Tản mạn Tây hồ ngày đầu thu

Thứ tư - 01/09/2021 08:46
Trần Trung
Ảnh ST
Ảnh ST
     Vừa mới qua mấy cơn mưa rào, mấy cơn mưa hờn giận chuyển mùa, một khoảnh khắc quen quen, là lạ, khó mà có sự lẫn trộn, pha tạp với bất kỳ miền đất nào, Thu Hà Nội chợt đến. Chẳng biết tôi có thiên vị mà cho rằng nơi đất Thăng Long - Hà Nội này, đi suốt chiều dài của không gian, thời gian, vẫn sinh thái, vẫn lưu tồn thứ thổ Thu thật riêng, thật ý vị cùng sang trọng.
Anh bạn tôi - Nhà văn Cao Thắng, Trưởng ban chương trình Đài Truyền hình Hà Nội, chiều nay cùng tôi, vung vinh rượu ốc Tây Hồ. Mà đàm đạo, mà xúc động, mà suy tư về mùa thu đất Bắc, về mùa thu Hà Nội…
Tôi giãi bầy và bộc lộ rằng: Hình như mùa Thu dịu dàng mà đích thực, mà ám ảnh lòng người. Không phải ba tháng đâu! Thu Hà Nội chỉ thực sự xao xuyến và mê hoặc lòng người ta, có lẽ chỉ mươi mười lăm ngày. Có lẽ ông Giời cũng làm phép thử cho sự tinh tế đón nhận, rung động của những tâm hồn Thăng Long - Hà Nội - Nghệ thuật. Dễ xúc động, dễ nao lòng… Bởi, hình như trong những khoảnh khắc đón nhận ấy, con người mới thấy hết được thế nào là tinh khiết, thế nào là trong trẻo, thế nào là trong, là êm, là mang mang cao rộng…
Anh bạn tôi đột ngột, hứng khởi mà giao hòa, cảm nhận bổ sung: Anh ạ! Đã là thu Hà Nội, như chiều nay, lại ngồi quán cóc, cùng uống rượu pha hương cốm Hồ Tây mới khoái. Vì, chiều này mới có gió, có hương, lại thêm chút nắng thu cuối ngày. Anh nhìn kìa - bạn tôi nổi hứng văn chương, chỉ những cặp tình sóng bước, líu ríu bên nhau. Tay trong tay, quấn lấy nhau mà thả gót, được thanh thản trên đường Thanh Niên, chẳng mấy khi thưa vắng.
Trong tôi, chợt mang mang liên tưởng, gieo trong lòng một thoáng thương - nhớ! Một thoáng bâng khuâng - đa tình: Sài Gòn có Thu không nhỉ? Sài Gòn giờ này có mưa nhanh và tạnh nhanh không? Sài Gòn sắp lên đèn, rực rỡ muôn hoa chưa?.... Chao ơi, Sài Gòn - “Hòn ngọc Viễn Đông” của một thời chưa xa!…
*
*       *
Hình như có tiếng chim vỗ cánh, vỗ nước Tây Hồ. Ngâm nga giai điệu của khúc tình thu Trịnh Công Sơn: “Đàn Sâm cầm nhỏ vỗ cánh mặt trời”.
Tôi ngất ngây trong men rượu cốm mà lẫn lộn. Giờ này là chiều, nghiêng sang tà bóng hoàng hôn. Thì, mặt trời ở đâu… ta. Mới thấy hay, thấy mê hoặc, quyến rũ của Đất, Trời - thu Hà Nội.
Hình như duyên khí của đất trời thu khiến tôi cũng như bảng lảng theo gió, theo chút nắng thu mong manh ảo diệu. Bình minh hay hoàng hôn của những vần thơ xưa, cất lên từ đất này, xứ này:
Mịt mù khói thỏa ngàn sương
Nhịp chày Yên Thái, mặt gương Tây Hồ.
Những con gió thu Tây Hồ mơn man, giăng mắc mà dậy sóng nỗi niềm. Con gió se se; ngọt ngào đưa tới chạnh lòng, chạnh nhớ tới miền đất Phương Nam - xa Hà Nội hàng ngàn cây số…
Anh bạn tôi thủng thẳng, mơ màng: Nếu Sài Gòn có Thu … thì có lẽ chỉ về đêm. Tôi phụ họa: Về đêm trong khoảnh khắc giao mùa - giữa khô và mưa.
Mới hay, thu đất Bắc - thu Hà Nội là một mùa Đẹp - Buồn. Thu đẹp, Lại qua nhanh. Thu qua đi, Thu qua con đường – Tứ quý… Cứ như gót chân hồng hồng, thon thon của thiếu nữ qua đường, ngang đường… nhớ lắm, tiếc lắm. Tôi đọc ngâm đủ nghe cho mình những lời thơ mùa thu trong giai điệu nhẹ, thoảng như chút gió thu về lẩn quấn và vương vấn đâu đây:
Ơ kìa! Em áo trắng
Tan trường mưa lương vương,
Thoảng mùi hương con gái
Nâng gót Thu sang đường.
Chẳng biết có nghe được không hay chỉ là nổi một cơn hâm. Thi sĩ Cao Thắng đứng phắt lên đọc thơ từ điện thoại di động (thảo nào từ nãy hắn vẫn bấm bấm, nhoay nhoáy):
Hẹn nhau một chiều thu mềm quá
Xích lại gần mà xa cứ xa
Tứ thơ chợt ùa về dào dạt
Mùa thu nào chả giăng mắc lòng yêu
Hứng thế, bốc thế mà khi đọc đến câu thơ cuối, tôi thấy giọng ông bạn thơ của tôi cứ nhừa nhựa, nghèn nghẹn. Cứ như thơ thu khởi phát mà đi ra từ Nước mắt thi nhân…
Té ra, còn một thực tế - như một thứ quy luật muôn đời của sáng tạo nghệ thuật. Mà, có lẽ nhất là sự sáng tạo trong địa hạt thơ ca. Chẳng có gì mới khi phát ngôn rằng: Thơ chất chứa nội tâm mà bùng phát trong hứng khởi chủ quan, lãng mạn. Cái hứng đượm màu sắc chủ quan ấy, nhiều khi lấn át, xâm lăng cả thực thể ngoại giới.
Hãy nghe tiếng thơ, tiếng lòng rạo rực của cái tôi - thi sĩ trong những câu thơ, vần thơ của thi nhân kim, cổ:
- Vàng rơi! Vàng rơi … Thu mênh mông
(Bích Khê)
- Đây mùa thu tới -Mùa thu tới
  Với áo mơ phai dệt lá vàng
(Xuân Diệu)
- Em như con gió thổi ngang qua
  Trẻ đến làm đau cả lá vàng
 (Vân Long)
Dẫu ngất ngây pha chút tây tây trong men rượu cốm Tây Hồ. Dẫu khoảnh khắc hạnh phúc trong bạn bầu thơ phú. Tôi bỗng gai gai người mà chợt nghe ru lòng mình, tình mình về với thực tại, về với nỗi niềm thật trong đời sống, trong nhịp sống của Hà Nội hôm nay. Câu thơ của Nguyễn Đình Thi trong bài Đất nước chợt dội thẳng vào tâm trí tôi. Câu thơ dung dị như lời cảnh báo. Như lời dự cảm…
Mùa thu nay khác rồi
Tôi lại điệp khúc trong tâm tưởng mình giữa một chiều Thu đẹp và buồn, như hôm nay: Mùa thu nay khác rồi.
Hình như, có khác và khác nhiều so với những mùa thu xưa qua đi… Mà thôi, cũng chẳng băn khoăn với khác lạ của bộ mặt xã hội kéo theo bộ mặt buồn từ nhân tình thế thái bây giờ…
Một nét đẹp thủy chung của con người đất Việt chính là tấm lòng yêu thương, xúc động khi hướng vọng tới thiên nhiên, Đất nước. Dẫu cho thiên nhiên ấy chẳng mấy kì vĩ, hoành tráng như ở xứ Người. Thiên nhiên đất Việt, mùa thu đất Việt mang chứa, tiềm ẩn một nét đẹp rất riêng, thật riêng: giản dị trong thanh sơ; mộc mạc mà tao nhã, kín thầm… Vẻ đẹp riêng ấy ắt chẳng bao giờ tàn phai theo thời gian lặng thầm mà nghiệt ngã chảy trôi… Vẻ đẹp riêng ấy - Một điều chắc chắn sẽ không bao giờ lạt phai trong tâm trí, trong cảm hứng thi sĩ của những người dân trên “Đất nước hình tia chớp” (Trần Mạnh Hảo) này. Cứ thanh thản mà ngạo nghễ, mà kiêu hãnh như chàng Từ Hải trong Đoạn trường tân thanh của thi hào Nguyễn Du: Gươm đàn nửa gánh, non sông một chèo.
Thu đến, Thu đi - Lẽ thường tình, điều tất yếu định hình của quy luật tự nhiên, cái bắt rễ, đọng tồn vĩnh hằng trong lòng người dân Việt phải chăng là cái tình nghĩa không đổi thay với tình yêu thiên nhiên xứ sở của mình. Và, có cái gốc thiện căn, thiện mỹ, thiện tình ấy, người dân đất Việt xưa sau sẽ bất chấp mà vượt lên, vượt qua mọi biến động, thăng trầm…
*
*         *
Hai đứa tôi, mỗi người đang theo đuổi, xa, gần, theo cái cách cảm, cách nghĩ của mình.
Gió thu từ chiều sang đêm thế này. Khí thu thanh khiết, thơm tho thế này. Nước Hồ Tây sóng sánh, mang mang thế này. Thấp thoáng những tà áo trắng thanh tân thế này… hỏi rằng có ai nỡ chối từ, ai nỡ bỏ qua.
Riêng tôi, tôi lại tự dắt tình đa mang, tham tới miền đất thật xa, mà cũng thật gần, thật thương - đất Sài Gòn phương Nam. Thế rồi, tôi lại bâng quơ, tha thiết theo kiểu vơ vào: Nếu Sài Gòn… có Thu?!
 
Hà Nội, cuối tháng 8/2021.
                        Thơ 
c8a12277bdae2de8385d3e611915615a

NHỚ

Cái bóng vương, hương
            Lướt qua đời anh...
Ta ngước trông,
            Em - Thiên thần cái đẹp.
Kẻ tình si - Anh, vội ôm lấy Bóng...
Chỉ làn hương
             quanh quất
                          bên thềm...

NÕN NÀ

Nõn nà là nõn nà ơi !
Người Sen nà nõn giữa trời cao xanh...
Khiết tinh ngụ giữa lòng mình.
Mặc, đời vẩn đục
          riêng lành - Ta nương.

TÓC DÀI ƠI!

Bời bời tóc gió bay ngang,
Tóc ơi!
Dài thế dễ say lòng này...
Mướt mềm
          Qua phố
                  chiều nay,
Ngỡ mưa xuân mát,
   Giữa ngày hạ sang.



NÂU TƯƠI EM VẬN

Cứ chi yếm trễ, lưng ong...
Em dài tay áo nâu sồng đấy thôi!
Lụa là gấm vóc...
                 xa rồi.
Nâu tươi em vận
                  giữa thời
                           Hiện sinh.

LẤY LÒNG

Giữa hè...
Mưa rong như rớt bão.
Oi nồng thoát xác
               cũng từ mưa.
Lấy lòng thế nhân
                cho mát.
Ông Giời già,
       chẳng phải Tay vừa...


GẶP ĐƯỢC NHAU

Gặp được nhau.
Sống lại ngày xưa ấy...
Gió thời gian
          ngưng lại giờ này.
Mắt trong mắt.
Tay lại trong tay...
Rưng rưng
      trộn lẫn
             mong manh
                    Được, Mất...?!
  
SÓNG ĐÔI

Tiền, Tình
Sau trước
Sóng đôi.
Trọng, Khinh?
Con gió tơi bời cỏ hoa!
Hoa - Người
Chung thủy cùng Ta;
Kim tiền - nể trọng,
Tình là xưa, sau...

Nguồn tin: , bai: HNV:

Tổng số điểm của bài viết là: 4 trong 1 đánh giá

Xếp hạng: 4 - 1 phiếu bầu
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây