầu là nh, từ mới  biểu thị hình ảnh của một đám dòi bọ gì đấy.
Hỏi các từ đó là gì?


Bài 62:
Một từ láy biểu thị nỗi bực tức hoặc trạng thái ăn khó tiêu.
Nếu láy phụ âm đầu kh, từ mới biểu thị tiếng cười ròn tan.
Nếu láy phụ âm đầu t, đó là tiếng cào cào, châu chấu đạp lên lá lúa.
Nếu láy phụ âm đầu v, đó là tiếng đọc bài trôi chảy.
  Hỏi những từ đó là gì?

Bài 63:
Một từ láy phụ âm đầu:
Nếu phụ âm đầu là ch, từ đó có nghĩa là không vững chãi.
Nếu phụ âm đầu là ng, từ đó biểu thị tính cách con người ra vẻ ta đây, coi thường người khác.
Nếu phụ âm đầu là x, từ đó nói về sự chi tiêu, sinh hoạt rộng rãi.
Hỏi các từ đó là gì?


 Giải đáp:
Bài 61:
Từ gốc là cung cúc.
Láy phụ âm đầu là h, được từ mới là hung húc.
Láy phụ âm đầu nh, được từ mới là nhung nhúc.
Bài 62:
Từ gốc là anh ách.
Láy phụ âm đầu kh, được từ mới là khanh khách.
Láy phụ âm đầu t, được từ mới là tanh tách.
Láy phụ âm đầu v, được từ mới là vanh vách.
Bài 63:
Từ đầu tiên là chông chênh.
Thay phụ âm đầu bằng ng (ngh), được từ mới là ngông nghênh.
Thay phụ âm đầu bằng x, được từ mới là xông xênh.

                                                                            Nguyễn văn Hoan ghi chép


Bác Hợi ra từ đố:

Bài 58:

Một từ ghép có hai vần biểu thị tiếng nước chảy trong ống hoặc trong cống.

Nếu láy phụ âm đầu tr, từ mới có nghĩa là người  béo lùn, người cởi trần hoặc một loài hến.

Nếu thêm l vào vần đầu, s vào vần sau từ mới có nghĩa là tìm kiếm để bắt một ai đó.

Nếu láy phụ âm đầu là h, từ mới có nghĩa là làm việc cật lực mà không suy nghĩ.

Hỏi các từ đó là gì?

 

Bài 59:

Một từ ghép có hai vần biểu thị tiếng nước từ chai lọ đổ ra.

Nếu láy phụ âm đầu là x, từ mới biểu thị ai đó đi nhanh vào nơi nào đó với tâm trạng nóng vội.

Nếu láy phụ âm đầu là t, từ mới có nghĩa là các loại xe máy quá cũ, vô giá trị.

Hỏi các từ đó là gì?

 

Bài 60:

Một từ ghép có hai vần biểu thị tiếng nước chảy ra từ chai lọ.

Nếu láy phụ âm đầu là t, từ mới có nghĩa là các loại xe máy quá cũ, vô giá trị.

Nếu láy phụ âm đầu là ch, từ mới có nghĩa là nhìn ai đó không chớp mắt.

Nếu láy phụ âm đầu là đ, từ mới có nghĩa là rất đỏ.

 Hỏi các từ đó là gì?

 

Giải đáp:

Bài 58:

 Từ gốc là ùng ục.

Láy phụ âm đầu tr, được từ mới là trùng trục.

Nếu thêm l vào vần đầu, s vào vần sau, được từ mới là lùng sục.

Nếu láy phụ âm đầu là h, được từ mới  là hùng hục.

Bài 59:

Từ gốc là ồng ộc.

Nếu láy phụ âm đầu là x, được từ mới là xồng xộc.

Nếu láy phụ âm đầu là t, được từ mới là tồng tộc.

Bài 60:

Từ gốc là òng ọc.

Nếu láy phụ âm đầu là t, được từ mới là tòng tọc.

Nếu láy phụ âm đầu là ch, được từ mới là chòng chọc.

Nếu láy phụ âm đầu là đ,  được từ mới là đòng đọc.

 

                                                                                 Nguyễn văn Hoan ghi chép

 ( ... )

     Vào buổi sinh hoạt, chủ tịch Phan Khoa xoay sở mãi mới chỉnh được thế ngồi. Chủ tịch ngần ngừ một lát, lên giọng rất tâm tư, gọi mọi người bằng cụ:
    - Các cụ thấy không? Cặp vần un-út hay đáo để. Lần trước ta mới đưa ra hai từ thôi. Còn nữa kia, mà nghĩa nào cũng rất có nét.
Bác Thân nhanh nhảu:
  - Đúng đấy ạ! Tôi cũng khai thác được 1 từ: Từ vun vút.
Hay! Hay! Nghĩa là phóng đi rất nhanh, đúng không? Còn điểm này nữa, không biết sự biến đổi vần có ý nghĩa gì mà vùn vụt cũng gần như đồng nghĩa với vun vút phải không ạ. Nhưng thôi, các bác về nghiên cưú đi, dịp khác ta sẽ bàn. Bây giờ ta tìm tiếp những từ có cặp vần un út đã. Nào, bác nào nào?.
Cả phòng im lặng. Bốn gương mặt đăm chiêu. Lát sau chủ tịch gỡ bế tắc cho mọi người:
Từ cun cút đúng không ạ.
Rồi giọng bác trầm xuống:
  - Tôi cứ lo, những từ này rồi sẽ mất mất thôi. Nó nói về một trò chơi của trẻ nhỏ thời xưa. Các bác còn nhớ không? Một cục bùn khô được vê tròn, cắm vào đầu một cái que, tay cầm que vung lên, phóng cục bùn đi. Đứa nào xa hơn thì đứa ấy thắng. Cho nên có câu phương ngôn: Cun cút cụt cắng đấy thôi.
  Mọi người à lên một tiếng. Chủ tịch cũng buông một tiếng thở dài rồi lại với giọng đầy tâm tư:
Trò chơi ấy đòi hỏi nhiều sự khéo léo đấy chứ. Từ vê cục bùn, chọn cái que đến sức vung của đứa trẻ.. Nhìn cục bùn vun vút bay đi, cả bọn reo hò ầm ĩ. Thích thú biết bao nhiêu. Tiếc là rất lâu rồi chả bắt gặp trò này ở đâu nữa. Giọng chủ tịch trầm hẳn xuống. Bác định nói tiếp nhưng rồi lại thôi, Bác bảo:
 - Bác Thân ra chữ đố tiếp đi vậy.
Bác Thân:



Bài 53
Một từ ghép có nghĩa là ăn bộ não của một động vật nào đó.
Nếu phụ âm đầu là l, từ mới có nghĩa là đồ vật để bừa bãi đâu đó hoặc say ai như điếu đổ.
Nếu phụ âm đầu là s, từ mới có nghĩa là chăm lo sức khỏe cho ai đó.
 Hỏi các từ đó là gì?


Bài 54

Một từ láy có nghĩa là giọng nói to một cách vô ý.
Thêm phụ âm đầu ch( phụ âm đôi), nghĩa của từ mới vẫn thế.
Thêm phụ âm t vào chữ đầu, phụ âm h vào chữ sau, từ mới có nghĩa là mở rất rộng, rách rất rộng.
Vậy các từ đó là gì?


Giải đáp :
Bài 53: Từ gốc là ăn óc.
             Thêm phụ âm l, được từ lăn lóc.
             Thêm phụ âm s, được từ săn sóc.
Bài 54: Từ gốc là oang oác.
             Thêm phụ âm ch, được từ mới là choang choác.
             Thêm phụ âm t vào chữ đầu, phụ âm h vào chữ sau, được từ mới là toang hoác.

                                                                                                        
Bác Dậu ta chữ đố.
 
Bài 55

Một từ có nghĩa là bị nhúng nước. Nó được láy vần.
Nếu thêm phụ âm l vào chữ đầu, phụ âm th vào chữ sau, được từ mới biểu thị một người đi đầu trần bị mưa.
Nếu thêm phụ âm s vào chữ đầu, phụ âm m vào chữ sau được từ mới có nghĩa là khóc lóc thảm thiết.
Vậy các từ đó là gì?


Bài 56

Một từ láy biểu thị giọng nói to một cách vô ý.
Nếu thêm phụ âm ch vào cả hai chữ, từ mới vẫn có nghĩa như trên hoặc đó là tiếng gõ mạnh vào những vật rắn gây khó chịu.
Nếu thêm phụ âm t vào chữ đầu, phụ âm h vào chữ sau, từ mới có nghĩa là cửa nẻo bị mở banh cả ra.
Vậy các từ đó là gì?


Bài 57

Một chữ không có nghĩa được láy vần.
Nếu thêm phụ âm b vào cả hai chữ, từ mới có nghĩa là tiến lên một cách mạnh mẽ.
Nếu thêm phụ âm h vào cả hai chữ, từ mới biểu thị một mùi khó chịu
Nếu thêm phụ âm l vào chữ đầu, phụ âm x vào chữ sau, từ mới biểu thị tính cách của một người tỏ ra nhiệt tình với mọi việc nhưng chẳng việc gì ra việc gì.
 Nếu thêm phụ âm l vào chữ đầu, phụ âm nh vào chữ sau, từ mới biểu thị tính cách của một người không đứng đắn.
Vậy các từ đó là gì?


Giải đáp :

Bài 55: Từ gốc là ướt, láy vần là ướt ướt.
             Thêm phụ âm l vào chữ đầu, th vào chữ sau, được từ lướt thướt.
             Thêm phụ âm s vào chữ đầu, m vào chữ sau được từ sướt mướt
Bài 56: Từ gốc là oang oang.
             Thêm phụ âm ch vào cả hai được từ mới là choang choang.
             Thêm phụ âm t vào chữ đầu, h vào chữ sau được từ mới là toang hoang.
Bài 57: Chữ gốc là ăng, láy là ăng ăng.
             Thêm phụ âm b vào cả hai được từ mới là băng băng.
             Thêm phụ âm h vào cả hai chữ được từ mới là hăng hăng.
             Thêm phụ âm l vào chữ đầu, ch vào chữ sau được từ mới là lăng xăng.
             Thêm phụ âm l vào chữ đầu, nh vào chữ sau, được từ mới là lăng nhăng.
                                                                  
                             
                                                                                            
  Nguyễn văn Hoan ghi chép

Nguồn tin: Bùi Việt Mỹ:

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây