ĐƯỜNG LÊN TAM ĐẢO
Đặng Cương Lăng
Đường lên Tam Đảo quanh quanh
Vòng vo dốc đá, tươi xanh núi rừng
Mây ngàn sương phủ rưng rưng
Rì rào lá hát, lưng chừng trời cao.
Dòng trong cuộn chảy nao nao
Ban mai gió mát, ngọt ngào hương đêm
Thoảng nghe suối nhạc êm đềm
Khói sương huyền thoại dịu mềm lối đi.
Cảnh tình non nước mê ly
Ngút ngàn thông dựng, xanh rì gần xa
Tam Đảo thơ mộng ngàn hoa
Đường xa thu gọn một tà mây bay.
Nhà thơ Đặng Cương Lăng (trái) và Nhà thơ Đặng Huy Giang
Lời bình của Nguyễn Hoàng:
Bài thơ Đường lên Tam Đảo là một bức tranh thiên nhiên giàu trữ tình và thơ mộng, ghi lại cảnh sắc cuốn hút trên con đường dẫn lên vùng núi Tam Đảo. Bằng thể thơ lục bát truyền thống giàu nhịp điệu, tác giả đã khắc họa vẻ đẹp vừa hùng vĩ, vừa huyền ảo của non nước, mang lại cho người đọc cảm giác thư thái và say đắm trước không gian núi rừng ngút ngàn.
Cảnh sắc thiên nhiên hùng vĩ và thơ mộng trên đường lên Tam Đảo (Khổ 1):
Hình dáng con đường: Cụm từ "quanh quanh", "vòng vo dốc đá" gợi tả chân thực địa hình khúc khuỷu, hiểm trở nhưng cũng đầy mê hoặc của con đường đèo.
Màu sắc và không gian: "Tươi xanh núi rừng" mở ra một không gian ngập tràn sức sống. Sương mờ và mây ngàn "phủ rưng rưng" tạo nên bầu không khí mờ ảo, đặc trưng của vùng cao.
Âm thanh thiên nhiên: Biện pháp nhân hóa "lá hát" kết hợp với từ láy "rì rào" khiến không gian lưng chừng trời trở nên sống động, có tâm hồn.
Cảm nhận tinh tế qua các giác quan về không gian Tam Đảo (Khổ 2):
Dòng chảy và không khí: Hình ảnh "dòng trong cuộn chảy" cùng "gió mát ban mai" mang lại cảm giác tươi mát, trong lành.
Sự hòa quyện của hương sắc và âm thanh: Cụm từ "ngọt ngào hương đêm" và ẩn dụ chuyển đổi cảm giác "suối nhạc êm đềm" cho thấy sự cảm nhận tinh tế của tác giả bằng nhiều giác quan.
Vẻ đẹp huyền ảo: "Khói sương huyền thoại" làm cho từng bước chân trên "lối đi" như lạc vào chốn bồng lai tiên cảnh.
Bức tranh non nước bao la và cảm xúc xao xuyến (Khổ 3):
Cảnh quan ngút ngàn: Từ "mê ly" bộc lộ trực tiếp sự rung động của tâm hồn trước thiên nhiên. Rừng thông hiện lên sừng sững, "xanh rì gần xa" tạo nên chiều sâu và độ rộng lớn cho bức tranh.
Chất thơ và sự thu nhỏ không gian: "Tam Đảo thơ mộng ngàn hoa" đan xen nét mềm mại vào khung cảnh núi rừng. Lớp khép lại bằng hình ảnh đầy nghệ thuật "Đường xa thu gọn một tà mây bay", biến khoảng cách địa lý xa xôi trở nên nhẹ nhàng, thơ mộng chỉ trong một cái nhìn.
Bài thơ Đường lên Tam Đảo đã khắc họa thành công vẻ đẹp thiên nhiên tươi mát, huyền ảo và ngập tràn sức sống qua ngôn từ uyển chuyển, giàu hình ảnh. Qua đó, tác giả không chỉ thể hiện tình yêu tha thiết với thiên nhiên quê hương mà còn gieo vào lòng người đọc niềm xao xuyến, ước muốn một lần được đặt chân đến chốn bồng lai này.
N.H
N.H