Hội nhà văn Hà Nội

http://nhavanhanoi.vn


GS. Hoàng Chí Bảo: Người kể chuyện Bác Hồ

Gần 50 năm nghiên cứu về tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, GS Hoàng Chí Bảo dường như đã trở thành một pho sử sống về Bác Hồ. Ông đã có hàng trăm bài báo, rất nhiều tác phẩm sách viết về Bác. Trong đó, phải kể đến những tác phẩm “Tìm hiểu phương pháp Hồ Chí Minh; Văn hóa, đạo đức Hồ Chí Minh; Hồ Chí Minh và 5 bảo vật quốc gia…” đã được bình chọn là những cuốn sách hay của Việt Nam. Ngoài ra, GS Hoàng Chí Bảo cũng vinh dự được lãnh đạo khắp các tỉnh, thành phố trong cả nước, một số đại sứ quán Việt Nam ở nước ngoài như Đức, Pháp, Séc, Lào, Thái Lan mời nói chuyện về Bác Hồ cho cán bộ, đảng viên nghe và học tập.
GS Hoàng Chí Bảo kể chuyện về Bác Hồ.

Xúc động về Bác thay đổi cả cuộc đời

Ngoài 70 tuổi, GS. Hoàng Chí Bảo luôn bận rộn với lịch làm việc dày đặc như đi giảng dạy, kể chuyện, viết sách báo về Bác Hồ. Dù đã hẹn trước hàng tháng nhưng phải tranh thủ buổi trưa, lúc GS. Hoàng Chí Bảo nghỉ ngơi giữa lịch hai buổi làm việc chúng tôi mới có dịp trò chuyện về cơ duyên gắn bó ông với những câu chuyện về Bác.

Điều làm Hoàng Chí Bảo xúc động mạnh, dẫn đến thay đổi cả cuộc đời và sự nghiệp về sau diễn ra ngày 2-9-1969. Lúc đó ông 25 tuổi. Ông xúc động kể: “Bác Hồ của chúng ta mất ngày 2-9-1969, thọ 79 tuổi. Bác mất vào đúng ngày Quốc khánh, cách đây 50 năm. Lễ truy điệu Bác tổ chức trọng thể tại Quảng trường Ba Đình ngày 9-9-1969. Đảng ta để Quốc tang Bác. Bản thân tôi là người trực tiếp dự lễ tang. Nghe Tổng Bí thư Lê Duẩn đọc điếu văn, di chúc của Bác với lời truyền cảm đặc biệt nên tôi rất xúc động. Chính từ giây phút thiêng liêng ấy, tôi đã lòng dặn lòng sẽ để công sức, tâm sức nghiên cứu về Bác Hồ. Và sau này nghiên cứu tư tưởng, đạo đức, phong cách của Bác”. Lúc đó, Hoàng Chí Bảo là một thầy giáo dạy văn. Ông trực tiếp dạy tác phẩm Nhật ký trong tù của Bác. Sau này, ông lại được cử đi học lý luận ở Liên Xô, làm Luận án Tiến sĩ Viện hàn lâm khoa học Đảng Cộng sản Liên Xô nên càng có điều kiện nghiên cứu, tìm hiểu sâu những giá trị trong tư tưởng, di sản Hồ Chí Minh.

Dành gần trọn vẹn cả cuộc đời nghiên cứu về Bác Hồ, một nhân cách lớn của thế giới và dân tộc, GS Hoàng Chí Bảo cho rằng, ông chỉ cố gắng dành hết tâm sức nghiên cứu để tiếp cận, thấu cảm, thấu hiểu đến phần nào đó sự vĩ đại, mênh mông của Bác. Học Bác, GS. Hoàng Chí Bảo thấm nhuần về đạo đức cách mạng. Theo ông, Bác là một kiểu mẫu về đạo đức cách mạng. Cả đời Bác thực hành đạo đức cách mạng cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư. Bác coi đó là 5 đức để làm người. Thiếu một đức không thành người. Đủ cả những đức đó mới là người hoàn toàn. Đạo đức của Bác là lời nói luôn đi đôi với việc làm. Vì vậy bản thân Bác lan tỏa sức hấp dẫn, thuyết phục về đạo đức. GS. Hoàng Chí Bảo tâm sự, học đạo đức của Bác, không phải nói điều cao xa mà thực hành từ đức tính giản dị nhất. Càng tiếp cận, nghiên cứu về Bác, ông càng thấm thía về điều này. Học Bác, trước tiên là chân thành. Bác nói: “Chân thành, thành thực là cách tốt nhất để đến với nhau”. Lời nói phải tự trái tim của mình thì mới truyền được đến trái tim của người khác. Và chỉ có sự chân thành mới tiếp nhận được cảm xúc của người khác. Chính vì sự chân thành, thành thực Bác mới có thể cởi mở khi tiếp xúc với mọi lớp người. Cách ứng xử này vừa thể hiện đạo đức, lại cho thấy cả phong cách của Bác.

Dù ở cương vị nào, làm việc gì ở Bác cũng toát lên đức khiêm tốn đến vĩ đại. Cả cuộc đời Bác dâng hiến cho dân cho nước mà đến lúc tặng huân chương cho Bác, Bác từ chối. Bác nói, Bác chưa xứng đáng để nhận huân chương. Bác là Chủ tịch nước nhưng gửi thư cho nhân dân, cho đồng bào, nhất là cụ Phùng Lục ở Ứng Hòa, Hà Tây (nay là Hà Nội) mà Bác xưng cháu. Nguyên thủ Quốc gia, lãnh tụ tối cao của Đảng, của dân tộc, thương dân, yêu dân như vậy, viết thư chúc thọ cụ già 90 tuổi mà Bác có thể khiêm tốn xưng là cháu thì chúng ta mới càng có thể hiểu vì sao mà Bác dạy chúng ta phải kính trọng lễ phép với nhân dân.

Sinh thời, Bác là một người tiết kiệm đến mức khắc khổ để nêu gương. Cuộc sống thường ngày của Bác, từ bữa ăn, quần áo mặc, đến đôi dép cao su, bây giờ đã trở thành huyền thoại. Trên bàn Chủ tịch nước, vĩ nhân mà có cả cái ống bơ sữa bò để cắm bút bi, bút chì làm việc thì mới thấy có ai tiết kiệm đến như vậy. Khi bắt gặp những đức tính đó, GS Hoàng Chí Bảo xúc động liên tưởng tới lời Bác dạy: “Mỗi đồng tiền, bát gạo mà chúng ta tiêu dùng đều là mồ hôi, nước mắt của dân. Nên thương dân phải tiết kiệm. Lãng phí là không thương dân. Tham ô tham nhũng là ăn cắp của dân. Có tội với dân, với nước”. Đây là những phẩm chất thanh cao của Bác. Chính vì những phẩm chất cao quý đó mà Bác có bản lĩnh đứng ngoài vòng danh lợi. Cả đời không màng danh lợi, chỉ vì dân, vì nước. Đấy là bài học lớn nhất, cả về động cơ, mục đích, bản lĩnh sống của Bác mà chúng ta phải noi theo.

Nghiên cứu để thấu cảm, thấu hiểu và gần Bác

Năm nay là tròn 50 năm Bác mất. Cũng là 50 năm, toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta thực hiện di chúc. Chúng ta nhớ trong điếu văn của Trung ương Đảng lúc đọc vĩnh biệt Bác có 5 lời thề. Theo GS Hoàng Chí Bảo, nhìn lại 50 năm thực hiện di chúc của Bác là nhìn lại 50 năm thực hiện lời thề này. Cái gì làm được thì phát huy. Cái gì chưa làm được thì phải khắc phục. Phải suốt đời học tập làm theo Di chúc của Bác. Đấy là điều hết sức phải làm trong hoàn cảnh, Đảng ta đang ra sức chỉnh đốn, làm cho Đảng trong sạch vững mạnh.

Theo GS. Hoàng Chí Bảo, 50 năm thực hiện Di chúc Bác Hồ, chúng ta rút ra mấy bài học lớn. Thứ nhất phải xác định được mục đích và động cơ để học tập, làm theo Bác một cách thực chất. Đúng như Bác chỉ dẫn: Chỉ làm điều lợi cho dân, tránh điều hại tới dân. Cái gì lợi cho dân thì quyết làm cho bằng được. Cái gì hại cho dân thì quyết tránh cho bằng được. Có mục đích, động cơ đúng đắn, chúng ta có niềm tin, sức mạnh, ý chí vượt qua mọi thử thách, cám dỗ nhất là chủ nghĩa cá nhân, mà Bác gọi là giặc nội xâm. Đối với Đảng ta, như thế Đảng mới trong sạch vững mạnh được.

Thứ hai, vận dụng cho được tư tưởng lớn của Bác là tôn trọng, tin cậy nhân dân và làm tất cả những gì có thể làm được vì hạnh phúc của nhân dân. Nếu được như vậy, dân sẽ tin Đảng, ủng hộ cách mạng, góp phần cho công cuộc đổi mới của chúng ta phát triển. Trong thời điểm này, bài học đổi mới này Đảng đang rất cần phải nêu lên. Năm nay không chỉ kỷ niệm 50 năm Bác mất, năm nay kỉ niệm 70 năm tác phẩm “Dân vận” của Bác. Bác viết tác phẩm “Dân vận” năm 1949, đấy là một cương lĩnh vận động quần chúng. Học Bác là học tôn trọng dân, thực hành dân chủ, nêu cao đức hy sinh tận tụy vì dân. Bác coi cán bộ, đảng viên công chức là đầy tớ, công bộc của dân. Nêu cao sự gương mẫu của cán bộ, đảng viên nhất là những người có chức, có quyền, những người là cán bộ lãnh đạo. Gương mẫu là cách lãnh đạo tốt nhất. Một tấm gương sống còn quý hơn 100 bài diễn văn. Nếu làm được như vậy cuộc học tập làm theo Bác sẽ ngày càng có hiệu quả, thiết thực, góp phần xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, củng cố niềm tin của nhân dân với Đảng. Đó là sức mạnh trường tồn của cách mạng.

Độ lùi thời gian càng xa ta cảm thấy, giá trị, sức sống, ý nghĩa tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh ngày càng lớn, hiệu ứng trong dân, trong nước và thế giới ngày càng nâng cao. GS. Hoàng Chí Bảo cho rằng, việc nghiên cứu làm sâu sắc hơn về Bác là cả quá trình để thấu hiểu, thấu cảm về Bác. Cuộc đời, sự nghiệp của Bác vĩ đại đến mức được thế giới, dân tộc tôn vinh như huyền thoại vì vậy, thế hệ sau phải có trách nhiệm nghiên cứu, thể hiện, tư tưởng, đạo đức, phong cách của Bác một cách chân thực nhất. Bác vĩ đại nhưng đừng có rơi vào bệnh thần thành hóa Bác. Nghiên cứu về Bác phải tránh khiếm khuyết đó. Ngược lại, nghiên cứu, cảm nhận về Bác như một con người trong cuộc đời rất gần dân, giản dị, thân thiết với mọi tầng lớp nhân dân.

 

Tác giả bài viết: Văn Tuấn

Nguồn tin: Bùi Việt Mỹ:

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây