Xuân sang hoa bưởi trắng trời

    Bao giờ cũng vậy, cứ vào dịp đầu xuân năm mới khi mưa phùn lất phất rơi, những hạt mưa nhỏ li ti, mỏng manh như pha lê đọng trên cây lá, ngọn cỏ, là các vườn bưởi ven thành phố ở quê tôi lại nở hoa, hương thơm bay ngào ngạt lan toả khắp một vùng rộng lớn. Ngày trước, đồng đất quê tôi thường quen trồng lúa, ngô, khoai; khi lại vun xới đậu đỗ, rau màu…, còn bưởi chỉ được trồng trong vườn nhà, mỗi hộ vài ba cây với số ít quả phục vụ nhu cầu gia đình. Thế nhưng, trong khoảng hơn chục năm trở lại đây, nhận thấy giá trị kinh tế của cây bưởi cao, cho thu hoạch bền vững nhiều năm sau trồng, vì thế bưởi được trồng, nhân lên đại trà, phổ biến ngoài đồng. Nhiều chân ruộng lúa, đất bãi bồi ven sông, thậm chí là cả bờ vùng bờ thửa cũng được người dân thay thế các cây trồng khác bằng cây bưởi. Không chỉ làng, xã tôi, mà cả một miền quê rộng lớn trong vùng đều trồng bạt ngàn bưởi các loại. Vì vậy, vào dịp cuối năm, lúc mà những quả bưởi bước vào mùa thu hái chín vàng rực rỡ; hay dịp đầu năm, thời điểm bưởi nở hoa trắng ngần, nó đã tạo ra một bức tranh trải dài trên các cánh đồng, đầy sắc màu và hương thơm, đẹp đến nao lòng…




Hình minh họa trong trang: ST
 

Vâng, đúng là khi bước vào mùa bưởi trổ hoa, đi dưới những tán cây bưởi, hay các vườn bưởi rộng mênh mông, bất cứ ai cũng đều thích thú, cảm thấy vô cùng khoan khoái. Trên nền xanh chủ đạo của lá bưởi được tô điểm nổi bật lên các chùm hoa bưởi sai chĩu chịt với màu trắng ngần, bên trong lấp ló nhụy vàng. Hoa bưởi mộc mạc, giản dị, tinh khôi. Khi chưa nở những bông bưởi có sắc trắng pha lẫn gân xanh, còn khi bắt đầu bung nở thì một màu trắng ngần toát lên, khiến mọi người đều ngẩn ngơ, xuýt xoa vì… đẹp! Mùa hoa bưởi nở và nó qua đi rất nhanh, chỉ chóng vánh trong khoảng hơn chục ngày là hoa bắt đầu tàn để đơm quả cho một mùa bội thu ở phía trước. Chẳng vậy, khi hoa bưởi bung nở, không chỉ ong bướm hội tụ đông đúc rập rờn để hút nhụy hoa tạo mật ngọt, mà cũng luôn có rất nhiều người dân từ thành phố, nhất là các bạn nam thanh nữ tú, tranh thủ đổ về các vườn bưởi, “làng bưởi” ở vùng quê tôi để ngắm, để thưởng ngoạn và chụp ảnh kỷ niệm lưu lại những khoảnh khắc đẹp. Ngay như mấy người bạn học từ thời nhỏ của anh tôi, chị tôi, dù bận công việc trên thành phố thế nào đi chăng nữa, nhưng hễ mùa hoa bưởi tới là dịp cuối tuần họ cũng luôn dành thời gian, hò hẹn nhau trở về quê để ngắm hoa bưởi một vài ngày cho thỏa thích.

Màu trắng ngần tinh khôi, tuyệt đẹp của các chùm bông bưởi khiến ai cũng phải ngẩn ngơ. Còn các đôi tình nhân thì thoảng chút bối rối trong lòng. Hương thơm tỏa ra khi mùa bưởi trổ bông mới quyến rũ làm sao! Đúng vậy, khi tới mùa hoa bưởi thì cả không gian rộng lớn quê tôi chẳng khác gì một “lọ nước hoa” hương bưởi khổng lồ, khi chỗ nào cũng đượm mùi hương thơm của hoa bưởi. Hương bưởi ngào ngạt, lan tỏa vào không gian các ngôi nhà trong xóm, ngoài làng, bay xa ra muôn nơi, thậm chí cách khu đồng trồng bưởi cả mấy cây số người ta cũng có thể ngửi thấy hương bưởi thoảng đưa theo gió. Ngày còn học ở trường làng, bọn trẻ con chúng tôi vẫn thường có trò ướp hương bưởi trong khăn mùi xoa, cặp sách, khi thi thoảng lại ngắt vài chùm hoa bỏ vào trong cặp, túi, ba lô rồi gói, đóng kín lại, để hôm sau đi học hương hoa bưởi vẫn thơm ngào ngạt, theo chúng tôi đến trường, làm thơm tho khắp phòng học bởi các cuốn vở, tập sách được “ướp” đượm mùi hương hoa bưởi. Hay một trò chơi vui nhộn nhiều kỷ niệm đến khó quên khác cũng gắn liền với hoa bưởi, đó là khi những bông bưởi rụng xuống (loại bông không đậu quả), lũ trẻ trong xóm chúng tôi thường nhặt lại, dùng kim chỉ xâu thành chuỗi đeo cổ, đeo tay, và cả kết vương miện đội đầu để chơi trò đám cưới giả! Trò chơi đám cưới giả thì cô dâu và chú rể luôn là “trọng tâm” nên hai người luôn được trang hoàng, tô điểm bằng rất nhiều vòng hoa bưởi trên người. Ngoài ra không thể thiếu được một bó hoa bưởi để chú rể ôm, rồi trao lại cho cô dâu lúc sang bên nhà gái đón dâu. Các “thành viên” dự đám cưới khác thì mỗi đứa cũng đều có đeo theo một chuỗi hoa bưởi ở tay. Trẻ con thời nay ở quê tôi chúng không còn chơi trò đám cưới giả gắn với hoa bưởi, nhưng mỗi khi mùa hoa bưởi tới, nhớ về những kỷ niệm xưa, tôi lại muốn được quay về một thời ấu thơ, khi mà ở đó dẫu có nghèo khó, vất vả thật đấy, nhưng cuộc sống vô cùng vui nhộn, đáng nhớ, con người sống rất tình cảm, luôn gắn bó keo sơn của tình làng nghĩa xóm…

Hễ cứ vào mùa hoa bưởi, tôi còn nhớ khi xưa bà, mẹ tôi vẫn thường nấu nước gội đầu, nước tắm rồi bỏ những bông hoa bưởi vào trong đó, cùng với sả, bồ kết cho thơm tho. Người quê tôi khi đó làm gì có tiền để mua dầu gội đầu, sữa tắm như thời nay, mà đều tắm và gội bằng loại nước tự nấu đơn giản mộc mạc với cây nhà lá vườn như vậy. Thế nhưng, độ tẩy rửa sạch sẽ và hương thơm lưu lại rất lâu trên thân thể, khó có loại mỹ phẩm của thời hiện đại nào sánh kịp. Rồi nữa, khi bưởi trổ hoa thì cũng là lúc người làng tôi cũng thường mang các cánh hoa bưởi đi ướp trà để dùng dần cũng như đãi khách, làm quà biếu. Trà ướp hoa ngâu, hoa sen, hoa nhài bấy lâu nay đã thành quen, thành phổ biến, nhưng trà hương bưởi lại mang một vị rất riêng, sự độc đáo mà nếu ai đó đã từng một lần thưởng thức sẽ khó lòng quên được. Bao năm ấu thơ tôi vẫn thường thấy cha mình luôn nhắc nhở các con nhặt những bông bưởi rụng vào sớm mai, trước lúc mặt trời mọc để ướp trà. Trà mang ướp là loại trà Thái Nguyên hảo hạng, và các bông hoa bưởi dùng để ướp trà cũng phải mới nở chúm chím, không được quá tàn, bởi một khi bông hoa bung nở đã qua mấy ngày, mùi sẽ không còn đượm, hương thơm không còn nồng nàn nữa. Hoa bưởi còn được người dân quê tôi dùng để “nêm” vào món cháo trắng, món chè đậu đỗ để tạo hương thơm, kích thích sự ngon miệng khi ăn. Khi nấu chè đậu đỗ hay cháo trắng xong, để tới khi nguội rồi, người ta mới bỏ vào một vài cánh hoa bưởi, và món đồ ăn, uống sẽ thơm tho và tăng thêm vị ngon hơn rất nhiều…

Ký ức tuổi thơ tôi có màu trắng tinh khôi của hoa bưởi, được “tẩm ướp” bằng mùi hương thơm ngào ngạt, cùng với vô vàn nững kỷ niệm gắn liền với các vườn bưởi rộng bạt ngàn. Những cây bưởi trong vườn nhà, dẫu là ít song qua bao năm tháng cứ nối tiếp những mùa quả ngọt, từng quả bưởi được mẹ cha vất vả chăm bón, thu hái, dành dụm đã góp phần nuôi mấy anh chị em chúng tôi lớn khôn, ăn học nên người. Giờ đây, mỗi khi tới mùa bưởi trổ bông dịp đầu xuân, nôn nao hoài nhớ nhớ quê nhà, dẫu khoảng cách xa tới cả ngàn cây số, nhưng tôi vẫn có cảm tưởng như có mùi hương bưởi ngào ngạt phảng phất xung quanh mình…

N.T.U