Mùa này cải đã ra hoa

Tạp bút của Nguyễn Thuý Uyên

    Xa quê đã nhiều năm, tính từ cái ngày tôi chia tay bố mẹ và những người dân trong xóm làng để lên thành phố nhập trường đại học, nhưng hễ cứ đến những ngày tháng cuối năm, khi mà những triền hoa cải bên sông nở trắng toát, vàng rực rỡ, thì dù bận rộn thế nào tôi cũng cố thu xếp về nhà để được thỏa thích tắm mình trong muôn vàn sắc trắng- vàng của hoa cải cùng mùi hương thơm nồng nàn quyến rũ. Quê tôi nằm bên bờ của một con sông hiền hòa với phù sa màu mỡ, vì thế mà người dân quê tôi ngoài vài vụ trồng ngô, khoai, lạc, các loại đậu đỗ ra, thì hầu như gia đình nào cũng luôn dành một ít đất trồng các thứ rau màu để làm kế sinh nhai cho đời sống thêm phần đủ đầy tươm tất. Làng tôi có quỹ đất không được nhiều lắm như các làng xã lân cận nên mỗi hộ dân, nhà nhiều chỉ được dăm, ba sào, còn các gia đình có ít thì chỉ độ vài sào đất là cùng. Nhà tôi có vài thửa đất trong đồng mẹ thường cấy lúa để gia đình lấy gạo ăn quanh năm mà không phải lo đi ăn đong; còn đám đất bãi bồi ngoài đê cỡ gần 2 sào là nơi canh tác các loại rau màu, khi thì vài vồng khoai lang, dăm luống ngô, lúc lại một ít lạc, đậu tương... Có nhiều năm, thấy nhà người ta trồng hoa cúc trúng mánh, mẹ tôi cũng bắt chước trồng thử nhưng chẳng ăn thua gì, thậm chí thất thu vì kinh nghiệm chưa có… Dù có trồng cây màu gì đi chăng nữa thì 3 tháng cuối năm bao giờ mẹ cũng gieo hạt rau cải, trong đó có đủ cả cải cúc, cải mơ, cải thìa… Không riêng gì gia đình tôi, mà nhà nào ở làng cũng đều trồng cải trên vạt đất bồi ven sông vào những tháng cuối năm nên vùng cải quê tôi là điểm cung ứng rau xanh với khối lượng rất nhiều cho cư dân đô thị. Việc canh tác rau cải mục đích chính vẫn là để bán rau, nhưng nhà ai cũng phải lo để một ít cải cho nở hoa để lấy hạt làm giống, vì thế mà khi cắt tỉa rau mang bán bao giờ người dân cũng lựa những cây cải, những vồng cải to, mập, có sức sống khỏe để dành làm giống. Nhà nào cũng lo giữ cải làm giống cho mùa sau như thế đã tạo nên một vùng đất bồi ven sông vào những tháng cuối năm rực rỡ màu hoa cải. Với các giống rau cải được gieo trồng lẫn trong một đám ruộng nên các ô diện tích của mỗi gia đình luôn xen lẫn đủ đầy các sắc màu trắng- vàng của hoa cải. Cải cúc, cải canh (cải Mơ) khi nở hoa có màu vàng rực rỡ. Cải mào gà, cải mèo, củ cải đường thì có màu trắng nhạt như loại cúc chi cánh đơn. Mỗi loại hoa cải có một màu sắc riêng, một hình hài riêng và mùi hương thơm riêng biệt, nhưng tựu chung cánh hoa đều thanh tao, mỏng manh. Mùa hoa cải thường chỉ kéo dài trong khoảng hơn nửa tháng rồi sau đó sắc màu, hương thơm biến mất khi những chùm hoa cải ở vào độ ra quả để nuôi hạt ấp ủ cho mùa gieo hạt năm sau. Mùa hoa cải diễn ra chóng vánh như thế, nên trong lúc hoa cải còn đương mùa khoe sắc rực rỡ thì cả triền sông luôn rập dìu ong bướm bay đi tìm nhụy hoa hút phấn hương, khiến cho hình ảnh vạt đất bãi bồi ven sông đẹp đến nao lòng.



 

Ngày tôi còn nhỏ, khi mà mặt bằng chung lúc đó kinh tế hết thảy các gia đình còn nghèo khó thì chả mấy ai chú ý đến mùa hoa cải, mà có chăng chỉ vài đứa trẻ trong làng có tâm hồn lãng mạn như tôi mới hay ra bãi sông thơ thẩn ngắm hoa cải và đuổi rình bắt bướm mang về ép vào trang vở cho khô để làm kỷ niệm mà thôi, chứ người lớn lo làm lụng tối mặt ai còn thì giờ đâu mà để ý ngắm, để chiêm ngưỡng thưởng ngoạn hoa cải. Có chăng người ta chỉ bàn luận với nhau về vụ hoa cải năm nay liệu có được mùa đậu hạt hay lại mất mùa mà thôi… (?!) Tôi là người có tâm hồn lãng mạn, yêu thiên nhiên, biết quý trọng và luôn lưu giữ những ký ức tuổi thơ qua nhiều kỷ niệm đẹp đẽ, vì vậy mà những mùa hoa cải qua đi trong tôi luôn hiển hiện bằng số những con bướm mà tôi bắt được mang về ép trong cuốn sổ nhật ký. Thói quen ép bướm khi mùa hoa cải đến tôi vẫn không từ bỏ, kể cả mấy năm khi tôi đã lên thành phố học đại học rồi mà mỗi khi có dịp về quê ngắm hoa cải tôi vẫn bắt bướm để ép làm kỷ niệm. Chẳng vậy mà khi những vạt cải ven sông bắt đầu rực rỡ khoe sắc đưa hương, biết sở thích của tôi, mẹ vẫn thường gọi điện “thông báo” cho tôi biết để kịp thu xếp về ngắm hoa, kẻo khi màu hoa qua đi mất rồi thì lại hối tiếc vì bỏ lỡ một mùa hoa…

Năm nay tiết trời đang ở thời điểm tiết đông lạnh giá, và vạt cải ven triền sông quê tôi cũng chỉ vừa mới chớm vào mùa hoa nở lác đác vài đám ruộng, vậy mà mẹ đã gọi điện thông báo để tôi thu xếp thời gian về ngắm hoa cải. Mới nghe mẹ nói vậy mà trong tôi đã nôn nao, ngóng đợi. Và chỉ mai mốt đây thôi không chỉ tôi, mà nhiều bạn bè của tôi chắc chắn cũng sẽ theo về quê để được thỏa thích đắm mình bên triền sông đầy hương thơm và sắc màu của hoa cải. Chúng tôi sẽ có cả một ngày trời tung tăng trên bãi sông trồng cải, thoả thích ngắm hoa, chụp ảnh, bắt bướm mà không thấy chán. Nhiều năm nay, không ít gia đình ở đồng cải ven sông quê tôi còn cắt cử người ra thu phí ngắm hoa cải và chụp ảnh, bởi ngày càng nhiều du khách đổ về thưởng ngoạn cánh đồng cải, thế nhưng nhà tôi thì mẹ không làm vậy, bởi mẹ luôn bảo: “Đồng tiền là đáng quý thật đấy, nhưng khi mọi người chỉ tới ngắm và chụp ảnh bên ruộng cải, nhà mình có mất, có ảnh hưởng gì đến kinh tế đâu mà làm vậy…”. Chính vì thế nên ruộng cải nhà tôi khách cứ tha hồ thoả thích ngắm, chụp ảnh mà không lo tốn phí. Có một điều mà mẹ tôi chỉ “lúu ý” với khách tới ngắm hoa và chụp ảnh với hoa, đó là: mọi người không nên lội vào giữa ruộng cải và giẫm nát hoa cải mà thôi…

Khi tìm về kỷ niệm ấu thơ nơi quê nhà với mỗi người thường là không giống nhau, và với tôi thì những mùa hoa cải đi qua trong ký ức những năm tháng tuổi thơ luôn đậm nét không dễ gì quên được. Dòng sông quê vẫn luôn không ngừng nghỉ chuyển tải phù sa màu mỡ và dòng nước mát ngọt ngào nuôi dưỡng, tưới tắm cho cây cối trên những vạt bờ bãi tốt tươi, cho những vạt hoa cải mùa tiếp mùa luôn thắm sắc và ngập tràn hương thơm…

N.T.U