Thơ nhân ngày Giải phóng Thủ đô - 10/10/2025

Thứ ba - 07/10/2025 10:06

Hình minh họa trong trang : ST

Hình minh họa trong trang : ST

Chùm thơ: THĂNG LONG PHỐ CỔ  
                                 của Đỗ Quảng Hàn

    LTS:

    Không sinh ra ở Hà Nội, nhưng từ những năm 60 của thế kỷ trước, khi còn là cậu học trò đầu cấp 3, Đỗ Quảng Hàn đã đến với Hà Nội. Ông tâm sự: Ấn tượng về “thuở ban đầu” ấy của tôi thật mãnh liệt và sâu đậm đến nỗi, dẫu đã mấy chục năm sống với Hà Nội, mà vẫn còn ngỡ ngàng trước vẻ đẹp cùa Hà Nội, nhất là những phố Hàng... Thăng Long xưa dường như vẫn còn lưu dấu ấn và vương hương sắc đâu đó trên phố cổ Hà Nội bây giờ.

Nhavanhanoi.vn đã có dịp giới thiệu chùm thơ về các phố phường Hà Nội của ông vào những năm trước. Nhân Ngày Giải phóng Thủ Đô năm nay, trân trọng giới thiệu tiếp chùm thơ Thăng Long phố cổ (Phần 4) - những cảm tác của Nhà thơ.

 

 

 PHỐ HÀNG NGANG
 
Đất xưa là thôn Diên Hưng
Thuộc tổng Đông Thọ, Thọ Xương đây mà
Tụ về toàn gốc người Hoa
Hai đầu con phố cổng ra chắn đường
Xây ngang theo lối Quảng Đông
Còn người Việt gọi Hàng Ngang của mình.
Là nơi Cụ Hồ Chí Minh
Viết ”Tuyên ngôn Độc lập” khai sinh nước nhà.
Dân tây cho chí dân ta
Ngàn năm vẫn cứ gọi là Hàng Ngang.
 

ngang
 
 

PHỐ HÀNG BẠC
 
Người Châu Khê tỉnh Hải Dương
Vua cho đúc bạc phố phường Thăng Long
Nhẫn, khuyên, vòng, xuyến, bạc vàng
Tứ Linh khắc chạm, Lưỡng Long nguyệt chầu
Bát vật, bát bảo, minh châu
Hoa văn tinh xảo, sắc màu lung linh
Trước là cung hiến triều đình
Sau cho ngàn vạn dân tình bán mua.




PHỐ HÀNG QUẠT
 
Là người Đào Xá, Hưng Yên
Có nghề làm quạt, kéo lên kinh thành
Tụ nhau Tô Tịch yên bình
Lập đình, lập quán hình thành phố đông
Quạt Lũ, quạt Vát, quạt Lông
Quạt Hới, quạt Vẽ, Gia Lâm quạt Vò
Bao nhiêu quạt nhỏ, quạt to
”Xuân Đình Phiên Thị”nhà thờ vẻ vang.




PHỐ HÀNG CHIẾU
 
Thôn Thành Hồ, tổng Thọ Xương
Là phố làng Cói đổi tên bao lần
Tên tây, tên việt, bất phân
Cuối cùng về lại tên dân phố mình
Chiếu từ Nam Định, Thái Bình
Nổi danh “Song Hỷ” Đông Bình chiếu trơn
Chiếu cách tân, chiếu thời trang
Chính là thương hiệu Chiếu hàng Thăng Long.
 
 
Giầy

PHỐ HÀNG GIẤY
 
Đất xưa thuộc thôn Huyền Thiên
Con đường đê nhỏ ven miền sông Tô
Làng Bưởi, làng Cót làm ra
Giấy lệnh, giấy sắc, giấy moi, giấy bồi
Giấy bản, giấy vẽ, giấy bôi
Giấy thi khoa bảng bao đời nhà nho.
 
Còn là phách bốn nhịp đôi
Ả đào hai dãy chiếu ngồi chầu văn
Thầy đồ “chát chát” “tom tom”
Phất phơ áo lụa tay chầu ca nương
Âm giai dìu dặt từ chương
Cũng từ Hàng Giấy phố phường Thăng Long.
 
 
 
PHỐ HÀNG LỌNG
 
Thôn Cung Tiên, tổng Tiền Nghiêm
Trên đường Quan lộ thượng kinh về chầu
Nghênh ngang Lọng tía, võng đào
Danh cao, vọng trọng vào chầu kinh vua
Tài hoa Thường Tín thêu thùa
Từ tre, từ giấy che vừa trăm quan
Lọng đen, lọng tía, lọng vàng
Giấy bền, sơn đẹp, giáu sang thị thành
Tổ nghề là Lê Công Hành
Tiến sỹ khoa bảng triều đình nhà Lê
  Dạy người Quất Động, dân quê
 Thành danh nổi tiếng phố nghề Thăng Long.
 
 
 
PHỐ HÀNG TRỐNG
 
Cốc Vũ, Khánh Thuỵ, Tư Tháp
Ba thôn hợp nhất đất làng Thăng Long
Ban đầu hành nghề thủ công
Trồng, cờ, mũ mạng, tráp, cùng áo xiêm
Cái phủ nhũ, cái sơn then
Đồ thờ, hàng tết, làm nên phố nghề.
 
Đúng là nhất nghệ, nhất tinh
Vẽ tranh tết, tranh tứ bình dân gian
Nét màu độc bản Thăng Long
Làm nên kiệt tác không đâu sánh bằng
Rộn ràng”Cá chép Vũ môn’
Dịu dàng ” Tố nữ ”. Hút hồn “Hoa khai”
Tứ bình đằm thắm từng đôi
Mang bao hồn cốt con người Việt Nam.
 
 
 
  PHỐ  HÀNG  B
 
Đất xưa thuộc làng Xuân Hoan
Bồ tre, sọt nứa, dần sàng, bán mua 
Đến khi thành phố Hàng Bồ
Vỉa hè thêm chỗ ông Đồ viết thuê
Mỗi khi Nguyên đán cận kề
Chữ tàu dán khắp bồ tre, sọt hàng.

Tết nào cũng đến Hàng Bồ
Bâng khuâng lại nhớ ông Đồ ngày xưa
Vỉa hề lất phất xuân mưa
Chiếu manh một mảnh mà chưa ai ngồi
Liễn Hoa tiên sẵn từng đôi
Tường treo câu đối đợi người đến xem
Mực tàu, giấy đỏ, hương lên
Áo the khăn xếp bút nghiên ngồi chờ.

 

Bồ


PHỐ HÀNG LƯỢC
 
Lược sừng Thuỵ Ứng, Thanh Trì
Bang xương Trần Vạc tre bì Hưng Yên
Muốn êm tay chải tóc mềm
Thì tìm mua lược ở trên Kinh kỳ
Sắm sanh con gái mỗi khi
Duyên lành phận đẹp ngày đi lấy chồng
Phố Hàng Lược đất Thăng Long
Bám mua thành phố dẫu không hành nghề.
 
 
 
PHỐ HÀNG KHOAI
 
Hậu Túc có thôn Huyền Thiên
Bán hàng nông sản các miền mang ra
Lang, sọ, môn, gạo, đỗ, ngô
Xe tay, xe kéo, xe thồ chở lên
Hàng Khoai, phố của dân mình
Bán buôn, bán lẻ, thuận tình đôi bên
Ngàn năm nay vẫn giữ tên
Phố Hàng Khoai của trăm miền Việt Nam.
 
 
 
 
 PHỐ  HÀNG THIẾC
 
Nối Hàng Nón với Lãn Ông
Hành nghề đúc thiếc cùng chung một đường
Ấm trà, khay, tráp, lư hương
Làm nên khác biệt phố phường Thăng Long
Sắt tây vật dụng gia công
Thành thùng, đèn, chậu cũng trong Kinh Kỳ.




PHỐ THỢ NHUỘM
 
Xa xưa là làng Lạc Nô
Quần cư đánh cá thành vô”kẻ chài”
Sau bán vải ta, tàu, tây
Kiêm nghề thợ nhuộm nồi ngay Kinh Kỳ
Phố xưa nay chẳng còn gì
Miều tổ thợ nhuộm còn ghi đến giờ.
 
 
 
PHỐ HÀNG ĐIẾU
 
Xưa làng Yên Nô, Thọ Xương
Mở hàng bán điếu kề bên Đường Thành
Điếu cày, điếu bát, bịt vàng
Chồng ôm điếu hút, vợ càng say hơn
Giận nhau đem điếu đi chôn
Nửa ngày nhớ điếu bồn chồn đào lên.




PHỐ HÀNG CHĨNH
 
Thôn Nhất Ưu mé sông Hồng
Chĩnh, vò, chum, vại chồng trong chồng ngoài
Bến thì chật, sông thì dài
Thuyền sành, thuyền gốm ngày vài chuyến lên
Trải bao dâu bể chiến chinh
Phố xưa Hàng Chĩnh vẫn nguyên bây giờ.
 

chĩnh


 PHỐ HÀNG GÀ
 
Đất xưa Tân Lập -Tân Khai
Bao nhiêu gà vịt bán ngoài Đông Môn
Tàu điện Yên Phụ - Phùng Hưng
Con đường huyết mạch một vùng Thăng Long
Người dưa muối, kẻ lạc rang
Dân nghèo bán dạo lang thang đường tàu
Bây giờ phố đẹp, phố giàu
Khang trang lịch sự còn đâu Hàng Gà.




PHỐ HÀNG KHAY
 
Bắt đầu là từ làng Chuôn
Có người thời Lý Nhân Tông truyền nghề
Nào khay, tráp, nào tủ chè
Tinh thông khắc chạm nhiều bề tài hoa
Thạo nghề lên phố làm nhà
Cưu Lâu lập nghiệp cũng là Thăng Long
Ngàn năm nắng hạ mưa đông
Phố Hàng Khay vẫn thong dong đến giờ.
 
 


PHỐ HÀNG CÂN
 
Xuân Hoà hợp nhất Yên Hoa
Thành ra thôn mới tên là Xuân Yên
Đoạn sông Tô cạn. Hết thuyền
Buôn cân Phủ Lỳ kéo lên thành làng
Tiểu li cân bạc cân vàng
Cán dài cân tạ cân hàng bán mua
Bây giờ cân cũ hoá thừa
Phố Hàng Cân tự ngày xưa vẫn còn.
 


PHỐ HÀNG BÈ

Cửa Mỹ Lộc nghe sông Hồng vỗ sóng
Mái phố nghèo phơ phất khúc đê cong
Bè gỗ nứa… trôi về như cánh võng
Rừng thượng nguồn gửi nhớ đất Thăng Long.
Bao nhiêu đặc sản vùng miền
Tụ về thành chợ chỉ riêng Hàng Bè
Cả truyền thống, cả nhà quê
Giáu sang, nghèo khó cũng mê chợ này
Đi tìm ký ức ở đây
Thăng Long ngàn thuở nơi này còn ghi.
 
 
 
PHỐ HÀNG MÀNH
 
Người làm mành tự Bắc Ninh
Kéo về Yên Thái, Thọ Xương hành nghề
Chuốt dây từ móc, nứa, tre
Khéo tay đan dệt mành che hiên phòng
Thêu cành trúc, vẽ cây tùng
Chùa đứng Một Cột, tháp dừng Hồ Gươm
Mảnh mai mành tựa cánh buồm
Chở tình Phố Cổ, chở hồn Thăng Long.
 
 
mành


PHỐ  HÀNG  PHÈN
 
Thôn Đông Thành Thị, Thọ Xương
Mấy nhà lập nghiệp Thăng Long bán phèn
Nào chua, nào đỏ, nào đen
Mang về lọc nước mới nên đem dùng
Chẳng riêng gì  người Thăng Long
Ai muốn nước sạch thì dùng phèn chua
Dân ta từ bấy đến giờ
Nước đục mùa lũ vẫn mua phèn này.

 
PHỐ HÀNG DẦU
 
Thôn xưa Nhiễm Thượng, Thọ Xương
Bán hàng thảo mộc: ngon ăn, sáng đèn
Dầu bông, dầu lạc, dầu vừng
Chỉ con phố nhỏ thơm lừng Thăng Long.




PHỐ HÀNG CHAI

 
Tân Khai, Tiền Túc, Thọ Xương
Bán chai, lọ, thành phố phường Thăng Long
Hàng Chai, phố nhỏ nhất vùng
Tháng ba, mười một, rộn ràng phố đông
Đào nương khắp chốn tháp tùng
Đình Tổ nghề hát “giáo phường” về đây
Hát chầu văn, múa bài bông
Rộn ràng Lễ hội, tưng bừng Thăng Long.
 


Ô QUAN CHƯỞNG
 
Ô Quan Chưởng trầm ngâm trong nắng xế
Nghĩ suy chi qua hưng phế ngàn năm.
Người phố thị tấp nập về họp chợ
Vui bán mua dù lịch sử thăng trầm.
 
Năm cửa ô mãi còn trong ký ức
Nỗi nhớ thương hoài vọng Thăng Long xưa
Vẫn còn đó Vọng lâu Ô Quan Chưởng
Đứng hiên ngang như lịch sử nước nhà.
 
 
chưởng
 
 
NHỚ HỒ GƯƠM XƯA
 
Chợt nhớ Hồ Gươm từ thuở ấy
Leng keng tàu điện gọi như người
Em đến Hàng Ngang sao không đợi
Anh đang Cầu Gỗ ngóng em thôi
Chuyến tàu vừa tới leng keng gọi
Anh vội đành lên thiếu một người.
 
Mùa Thu 2025
Đ.Q.H

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây