Khi cái đẹp còn đang ngủ yên

     

     Tùy văn của Lê Hưng Tiến

SÁNG TẠO LÀ CÁCH TÔI CÒN SỐNG

     Dẫu cuộc sống bủa vây bởi những công việc chồng chất, có lúc bận rộn đến tối mặt tối mày, tôi vẫn cảm nhận rõ một điều chưa bao giờ rời bỏ mình, đó là SÁNG TẠO. Nó không ồn ào, không phô trương, nhưng luôn thường trực như một mạch ngầm âm ỉ chảy. Mỗi khi cầm bút, sắp đặt một con chữ, hay lắng nghe nhịp điệu mơ hồ của ý tưởng, tôi như được sống lại.

Sáng tạo trở thành cứu tinh cho tư duy tồn tại, là cách tôi tự xác nhận rằng mình vẫn còn hiện hữu, còn suy nghĩ, còn đau đáu với đời.

Với tôi, sáng tạo không đơn thuần là làm ra cái mới, mà là một dạng của sự sống. Nó giúp con người vượt qua sự mòn mỏi, chống lại sự vô nghĩa và giữ cho tinh thần không bị hoá thạch giữa vòng quay cơm áo.

Khi sáng tạo, con người đối thoại với chính mình, soi rọi những khoảng tối và từ đó tìm ra ánh sáng dù rất mong manh. Chính vì thế, mỗi câu chữ chân thành đều mang hơi thở, mỗi tác phẩm thật sự đều có linh hồn.

Nhưng thời đại hôm nay khiến tôi không khỏi trăn trở. Công nghệ AI phát triển như vũ bão, mở ra vô vàn khả năng mới, song cũng đặt ra những nghịch lý đau lòng. Ai cũng có thể sáng tạo. Ai cũng có thể làm thơ, viết văn, soạn nhạc chỉ bằng vài cú nhấp chuột. Vì thế mà nhiều người nhanh chóng khoác lên mình danh xưng nhà thơ, nhà văn, nhạc sĩ, in sách đều đặn, tác phẩm tràn ngập không gian mạng. Thế nhưng, khi ngồi lại đàm đạo, tôi nhận ra những lỗ hổng kiến thức căn bản, sự thiếu vắng chiều sâu tư duy và trải nghiệm sống. Sáng tạo khi ấy chỉ còn là sản phẩm của công nghệ vay mượn, không phải kết tinh của lao động trí tuệ và khổ đau nội tâm.

Điều đáng buồn hơn cả là những giá trị ấy vẫn được tung hô, được đánh giá cao. Giữa thời đại này, giữ được sự sáng tạo chân thật, dẫu cô độc và chậm rãi, lại trở thành một cách gìn giữ nhân phẩm của trí tuệ con người.

Và tôi tin rằng, chỉ có sáng tạo như một sự sống thật, mới giúp chúng ta không bị hòa tan trong làn sóng công nghệ vô cảm.

 

LÀM GÌ ĐỂ SỐNG

     Có những khoảnh khắc khi người ta đứng giữa chính cuộc đời mình mà ngỡ như đứng bên bờ vực của một thời cuộc bế tắc.

44 tuổi, ngoảnh lại, tôi thấy mình đã đánh rơi nhiều mảnh giá trị mà lẽ ra phải cầm nắm thật chặt, đó là một luận án tiến sĩ còn dang dở, một mái nhà chưa thể gắn tên mình, những tập thơ, các bản nhạc, nhiều ý tưởng lấp lánh như mạch suối Chăm cổ vẫn nằm lặng yên trong bóng tối của ngăn tủ… Tất cả như những thiên thạch ngủ quên, chỉ chờ một cái chạm của định mệnh để bừng sáng.

Nhưng rồi, khi cơn biến cố đi qua, tôi mới hiểu: cuộc đời không mất đi điều gì, nó chỉ đòi ta trả giá cho sự trưởng thành. Mỗi bước hụt chân, mỗi chuyến dời nhà, mỗi trang bản thảo còn dở đều là dấu ấn của một hành trình nội tâm mà người ngoài không ai nhìn thấy. Có lúc tôi tưởng như định mệnh đã khép lại cánh cửa dành cho mình, nhưng càng trăn trở, tôi càng thấy một điều lạ lùng, và có lẽ chính ở tuổi 44 này, tôi mới bắt đầu nghe rõ tiếng gọi của tương lai.

Từ trong những đêm mất ngủ, tôi thấy bóng mình đi giữa sa mạc cổ, nơi các vị thần đỏ lửa lòng bàn tay mà đặt vào tôi một lời tiên tri: “Con đường của ngươi chưa bắt đầu. Những bản nhạc chưa ai nghe sẽ là linh ngữ của mai sau. Thơ ca ngươi viết ra không phải để cất vào tủ, mà để đánh thức những linh hồn đã mệt mỏi bởi thời cuộc.”

Vậy làm gì để sống? Có lẽ là dám đi tiếp, dù con đường chưa hoàn hảo. Là in tập thơ tiếp theo dù chỉ một người đọc. Là sáng tác một bản nhạc mới dù chỉ một người lắng nghe. Là hoàn thành luận án tiến sĩ như một lời hứa với chính mình. Là tìm một mái nhà không chỉ để trú ngụ, mà để soi rọi những ước mơ ngủ quên.

Sống ở tuổi 44, nghĩa là không từ bỏ sự bắt đầu. Vì đôi khi, chính giữa hoang tàn của thời cuộc, ta mới nhìn thấy ngọn lửa của một đời đáng sống.

KHI CÁI ĐẸP CÒN ĐANG NGỦ YÊN

     Có những đêm ngày tôi ngồi lặng như nghe được tiếng vọng của một kiếp người chưa kịp đặt tên. Trong sự tồn tại mong manh này, tôi cảm thấy mình chỉ là kẻ lữ hành đi qua một hành trình đầy những bí mật mà bản thể chưa bao giờ chịu hé lộ.

Mỗi suy tư, mỗi nhịp thở đều như gợi mở một cánh cửa khác, dẫn tôi tới những miền viễn tưởng nơi cái đẹp vẫn còn ngủ yên, chưa ai đủ dũng cảm chạm vào. Tôi đơn độc trong cuộc tìm kiếm ấy, như một sự đơn độc không đau khổ, chỉ lặng lẽ và mơ hồ, và hình như một bóng mây đi lạc giữa tầng trời chưa ai từng nhìn thấy.

Đôi khi tôi nghe trong gió những lời tiên tri mơ hồ rằng: con người không chỉ sống để tồn tại, mà để khám phá những lớp nghĩa ẩn sâu của chính mình. Và khi rời khỏi cõi trần này, ta mang theo không phải là những điều đã biết, mà là những câu hỏi chưa kịp trả lời. Và chính những câu hỏi ấy mới làm ta trở thành huyền bí trong mắt trần gian, đó là một bản thể không bao giờ giải mã trọn vẹn.

Có lẽ cái đẹp vĩnh cửu chính là vẻ đẹp của điều chưa được khám phá, điều đó có nghĩa là vùng tối của tâm hồn, sự rung động chưa gọi thành tên, nỗi cô đơn kiêu hãnh của kẻ biết mình vẫn đang trên đường đi.

Tôi tồn tại, để rồi một ngày sẽ tan vào cõi khác nhưng dấu vệt tư tưởng mơ hồ này sẽ còn ở lại như một lời tiên tri lặng lẽ rằng: con người dù có nhỏ bé đến đâu, vẫn mang trong mình bí mật của vũ trụ.

L.H.T