Sinh hoạt chuyên đề: Tính trung thực và nhân bản trong thơ Trần Thùy và Phùng Trung Tập

Một số hình ảnh lưu niệm tại buổi sinh hoạt :


                                                                                 Nhà thơ Phùng Trung Tập T/m 2 tác giả phát biểu cảm ơn.



Các đại biểu về dự buổi sinh hoạt chuyên đề.








 Tới dự buổi sinh hoạt chuyên đề văn học có Nhà văn Trần Gia Thái - Chủ tịch Hội, Nhà thơ Bùi Việt Mỹ - P. Chủ tịch thường trực và một số nhà văn Ủy viên BCH Hội Nhà văn Hà Nội; Đại tá, Nhà văn Phùng Văn Khai - P. Tổng biên tập Tạp chí Văn nghệ Quân đội; Các đại biểu khách mời và đông đảo anh chị em văn nghệ sĩ Hà Nội. Tại đây, Đại tá, Nhà văn Hoàng Đức Nhuận - Chi hội trưởng Chi hội 3 - Hội Nhà văn HN tặng hoa chúc mừng hai tác giả (đều đang sinh hoạt tại Chi hội 3) và phát biểu tham luận. Hai nhà thơ: Bùi Việt Mỹ và Nguyễn Việt Chiến chủ trì buổi sinh hoạt chuyên đề.
    Các tham luận của: P. Gs, Ts Vũ Nho; P. Gs, Ts Trần Thị Trâm; Nhà phê bình văn học Nguyễn Thị Thiện; Nhà phê bình văn học Bùi Việt Thắng; Nhà văn, Đại tá Phùng Văn Khai; Nhà văn, nhà báo Lê Mậu Lâm; Nhà văn, nhà báo Vương Tâm;  Nhà thơ Nguyễn Việt Chiến và một số ý kiến phát biểu...

    Nhà thơ Phùng Trung Tập sinh năm 1955, quê xã Cộng Hòa, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương nay là xã An Phú, thành phố Hải Phòng; hiện sống ở Hà Nội. Ông tham gia bộ đội từ tháng 10/1974 đến tháng 8/1978, sau đó đi học và tốt nghiệp Khoa Luật quốc tế - Học viện Quan hệ quốc tế Moskva năm 1985, được cấp bằng Luật sư Quốc tế. Từ tháng 7/1987 đến tháng 02/2022, ông là giảng viên Trường Đại học Luật Hà Nội; Tiến sĩ Luật học (2003), Phó giáo sư (2011), Giảng viên Cao cấp (2016).

Tác phẩm chính của nhà thơ Phùng Trung Tập đã xuất bản, bao gồm: Miền yêu thương (tập thơ), Nxb Văn học, 2012; Mắt bão con tim (tập thơ), Nxb Văn học, 2013; Hồn quê một cõi (tập thơ), Nxb Văn học, 2013; Tình thơ khoản nợ (tập thơ), Nxb Hội Nhà văn, 2017; Lời ru khát vọng (tập thơ), Nxb Hội Nhà văn, 2017; Trường ca Quê mẹ, Nxb Hội Nhà văn, 2020; Trường ca Thần Nông chân đất, Nxb Hội Nhà văn, 2024; Trường ca Ngôi sao đỏ trên đồi xanh, Nxb. Hội Nhà văn, 2024 và một số tác phẩm đăng báo chí.

Nhà thơ Phùng Trung Tập từng đạt giải Ba cuộc thi “Nhịp sống mới trong thơ”, do Báo Người Hà Nội tổ chức năm 2013. Nhà thơ Phùng Trung Tập là Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam và Hội Nhà văn Hà Nội.

Có thể thấy tính trung thực và tính nhân bản là hai phẩm chất nổi bật trong thơ của Phùng Trung Tập. Tính trung thực trước hết thể hiện ở việc nhà thơ viết từ chính những trải nghiệm thật của đời mình. Thơ ông bắt nguồn từ cuộc sống thực tế, từ ký ức, từ những điều ông đã sống, đã chứng kiến và đã trải qua. Sự trung thực thể hiện ở nhiều phương diện: Trung thực với quê hương khi tái hiện những hình ảnh rất gần gũi: Cánh võng đay, Hương lúa đồng quê, Nắng sông Hồng, Chợ quê, Tre làng, khoai lang, hạt ngô.

Là người lính từng trải qua chiến tranh, ông viết về đồng đội bằng sự chân thành, Trung thực với quá khứ chiến tranh: "Bạn vẫn hành quân từ bấy chưa về..." đó là nỗi nhớ thương day dứt đối với người bạn đã hy sinh.

Tính nhân bản trong thơ Phùng Trung Tập chính là hồn thơ, qua việc thể hiện tình mẫu tử thiêng liêng khi viết về mẹ, lòng hiếu nghĩa với cha mẹ trong các tác phẩm thơ: Dáng của mẹ, Mẹ tha lỗi cho con, Mẹ có bớt lạnh không?, Chiếc nón của mẹ, Hạt cơm của mẹ, Giàn trầu của mẹ… đều hướng tới việc tôn vinh sự hy sinh thầm lặng của người mẹ Việt Nam. Ở đây, nhà thơ không chỉ nói về mẹ mình mà còn nói về một lớp người đã âm thầm làm nên lịch sử dân tộc.

Với tình đồng đội, nhà thơ không nhìn người đã khuất như những biểu tượng anh hùng xa vời mà như một người bạn thân thiết cùng tuổi thơ, cùng chiến hào, cùng những rung động rất đời thường. Với tình yêu quê hương và con người trong thơ Phùng Trung Tập không chỉ là cảnh sắc mà còn là nơi lưu giữ tình người.

Điều đáng chú ý là tính trung thực và tính nhân bản trong thơ Phùng Trung Tập hòa quyện với nhau. Ông không tìm kiếm những đề tài lớn lao ở đâu xa mà trở về với: mẹ, cha, quê hương, đồng đội, người nông dân, những người đã hy sinh. Đó là thứ thơ được nuôi dưỡng từ đạo lý gia đình, từ tình quê, tình người và lòng biết ơn; sự chân thành và lòng nhân ái.

    Nhà thơ Trần Thùy có bút danh là Mão Tẫn, sinh năm 1951, là hội viên Hội Nhà văn Hà Nội. Đến nay ông đã xuất bản được 04 đầu sách, đó là: Kỷ niệm xanh (thơ); Nhớ mùa quýt chín (thơ), tập 1,2,3; Sáng mãi một niềm tin (thơ) và tập ký sự, tiểu luận với nhan đề “Trên đất nước Triệu voi”.

Tính trung thực và nhân bản trong thơ Trần Thùy được Nhà văn Bùi Văn Kha giới thiệu trong lời đề tựa của tập thơ “Kỷ niệm xanh” - NXB Hội Nhà văn cấp phép và xuất bản năm 2026: Đây là một tập thơ trữ tình nhẹ nhàng nhưng day dứt. Trong này ta ít thấy lời thơ dữ dội, những cảnh “Đoạn trường ai có qua cầu mà hay” khắc sâu tâm khảm. Nhưng đấy mới là trung thực. Không bày đặt lên gân, chỉ tỏ rõ lòng mình.

Trần Thùy có quãng thời gian dài trong Quân đội. Ông tham gia chiến đấu bên Lào năm 1969. Nhưng cái đọng lại trong thơ anh không phải bom đạn, tiếng súng, là máu và cái chết mà là những giai điệu tâm hồn, từ hình ảnh những cô gái Lào giã gạo chày đôi, đẹp như một điệu Lăm Tơi, một đóa hoa Chăm Pa, như một vầng trăng trên ngút ngàn Đại Tượng…

Cái gốc xuất phát điểm của thơ tình Trần Thùy là quê hương Nam Định, một vùng đồng bằng châu thổ Sông Hồng. Dòng sông trong thơ anh hiền hòa, chảy mãi khát vọng. Dòng sông ấy là tình yêu, là điểm tựa, là hình ảnh vương vấn từ ngày còn thơ, cho đến tận giờ, bao năm xa cách.

Thơ trữ tình Trần Thùy, ngoài chủ đề tình yêu lứa đôi, còn có mảng ngợi ca mẹ, quê hương, đất nước, Đảng, Bác Hồ, Quân đội anh hùng, Đại tướng Võ Nguyên Giáp,... Bài nào anh cũng viết với sự tôn trọng trân thành, lấy cảm hứng làm nền. Thơ Trần Thùy dù bất cứ hoàn cảnh nào, thời gian nào, không bao giờ đứt đoạn. Đó là sự trung thực của thơ và tính nhân bản trong thơ Trần Thùy.

Văn Bình
Ảnh: Hoàng Văn Năm và Văn Bình