GIANG ĐĂNG VÀ MONG MANH GIẤC CỎ

    Nhà thơ Ngô Đức Hành

  Nhà thơ Giang Đăng (tên thật là Nguyễn Thị Thu Hương), Hội viên Hội Nhà văn Hà Nội vừa giới thiệu với bạn yêu thơ tập thơ “Giấc cỏ”, NXB Hội Nhà văn năm 2025. Chị chọn một ngày mùa thu tháng 10 để ra mắt thơ, hẳn không phải là tình cờ.

     Tình yêu là quà tặng của Tạo hóa dành cho con người. Tuy nhiên, quan niệm, tiêu chuẩn của giới nam và giới nữ khác nhau. Với phụ nữ họ nhìn nhận qua sự quan tâm, chia sẻ, tôn trọng và thấu hiểu. Khác nam giới, nữ giới mong muốn được yêu thương và cảm nhận sự cam kết, an toàn, cũng như được đánh giá cao trong mối quan hệ.

Tình yêu không dẫn đến hôn nhân là tình yêu đau khổ. Hôn nhân không có tình yêu đó là hôn nhân bất hạnh. Chả thế, Nguyễn Du viết:  “Trăm năm tính cuộc vuông tròn / Phải dò cho đến ngọn nguồn lạch sông”, (Truyện Kiều)

Phụ nữ truyền thống quan tâm đến sự chắc chắn, an toàn. Điều này được thể hiện qua những lời nói ngọt ngào, những hành động thể hiện tình cảm như cái ôm, cái hôn, những cử chỉ lãng mạn và đặc biệt là sự tin tưởng, tôn trọng đối phương. Vì thế mà khi yêu không thiếu những cung bậc giận hờn, hồ nghi.

Tình yêu và ý thức sở hữu là hai khái niệm khác biệt, tuy nhiên ở “mặt bằng” văn hóa, sự bình đẳng giới ngay trong tình yêu còn có khoảng cách, nên trong cuộc sống rất dễ nhận diện, quan niệm tình yêu có nghĩa là sỡ hữu.

Thực ra, tình yêu đích thực là sự vị tha, tôn trọng và cho phép mỗi người có không gian riêng; trong khi đó “ý thức chiếm hữu” lại biểu hiện qua sự kiểm soát, ích kỷ và muốn sở hữu đối phương như tài sản cá nhân. Ý thức “chiếm hữu” thường xuất phát từ sự bất an và nhu cầu kiểm soát. Tình yêu đích thực không thế, nó lành mạnh xây dựng dựa trên sự tin tưởng, thấu cảm và mong muốn hạnh phúc cho cả hai, đi đến “trọn đời”. Cách gọi “bạn đời” đối với vợ chồng mang ý nghĩa thấu cảm, chia sẻ được đặt ở vị trí tối thượng.

Khổ thơ thứ 3 của bài thơ “Vết dằm” của Giang Đăng là khổ thơ hay. “Nỗi niềm kế bên”, “vết dằm”, “nhức điều không tên” là những ẩn dụ thi ca từ đời sống hôn nhân thiếu tin tưởng, còn nghi ngờ đối phương chưa trải lòng, còn giấu giếm những điều bí mật. Đó cũng là một thực tế, tạo ra những tiếng “thở dài”, “nước mắt về đêm” của người vợ nói riêng và người phụ nữ nói chung.

Theo nhà LLPB Đinh Thanh Huyền, “Lăng kính nữ giới trong thơ không do ý thức chọn mà do trải nghiệm giới hình thành qua đời sống thường ngày”. Quả vậy, những trách móc, hờn tủi, khao khát… trong tình yêu dễ nhận ra trong “Giấc cỏ”, dẫu nhân vật “em” trong thơ chưa hẳn đã là tác giả, nhưng thơ bao giờ cũng là “vùng phủ” cảm xúc của người sáng tạo.

 Không phải ngẫu nhiên, Giang Đăng có bài thơ “Giấc cỏ” và lấy tên thi phẩm này đặt tên chung cho cả tập thơ. Trong tập thơ còn có thi ảnh cỏ, hoa, cỏ xước... trong nhiều bài khác. “Cỏ” một từ chung chỉ nhiều loại cây thân thảo, thường là cây dại mọc hoang, gần đất, đầy sức sống. Thi ảnh “cỏ” là ẩn dụ cho mơ ước giản gị, bình yên của người phụ nữ trong cuộc sống nói chung và hạnh phúc gia đình nói riêng.

  Cỏ bất diệt, nhưng phận cỏ thường mong manh.

 

Cỏ bất diệt, nhưng phận cỏ thường mong manh. Nguồn: Internet

     Đọc “Giấc cỏ” dễ nhận ra những chi tiết đời sống ánh lên qua cái nhìn giới nữ sâu sắc và riêng tư của nhà thơ Giang Đăng. Tất nhiên, trong “Giấc cỏ” có một số bài viết về mùa trong năm, nắng, mua, sông, biển… nhưng đó chỉ là “không gian” biểu tượng nghệ thuật để chị viết về các cung bậc của tình yêu. Mới hay, phụ nữ rất quan tâm đến cảm xúc, điều mà “nửa kia” của họ thường đuểnh đoảng, khinh suất… Nhiều khi, đó cũng là nguyên nhân của những “sứt mẻ” hôn nhân, nếu không muốn nói đến đổ vỡ.

Trong tập thơ “Giấc cỏ”, Giăng Đăng có những câu thơ, khổ thơ ánh lên vẻ đẹp của thi ca. Hay nói cách khác, “bản đồ cảm xúc” của Giang Đăng có những “giai điệu” làm thổn thức người đọc.

“Giấc cỏ” là tập thơ thứ ba của Giang Đăng -  một tác giả nữ hiện sống và làm việc ở Hà Nội, sau “Gỡ từ ngực cỏ” và “Nhặt mùa”. Trong “Giấc cỏ”, chủ yếu là thi pháp tự do, tuy nhiên cũng có không ít thể thơ truyền thống như thơ bốn chữ, lục bát và thơ văn xuôi. Điều dó cho thấy Giang Đăng biết “làm mới” giọng điệu trên nền truyền thống./.

N.Đ.H