Trường ca Sông của Lê Thị Mây

Thứ ba - 16/04/2024 06:07
BBT nhavanhanoi.vn vừa nhận được tác phẩm Sông trường ca của Nhà thơ Lê Thị Mây gồm III phần, tám chương. Nhân Đại lễ 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ, chúng tôi trích đăng một phần trong Trường ca này. Trân trọng.
Ảnh minh họa: ST
Ảnh minh họa: ST

 

Lê Thị Mây
SÔNG TRƯỜNG CA
(Hiền tài như lá rụng mùa thu -Nguyễn Trãi)


Sông Lô

Một khúc sông Lô


 
Phần I
Chương một
TRĂNG NGÂN ĐẦY THUYỀN
 
1-
Những dòng sông uống thánh thót mưa thu
Uống ào ạt mưa rào, ắp đầy cơn mưa lũ
Sông mạch máu chính sử binh thuyền
Sông của bào thai núi non vỡ ối
Khởi sinh Văn Lang xoáy ốc loa thành
Mười tám đời Hùng Vương rực tiền nhân.
 
Mê Linh kể ngã ba sông Hát
Hai bà Trưng trẫm mình lẫm liệt
Anh hùng nữ tướng hào kiệt
Yêu sông nặng nợ nước thù nhà
Đất và nước sinh thành đất nước
Phù sa bồi lộng lẫy Tổ quốc ta.
 
Sông Lô Văn Cao tình Tây Bắc
Nếp nhà sàn khèn môi dìu dặt
Xuống chợ lên nương đến bây giờ
Sóng ngàn xanh hoà âm mưa mốc
Chân đất đầu trần gồng gánh ước mơ
Yêu nước, anh em năm mươi tư dân tộc
 
Từ quê hương rì rào sông đất nước
Áng chiều nghiêng đón rực rỡ bình minh
Thượng lưu hạ lưu trăm xanh nghìn thác
Phên dậu Tây Bắc, Cao Bằng, Lạng  Sơn...
Bộ đội cụ Hồ hành quân điệp điệp
Áo trấn thủ gấp đường chân rung khúc hát....
 
***
Trăng vận tải sông Lô ghi tạc
Biền dâu tơ tằm đưa thoi
Sắc thổ cẩm ném cồng lễ hội
Khèn lá vân núi ấm hoa tay
Chàng trai bản nhập quân sôi nổi
Rộn ràng xuân sao mũ chiến khu...
 
Biên niên ghi dấu chân mùa thu
Mùa thu cánh mạng tháng tám
Mùa thu kháng chiến trường kỳ
Mùa thu hành quân khởi nghĩa cao trào
Dép lốp ba lô đồng chí đồng bào
Nhường cơm sẻ áo cây nên rừng bịnh rịn.
 
Mắt chữ má phù sa áo lính
Mênh mông gặt hái đời sông
Nếp ruộng nhà nông trẻ yêu xông đất
Nếp bờ vai kênh mương đoàn kết
Cò bay thẳng cánh công nông
Cánh đồng vàng cúi chẽn nặng bông.
 
Những sông gọi sông tình Việt Bắc
Những sông gọi yêu tình Cửu Long
Sông gọi sông cửa Chín Rồng
Cửa Tiền, Cửa Đại
Hàm Luông, Cổ Chiên
Em hong tóc thả lời quyến luyến.
 
Nhạc hành quân hùng ca công nông
Nghệ nhân tri thức
Hùng khí bước chân
Áo vải đầu trần sương gió
Văn Miếu Khuê Văn rạng tỏ
Các triều thần văn hiến văn minh.
 
Trạng nguyên hoa đỏ bìm sinh
Mở cõi hừng đông tuổi tên sấm dậy
Thơ chí sĩ  Nam Kỳ Bình Xuyên
Cờ đỏ ra đời buồm căng sóng bạc
Nữ chiến sĩ tạc hình vách ngục
Nguyễn Thị Minh Khai vẫy bút!
 
Giặc thù đến quyết lòng dẹp sạch
Nhớ nằm lòng, lòng thúc giục
“Nhắn cùng đồng chí khắp nơi nơi…
Án chém Nam Hà đã rũ sạch…
Anh em đi trọn con đường nhé
Cờ đỏ sao vàng sáng tương lai!”(1)
 
Thơ Bác Hồ, sáng rực cờ bay
Canh bốn canh năm vừa chợp mắt
Sao vàng năm cánh mộng vờn quanh”(2)
Bác Hồ về Pác Bó suối Lênin!
Bàn đá chông chênh Bác dịch lịch sử
Việt Minh khởi xanh Quốc ngữ.
 
Xô Viết Nghệ Tĩnh bừng dậy non sông
Nước uống chung nguồn cờ bay chng ngõ
Đồng tâm đồng lòng công nông ký sự
Chùa chiền tính ngưỡng ngân chuông
Năm Cửa Ô Hà Thành Tổng tư lệnh bàn cờ Tướng Giáp
Sách đỏ - chiến trường pháo lực gầm vang.
 
2-
Huế- Sài Gòn - Hà Nội non sông
“Tổ Quốc ta bao giờ đẹp thế này chăng”
Tố Hữu, Nguyễn Đình Thi, Huỳnh Văn Nghệ…
Dòng sông tâm hồn đan cành trời bể
Gió lộng buồm căng liềm trăng
Răng đen mời trầu, lửa nung gốm sứ.
 
Đường ta rộng thênh thang chính sử
Bút ký Nguyễn Tuân, “Bến không chồng” …
Cầu Hiền Lương trăng lót từng giong ván
Nghĩa Cần Giuộc sông lệ Nguyễn Đình Chiểu
Tổ quốc ta 367 sông…
Thế kỷ hai mươi hùng ca sông.
 
Ký họa sông chằng chịch nếp chỉ tay
Sông Đà, Nhị Hà…Nhuệ giang, Tô Lịch…
Ảnh chụp từ máy bay hình rồng sông Bé
Hồ Cần Đơn soi kỳ diệu trời mây
Sóng dậy trăm lời trăm miền xin kể
Phương Nam nghìn kênh rạch thơm sen.
 
Sông Cái sinh sông con ôm ấp mẹ
Kỳ Cùng ôm Trèm Trẹm mũi Cà Mau
Hai quần đảo ta dựng bình phong danh tiếng
Hồ Chí Minh - Đường rừng đường biển
Bến tàu Không Số - Hải Phòng – Vũng Rô
Chân hàng, gạo, đường, ký ninh, thuốc đỏ…
 
Bến bờ đưa tiễn phác hoạ sông
Sài Gòn, Vàm Cỏ Đông, Tiền giang…
Sông Lô, sông Thao, Bắc Hưng Hải
Sông Mã Hàm Rồng, Hồng Lĩnh…
Hải Phòng gọi tân cảng Sài Gòn thơm Sầu riêng…
“Sông Côn tiểu thuyết, Dưới cờ đại nghĩa…”
 
Sữa mẹ sinh gái trai ra tiền tuyến
Mười sáu đôi mươi gánh gánh gồng gồng
Vai đất nước chất ngất tâm nguyện
Phạm Tiến Duật, Thuý Bắc bên Đông
Xe ra trận cửa kính ngời trăng
Thơ vang dội mùa chim cứu quốc
Cuốc cuốc kêu sôi nổi gió đồng bằng.
 
Xốc ba lô sau lưng tuần trăng mật
Sóng biên niên lừng lững tượng đài
Tượng đài chị Sứ núi Bà Đen
Bà Định, Út Tịch sông du kích
Các con bà làng ẵm nước nuôi
“Cánh đồng hoang” phim trường Lê Lựu.
 
Bến bờ dấu chân lứa đôi chiến sĩ
Lê Hồng Phong, Nguyễn Thị Minh khai
Hiền Lương, Thạch Hãn nắng anh tài
Sông Cái phù sa - tình - Mẹ
Bọc áo nhân sinh gà gáy canh hai thời đại
Đẩy tao nôi mẹ môi trầu hời hỡi mùa thu !
 
Pháp luân huyết mạch chân tu
Nợ nước thù nhà sinh nữ tướng
Ngã ba sông Hát mây núi tượng đài
Bắc hoa đào Nam hoa mai
Sữa trăng ngực phồn sinh con gái
Áo cỏ tình rừng Tây Bắc đời trai.
 
Tây Tiến thơ Quang Dũng
Hoành Sơn, Đông -Tây Trường Sơn
Phên dậu biên cương núi bên núi
Non xanh dốc đứng sa bàn
Cánh đồng Mương Thanh lúa chín
Hội nấu cơm thi phồn thực ấm hương thôn.
 
Thần tốc áo vải tụ nghĩa sông Côn
Sử chép – cười ra nước mắt -
Lính ba người hai đầu võng đổi ru
Chợp ngủ dưỡng sức quân sức tướng
Hoả công - Mật khí cộng hưởng “Binh thư”
Bạch Đằng chiến cọc nghi binh thao lược.
 
Mỗi vinh danh yêu sông giữ nước
Nhào lặn tập bơi tận đáy Ngân Hà
Phạm Ngũ Lão, Yết Kiêu
Thương Cuội mời trăng cùng tắm
Thạch Hãn chiến sĩ yên nằm mơ gửi phù sa về quê Mẹ
Lão tướng Trần Bạch Đằng Phim Ván bài lật ngửa.
 
Ôi là sông kỳ diệu sông ly kỳ sông
Phạm Ngọc Thảo vào hang ổ cọp
Kiến tạo vòm tin đơn tuyến thông tin
Ánh sắc thạch nhủ sông ngầm chiến lược
Nguyễn Ngọc Nhạ, Trần Long Ẩn, Người đẹp Tây Đô…
Kể làm sao đầy đủ tuổi tên… Thương tính lên phim!
 
Trăm quê đỏ nén hương rằm
Giêng hai rét triền dâu nong tằm
Thoi đưa trăng ngà thổ cẩm
Mẹ hằng khuya kể chuyện con nghe
Giấc ngủ mẹ bóng con đắp ấm
Hời ru hời em gái trăng ấp má kề.
 
Nhạc thức biên cương gửi về áo cũ
Rách bươm vì khói lửa giữ bình yên
Anh mơ gửi tóc xanh mẹ chải
Tựa ngày nào mẹ tắm cha kỳ lưng
Em ơi em thời gian chảy
Hòn cuội nhặt lên hình dáng non sông.
 
Phù sa góp mạch đất nhân kiệt
Ánh sắc tâm hồn bất diệt
Lá thần vinh danh Như Nguyệt
Muôn sau bờm ngựa chiến binh
Triền lau trắng tóc Diên Hồng
Răng đen môi trầu thơm áo Mẹ.
 
Lúa nước cõng trên lưng con trẻ
Một giải hình chữ S ngát thơm
Vựa lúa hai đầu bát cơm
Không đủ nước thắt hơi cày cấy
Phù sa - Nước ối vỡ sinh
Văn minh lúa nước đời lộng lẫy.
 
Hiền tài gấp mạch đất địa linh
Lá về cội nguyện tâm hôm sớm
Lúa cúi chẽn thơ mùa cúi chẽn
Hạt vàng mắt chữ long lanh
Mẹ ôm đầy, em đầy hạnh phúc
Guốc võng ru đất nước một nhà.
 
3-
Thế giới đang tăng tốc phát triển
Giữ tấc lòng, mới chính ta
Tránh phù hoa nghe điều yểm nịnh
Hải Vân quan kỳ diệu Bà Nà
Sài Gòn - thành phố Hồ Chí Minh - Tên Bác
Cần Thơ, An Giang
Chợ Cái Răng mũi thuyền phô tiếp thị...
 
Danh lam thắng cảnh siêu phẩm
Thế kỷ biển sắc màu chuyển gam
Khởi nghiệp lên ngôi tâm thế
Thượng tôn thương lái trẻ
Thượng tôn pháp luật vững chân
Nhịp đập hân hoan sông dài trời bể.
 
Pháo hoa hoa người đỡ bầu trời
Hoa quốc tế về trăm loài dâng ngát
Thế giới bao nhiêu ghềnh thác
Thời trang, hoa hậu lên ngôi
Trăm nghìn cuộc thi đổi đời phiêu bạc
Người đẹp đi làm dâu xứ người.
 
Làm dâu giữ thơm dòng sữa mẹ
Văn hoá Việt chuyển sóng tao nôi
Ngôn ngữ lắc đẩy hoà giao điều ước
Còn ngôn ngữ con trẻ lên ngôi
Danh hiệu lớn, bác học hay bá tước
Giữ lặng trong ngày sáng bồi hồi.
 
Văn hoá soi đường quốc dân đi
Ngôn ngữ còn dân tộc còn
Mẹ hời ru dịu dàng ngôn ngữ Việt
Văn hoá soi đường quốc dân đi
Ngôn ngữ còn hoa văn tuấn kiệt
Ngôn ngữ hai đầu guốc võng à ơi.
 
Ông bà giữ cổ tích gương mặt
Con trẻ cần cổ tích mâm cỗ cười
Nước mát trĩu cành hoa trái
Những sông cổ tích đua bơi
Khi lạc rừng hay bay lên vũ trụ
Bình dị phi hành gia Phạm Tuân.
 
Nhớ xưa thân phận cõng cuộc đời
Cuộc đời sông ắp đầy bầu sữa
Cổ thụ ghi tuổi xanh thắp lửa
Bác Hồ chép sử gió núi cầm canh
Sông ơi sông cuộn mạch sông Hồng
Cờ đỏ sao vàng trái tim Hà Nội.
 
Sắp trăm năm mừng đời ta có Đảng
Trăm triệu dân ức triệu niềm tin
Yêu tử tế sống điều tử tế
“Rồi dặt dìu mùa xuân én về’’
‘‘Sông Lô, sóng ngàn kháng chiến
Bồi đắp tâm hồn phù sa đỏ nặng.
 
Cờ đỏ - Quốc ca - Quốc Kỳ
Chủ tịch Hồ Chí Minh Nhạc Trưởng
Đại đoàn kết hành khúc giao hưởng
“Rồi dặt dìu mùa xuân én về’’
‘‘Sông Lô, sóng ngàn kháng chiến
Bồi đắp tâm hồn phù sa đỏ nặng.
 
***
“Hỡi ai con cháu Rồng tiên!
Mau mau đoàn kết vững bền cùng nhau
Bất kỳ nam nữ, giàu nghèo,
Bất kỳ già trẻ cùng nhau kết đoàn.
Người giúp sức kẻ giúp tiền,
Cùng nhau giành lấy chủ quyền của ta.”(4)
 
“Trên vì nước, dưới vì nhà,
Ấy là sự nghiệp ấy là công danh.
Chúng ta có Hội Việt Minh
Đủ tài lãnh đạo chúng mình đấu tranh
Mai sau sự nghiệp hoàn thành
Rõ tên Nam Việt, rạng danh Lạc Hồng
Dân ta xin nhớ chữ đồng -
Đồng tình, đồng sức, đồng lòng, đồng Minh !’’ (5)
 
Sông Lô sông trường ca hậu cần
Sông hậu cần xe thồ Thanh Hoá
Sông pháo binh rung chuyển Điện Biên
Đồi A1 Mường Thanh khai hoả
Bác Hồ  giao Tướng Giáp điều binh
Rừng đại ngàn Hưng Đạo Vương hiển hách.
 
Rừng giữ nước rừng giữ sông
Non nước ta hệ sông Đà, sông Mã, Mê Công
Mười hồ lớn, nghìn sông, Lô giang chiến tích
Tổng diện tích hạ lưu chi lưu chính hề!
Năm ba nghìn cây số vuông hề!
Nậm Ma, Nâm Rốm, Nậm Nuôi hề!
 
Ôi là sông yêu đò giang quá đổi
Sông tưới tắm bồi ấm phù sa
Sóng là chữ thuyền binh sóng dội
Buồm là gió căng phồng nguồn cội
Ra lính về với mẹ ta yêu
Ra khỏi chiến tranh nguyện ước không nhiều…
 
Chỉ một điều sinh con đẻ cái
Chỉ một điều áo cỏ dày rơm
Đánh thắng bảy tướng giặc
Bác Hồ phong đại Võ Nguyên Giáp
Hàng binh Pháp kéo cờ trắng
Tướng giặc thứ bảy Đờ Ca-stơ-ris.
 
Yêu nhất sông tôn vinh sông
Mường Thanh cánh đồng lúa vàng óng đồi A1.
Sông chiến sự
Quấn quýt Kiến Giang, Lệ Thuỷ, Quảng Bình
Tướng Giáp tắm sông lớn lên
Nhà Lưu niệm gió Đại Phong đôi bờ tri kỷ.
 
Kéo pháo, lui pháo
Tịch thu pháo giặc vận hành
“Thứ thiệt” pháo ta
Đánh chắc đánh thắng
Sa bàn phù điêu gió trận
Thế kỷ hai mươi tóc Đại Tướng đầu non phấn trắng.
 
Quân đội ta
Mười sáu Đại Tướng thắng lũ đế quốc
Binh nhất
Binh nhì
Thánh Gióng hùng binh
Quả cà giòn dọn trên mâm nhà sàn Bác Hồ mừng thắng trận.
 
 
 
 
Chương hai
RỒNG LÚA NƯỚC
1-
Hiền tài như lá rụng mùa thu
Nguyễn Trãi tiên ông lĩnh xướng
Vua Trần Nhân Tông cầm quân
Thông reo mộng đẹp bình rượu quý
Núi cao thiền viện Trúc Lâm
Nắng xuân thả tà áo nhẹ .
 
Sông thời gian ý tưởng
Theo dọc dài đất nước thăng hoa
Vóc dáng eo thon an lành tận hưởng
Gánh hai đầu đất nước
Mỗi di chỉ hoa văn sành gốm
Đông Sơn Ốc Eo Sa Huỳnh muối…
 
Mỗi di chỉ bời bời câu hỏi
Các nhà khảo cổ lửa ấm đầu tay
Mỗi di chỉ bừng hốc mắt báu vật
Mỗi báu vật ngôn ngữ đầu ngày
Tải linh báo khoa học
Gốm sứ toả ánh mắt đời sống …
 
***
Rồng lúa nước Đại Việt sinh tài
Nguyễn Trãi nguyễn Du…
Hồn gánh hai đầu thúng lúa
Trong lòng Mẹ Tổ quốc ta đấy
Một dáng hình phơi phới tứ thân
Áo kinh đô – Thăng Long nghìn tuổi.
 
Rồng đá, giếng Ngọc mạch ngầm
Chum nồi đỏ niên đại gạch nung
Nổi bật toàn cầu thiết triều hoàng hậu
Điện Kính Thiên hoa văn nho nhã
Khăn đóng áo the kính bái tổ tiên
Chữ xây vòm lộc non óng ả.
 
Giọt nước giọt mưa trên lá
Uống trăm dòng cuộn đất hoa tay
“Đất hổ ngồi Rồng nhả ngọc”
Ngọc ngời mặt nhật rạng ngày
Ngọc trong ngọc nhịp tim cổ đại
Lúa cúi chẽn ước nguyện nhà nông.
 
Linh - Rồng - Gốm - Sứ  Đại Việt
Ẩn khí lực tình dân
Ẩn khí lực lòng dân
Ẩn khí lực đất ngàn năm
Ẩ khí lực gân bắp chuyên cần
Ẩn khí lực Bát Tràng đất nung.
 
Mệnh lúa nước nhón chân
Hai thúng lúa châu thổ trời ban
Ruộng bậc thang nương rẫy
Hồ Tây Sông tụ mạch nghìn xưa
Linh -Rồng - Gốm - Sứ  lộng lẫy
Yết Kiêu phá giặc rồng phun mưa..
 
Bạch Đằng cọc mưu hiển hách
Sao Khuê ngời áng chiến công
Nguyên Phong – Trần Nhân Tông kể
Chân thơ thiền nguyện một dòng
Áo mũ ngai vàng thơm đồng ruộng
Thần dân lúa nước biếc trăng em.
 
Trong lòng đất - di chỉ bừng lên
Một nghìn năm ghi rõ ràng vĩ đại
Cổng Đoan Môn còn lại
Rồng phượng, giếng Ngọc mát lòng
Sông mãi chảy Nhị Hà vĩ đại
Vua anh minh ánh sáng nghệ nhân.
 
Mỗi bảo vật gạch triều nung đỏ
Hồng hào nên gương mặt hôm nay
Tên xóm làng tên đời mở bến
Đường chỉ mũi kim nón quai thao
Quảng trường Ba Đình bồ câu
Hồ Tây linh vật Rồng Gốm sứ xôn xao…
 
Hai châu thổ đồng bằng trời ban
Đất ngậm giấu vỉa tầng khoáng sản
Thực dân nhòm ngó tham lam
Quất ngọn roi mở mang thuộc địa
Quất ngọn roi hung tàn ve vét
Mù chữ, rượu dìm “lương dân”.
 
Tàu dữ súng ống phong tước hàm
Các thống sứ phương tây dòm ngó
Lon hàm bức hiếp lương dân
Trá cờ “khai hoá văn minh”
Mưu thâm chất chồng tội ác
Ba tròng đế quốc tội ác…
 
***
Con trẻ vùng vẫy ánh sắc tâm hồn
Cây sào cắm liềm trăng rưng rưng bền lòng
Gió thực dân quét bầm chính sự
Yêu nước thương nòi biên niên sử
Mỗi bến bờ kể chuyện máu xương
Sông góp sóng tải phù sa thời đại.
 
Vai đất nước ruộng đồng lúa nước
Luỹ tre làng che chắn lốc giông
Cánh buồm khơi lồng lộng biển Đông
Đê đập kênh rạch ngăn mặn giữ ngọt
Eo núi sông rung ngọn nồm bông
Thần khí châu thổ trời Nam biển Bắc.
 
Kể bắt đầu chưa về cuối hết
Từng cột mốc chính hịch Tuyên Ngôn
Văn Miếu nền học vấn hiển minh
Học tự lòng giữ bình yên biên ải
Quốc ngữ hoa văn khai mở xuân
Cúng giỗ đền chùa rước mưa cày ải.
 
Vua Lê Lợi đánh dẹp giặc thần tình
Núi Ngự Bình trước tròn sau méo
Hịch Quang Trung rền chuyển núi Bân!
Thạch xương bồ thơm Kim Long
Cành đào công chúa đón xuân
Hình sông thế núi ôm ấp Nam Bắc.
 
Bấy trăm năm ngự lãm sông Hương
Trống đồng hoả công súng thần công
Phên dậu giữ gìn mở cõi
Chín Đỉnh Đồng - bản đồ nét sắc
Minh Mạng ra chiếu giữ Biển Đông
Kiến trúc sông cá chép hoá rồng.
 
Vua chấm thi ấn triều Châu Bản
Nho sinh khoa bảng giữ kỷ cương
Dù đổ đạt về quê dạy học
Đổ trạng nguyên không ra làm quan
Tâm nguyện phá cường quyền
Lớp lớp biên niên ghi cột mốc.
 
Mỗi cột mốc biên cương hải đảo
Hịch tiền nhân dựng nước âm vang
Hịch tiền nhân giữ nước
Sông ơi sông Con Rồng Cháu Tiên
Chèo thuyền giữ biển hề!
Trồng cây giữ rừng hề!
 
Cổ Loa tượng thờ An Dương Vương
Mở vòng xoáy nghệ nhân rạng rỡ
Cổ Loa thành xoáy ốc Cổ Loa
Mỗi di chỉ đất trời giám định
Mỗi di chỉ thần dân thăng hoa
Kể hùng hồn trời xanh đời lính.
 
Góp phù sa thần dân góp sóng
Mỗi cột mốc tính toan
Như Nguyệt lá thần chính hịch
Thần khí Nguyễn Đình Chiểu chính hịch
Miền Nam đi trước về sau
Cảng Sài Gòn áo công nhân dấy nghiệp.
 
Mỗi ưu tư gặp gió mới ngọn cờ
Căng chí lực hiền triết
Tinh thần Tô Hiệu suối reo
Đào rộ nở sắp trăm năm tuổi
Sông xanh tuổi trẻ ước mơ
Giành độc lập non sông sôi nổi.
 
Phá cường quyền hy sinh xương máu
Ngẩng đầu chạm bầu trời tự do
Việt Minh - Cờ Búa liềm công nông
Ra đời Đông Dương Cộng Sản Đảng
Bền gan liền ruột thịt anh em
Gió hữu nghị bán đảo nhiệt đới.
 
Kiên gan, khuyết tròn thấu lẽ
Lao tù, xiêng gồng thực dân
Người ở lại bến gan tranh đấu
Đoàn kết giữ gìn qua gian khổ
Áo tù trao sống, chết, sáng đức tin
Một Đông Dương máu đỏ da vàng.
 
Số tù đạp dưới chân thế kỷ
Côn Đảo ôm bờ hình chữ “S”
Giặc kia đến tự phương tây
Bá Đa Lộc mưu sâu súng đạn
“Ký tắt” mặt chữ nguyên đây
Mồ hôi, máu chúng dốc cạn.
 
Không cam chịu ách nô lệ
Quyết lòng phá xiềng gông
Bờ cõi trải dài Bắc liền Nam
Tượng đài công danh dẹp giặc
Thánh Gióng, Bà Trưng, bà Triệu
Lịch sử ghi vòng thành ốc Mê Linh.
 
Chùa chiền thượng tôn tâm linh
Hải triều nóng lịch sử luôn lặp lại
Mỗi sông linh kiệt địa hình
Biên niên hằn khắc mô đại não
Sông Mẹ bọc trứng trăm con
Trăng sao nghìn mắt tuần thú.
 
Mỗi nắm nhau mẹ chôn về
Nơi chốn quê đẩy ru chân lý
Tre ngà ngựa sắt Phù Đổng hề
Vườn cà dấu chân hề!
Loa thành xoáy ốc hề !
Biên niên rạng di chỉ !
 
***
“Lê Lợi khởi nghĩa Lam sơn
Mặc dầu tướng ít binh đơn không nàn.
Kia Tuý Động nọ Chi Lăng,
Đánh hai mươi vạn quân minh tan tành,
Nước ta thoát khỏi cái vành nguy nan.
Vì dân hăng hái kết đoàn,
Nên khôi phục chóng giang san Lạc Hồng
Vua hiền có Lê Thánh Tông.
Mở mang bờ cõi đã khôn lại lành.” (5)
 
Quầng đảo cát vàng bình phong non bộ
Tuần thú ngàn sao mắt thần dân
Cư dân đảo gốm sành nóng hổi
Hơi tay  nhóm bếp thuở hồng hoang
Nên đất nước hình hài chữ “S”
Dáng hình phơi phới gió tứ thân.
 
Thăng Long kinh đô “di chỉ khép”.
Di chỉ báu vật hé lộ thăng hoa
Nguyển Trãi danh sĩ
Nguyễn Đình Chiểu nghĩa sĩ Cần Giuộc
Chính sử ta kể chuyện thông dong
Mẹ - khuôn rằm ái nữ đầy căng...
 
Kể bắt đầu lời nghiêng bờ bãi
Cây sào cong thác dội trữ tình
Quốc ngữ thăng hoa trĩu vườn hoa trái
Quốc Tử Giám học vấn hiển vinh
Chữ Nôm vời vợi ẩn nhịp tim
Cúng giỗ đền chùa linh bái đức tin.
 
Phố thị ngã ba buôn bán giao thương
Phố Hiến phố Hội Hòn Khoai thương lái
Là nền tảng tương sinh thời đại
Phép nước hội Diên Hồng kỷ cương
Loa thành xoáy ốc hề
Biên niên rạng di chỉ hề…
 
Vóc dáng eo thon bờ dâng sóng
Gánh hai đầu đất nước ngàn năm
Mỗi di chỉ tay tiền nhân nóng bỏng
Đông Sơn Ốc Eo Sa Huỳnh muối mặn
Loa thành xoáy ốc sông hề!
Sông Hồng xoáy lượn di chỉ hề !…
 
***
Sông trường ca nhịp chữ bồng bềnh
Tóc nhạc sĩ triền lau thế sự
Nếp nhà yên ắng vắng từ lâu
Nét Re nét Sol chuyển nhịp
Chuyển âm Modu lation
Tóc nhạc sĩ triền lau thế sự
 
‘‘Sông Lô ngàn sóng Việt Bắc -
bãi dài ngô lau núi rừng âm u’’
‘‘Thu ra bến sáng vàng từng nếp nhà mờ–
biếc chiều một mùa thu khói thu’’
‘‘Sông Lô, sóng ngàn kháng chiến
cháy bờ lau xưa đã lên thôn trang’’
‘‘Ai qua bến nắng hồng lặng nhìn –
mùa nước sông Lô xưa.’’
 
Mùa xưa năm 1944
Bản nhạc được viết lên
Linh báo bức tranh chiến thắng
Bức tranh tiếp quản Thủ Đô
Bức tranh non sông độc lập
Quân hành áo trấn thủ ba lô…
 
Mùa xưa năm 1944
Hành khúc quân nhạc được viết nên
Gió Vịnh Bắc bộ tiếp sóng
Gió Vịnh Lan Hà tiếp sóng
Hành khúc quân nhạc oai hùng
Dấu chân dấu nhạc trước ngõ…
 
“Rồi dặt dìu mùa xuân én về’’
‘‘Mùa xưa mơ ước ấy đang đến đầu tiên’’
Những mùa xuân hoa đào rộ
Trong vòng tay rộ thắm tình yêu
Đào phai thắm đoàn quân chiến thắng
Hòn Chồng Hòn Vợ áo biển xanh.
 
‘‘Như bình thường mùa nay đã về’’
‘‘Mùa xưa mơ ước ấy đang đến đầu tiên’’
 
Thiền học đền đài tín ngưỡng
Cây đa bến nước cây sào cong
Bậc thời gian giặt áo bến trong
Bậc xuống lên phới đời kháng chiến
Những đò dọc đò ngang quyến luyến
Em gái lấy chồng khăn vấn sóng xao.
 
Những ca khúc nỗi tiếng dâng trào
“Làng tôi”
“Ngày mùa”
“Vẻ đẹp nông thôn Việt Nam”
“Tiến về Hà Nội”
“Hà Nội Chủ tịch Hồ Chí Minh”
 
Lời cất lên xanh mùa nhạc sĩ
“Ôi giây phút yêu quê hương làm sao –
“hương xuân vui  đầu tiên
‘‘Diệu nhạc Valse”
“Cung đàn xưa”
“Ngày mùa”
“Mùa xưa mơ ước ấy đang đến đầu tiên.”
 
Tiến quân ca - Quốc Ca hùng hồn
Nhạc sĩ Văn Cao mùa xanh đất nước
Mùa xuân đào rộ hương thôn
Mùa xuân mai thắm hương thôn
Các di sản lên hương lan toả
Các thủ đô văn hiến văn minh.
 
Các tượng đài chất ngất ký sự
Chùa chiền tín ngưỡng kéo chuông
Cửa Bắc cửa Nam Rồng Thăng Long
Điện Kính Thiên kéo cờ ký sự
Bộ Tổng tư lệnh hầm Tướng Giáp
Sách đỏ - lớp lớp bay cờ đỏ sao vàng.
 
Kéo cờ trắng hàng binh thua trận
Chấn động địa cầu Pháp kia thua trận
Giặc Mỹ lăm le cơ hội thế chân
Năm 1946
Bác Hồ kêu gọi
Toàn dân kháng chiến
Đồng tâm đồng lòng reo nước chảy
Sông ngàn - Chính phủ Hồ Chí Minh
 
Tuần Lễ Vàng toàn dân góp sức
Tuần lễ vàng toàn dân đoàn kết
Đại đoàn kết, đoàn kết đồng lòng
“Vườn không nhà trống” đại đoàn kết đồng lòng
Sông ngàn - Chính Phủ Hồ Chí Minh
Tuần Lễ Vàng tường thành sự nghiệp
 
“Tuần lễ sông phù sa tình dân”
Tuần lễ sông phù sa lòng dân
Tuần lễ cây tình dân trồng cây
Tuần lễ rừng phù sa rừng giữ
Buôn làng trù mật
Lòng dân đoàn kết.
 
“Tây tiến đoàn quân không mọc tóc
Sông Mã gầm lên khúc độc hành” (3)
Kháng chiến trường kỳ lừng lẫy Điện Biên.
Cờ trắng hàng binh
Thua đau nước Pháp
Hoa cờ hành khúc về tiếp quản Thủ đô.
 
 
 
 
Phần II
Chương ba.
TUẦN LỄ VÀNG
 
1.
Sông ơi sông ngàn sóng bể dâu
Sông Kỳ Cùng về mũi Cà Mau
Hồng Hà, Cửu Long... xếp đội ngũ
Chi lưu kênh rạch lòng người hội tụ
Cúc bấm trữ tình con gái con trai
Mẹ giặt áo tã lót thơm nắng mới.
 
Hồng Hà gọi Cửu Long đội ngũ
Dìu dặt sóng chính sử
Chí sĩ, thợ thuyền, thương gia
Ba miền họp mặt
“Đảng ta con của trên đời
Một hòn máu đỏ nên người hôm nay”
Thơ Tố Hữu đặt bước chân ‘‘Từ ấy’’…
 
Gió lộng, Ra trận, Máu và hoa
Một tiếng đờn lặng qua thế kỷ
Thế kỷ hai mươi ra trận nhớ nhà
Thương mẹ cầu tre mưa xối xả
Tiết kiệm máu, ấm về rơm rạ
Mũi chân chiến sĩ hướng quê nhà.
 
Dân chúng dìm mù chữ trong rượu
Một trăm ba sáu năm lầm than
Mỗi giải mã nhức buốt toàn thân
Căm mất nước nằm gai nếm mật
Mất nước xót nhà thương dân
Mất nước phải tìm đường cứu nước.
 
Tinh thần trẻ hạ lưu cuộn xiết
Lam giang kết nghĩa đá đổ mồ hôi
Hàn giang gọi Trà khúc Thu Bồn…
Lục ngạn, Hương giang, Sài Gòn…
Vàm Cỏ Đông, Vàm Cỏ Tây ngàn thuở
Mạch đời sinh chín Rồng Đồng Tháp.
 
Hai vựa lúa tình non sông
Mùa màng phơi phóng
Nhịp cồng chiêng múa đôi
Trai gái ra trận trở về
Bơi lội ngụp sâu tận đáy tuổi thơ
Khói lửa chiến trường chưa về bao đồng đội.
 
Sông Hông sông Hồng yêu dấu
Một trăm cây số Rồng thăng hoa
Đê mở cõi ngô lúa tháng ba
Em ngóng chờ cùng anh chiến đấu
Vòm hoa gạo đỏ má em ta
Ngàn năm xưa Rồng Thăng rồng tiên.
 
2-
 
Lời kêu gọi hùng hồn lan truyền
“Mất nước phải tìm đường cứu nước”
Cần rõ mặt các loài xâm lược
Vơ vét không tanh, nhổ lúa trồng đay
Vơ vét không tanh chính sách - thuộc địa
Lúa gạo… than, vàng, sắt, thép chúng vơ.
 
Biên niên ghi đại não bầu trời
Hai bảy triệu lòng dân ngửa mặt
Một trăm ba sáu năm khí lực
Đánh ngoại xâm sừng sỏ hung tàn
Cũ, mới, siêu đế quốc, siêu giặc
Xiềng gông mất nước bầm gan.
 
Thế chiến hai bạo lực cường quyền
Lửa phát xít lan trùm chiến sự
Hồng quân Lêningrat kiên cường
Hoàng Hoa Thám Nghĩa sĩ Cần giuộc…
Hit-le tự sát…
Nhân loại bình an thiết kế hoà bình.
 
Thời đại Hồ Chí Minh Việt Nam
Dân là lính đi giày rơm áo cỏ
Đánh xâm lăng các đế quốc sừng sỏ
Con gái con trai đội ngũ hàng hàng
từ 34 trai đinh tuyên thệ
Vào trận trưởng thành Bác Hồ phong đại tướng!
Nhớ khi xưa khảo cổ xuyên ánh sáng
Kinh đô xoáy ốc Loa Thành
Chín vòng thành mật lực giang san…
Mười tám đời Hùng Vương trời đất
Mỗi hang lèn cư trú hồng hoang
Miện núi lửa đuốc kỳ chân thật.
 
Muôn dòng họ đan cành Phả hệ
Hoa trái làn mây vương phủ
Phục trang công chúa bia văn thơ phú…
Trước tròn sau méo Ngự Bình
Câu đối đỏ giăng ngời ngàn đảo
Hoàng Sa Trường Sa ta dựng “non bộ” trữ tình...
 
Phăng Xi Păng núi lớn trường ca
Đất ba zan già làng đọc trường ca
Trường ca dội biên niên chínhh sử
Tượng vua - báu vật nước hào hoa
Sinh chữ viết bắt đầu từ ánh mắt
Thân Mẫu nối đời sinh tướng quân.
 
Mỗi cung năng chuyện kể
Kháng chiến tiết kiệm máu
Ít tổn thương máu
Lập chính quyền nhân dân
Gian hùm Pháp, Nhật, Mỹ bại trận
Ánh sáng Hùng Vương lan toả bình minh.
 
Chấn động địa cầu lừng lẫy Điện Biên
Anh Hùng Phan Đình Giót thân chèn pháo
Pháo leo dốc dốc lên mắt bão
Cầu Hàm Rồng vít nhào B.52
Điện Biên thứ hai  Khe Sanh Giải phóng.
 
Giặc trận mếm trận Điện Biên hai lừng lẫy
Trận Điện Biên thứ hai thay đổi chiến trường
Tinh thần Điện Biên sáng danh bài học
Giữ nước quyết đánh cướp từ xa
Hoà bình – Sách đỏ chiến sách lược
Yêu nước vì dân Sách đỏ chiến trường thao lược.
 
Hiền tài như lá rụng mùa thu
Xếp bút nghiên chiến trường đang gọi
Thơ chiến sĩ rung lá nguỵ trang
Mỗi lá reo tên xóm tên làng
Guốc võng treo hai đầu đất nước
Mẹ già ru sóng vỗ đảo khơi xa…
 
Sông xanh địa linh nhân kiệt
Sải tay bơi sóng dậy kiên trung
Sông hoà sông xanh phả hệ rừng
Nhánh cành nghìn tay mắt Phật
“Bến sông còn đó bạn tôi nằm”
Bến là của đò ngang đò dọc.
 
Thạch Hãn đá đổ mồ hôi đá khóc
“Bến sông còn đó bạn tôi nằm”
Núi phụng, Mai Lĩnh, hiền nhân
Phố Hiến phố Hội giao thương
Thuyền bè thần dân thương lái
Tình Nam bến Bắc gió học đường…
 
3.
Ba cuộc cách mạng đã đi qua
Cuộc cách mạng thứ tư - đối mặt
Không mặt người, không da thịt
Công nghệ trí tuệ lên sóng truyền hình
Sửng sốt nhân loại lâm chính kịch
‘‘Cuộc hoà đàm đối thoại với AI’’
Tránh đối đầu, lùi chân bấn loạn.
 
AI làm chủ sóng truyền hình
Cuộc đối thoại đức tin thay đổi
Vi mạch huyết quản thông minh
Thịt xương không làn da có máu
Đại não các trung tâm khoa học
Hằng số vũ trụ chạm cường quyền.
 
Có linh báo không phải hôm nay
Thế giới mới thế kỷ này hai mốt
Hiểm hoạ chờ hay vinh quang đợi
Câu hỏi tới tấp cháy rực học đường
Người trẻ đối mặt hề!
 
Người trẻ làm chủ công nghệ trẻ hề
Giành lợi thế điều hành
Cầm cương quản trị hề!
 
Hằng số vũ trụ chạm cường quyền
Mọi sách vỡ, giáo sư, sinh viên 
Biểu tình biểu ngữ căng nghi án
Lợi nhuận nào thâu tóm các vì sao
Thế kỷ mới không còn gì lãng mạn
Các AI giúp gặt hái cày bừa.
 
Sóng mùa xưa kể về những cơn mưa
Mạch lực sinh địa linh nhân kiệt
Cơn mưa tuần lễ vàng kháng chiến
Tình dân đồng lực đồng lòng
Năm 1946 oai hùng rời Hà Nội cầu Long Biên
Phố vườn không nhà trống đồng tâm.
 
Trường ca dậy sóng cần đàn rung
Tóc nhạc sĩ triền lau thế sự
Nếp nhà yên ắng vắng từ lâu
Nét Re nét Sol chuyển nhịp
Chuyển âm Modu lation…
 
Nếp nhà yên ắng vắng từ lâu
Những mùa xuân hoa đào rộ
Trong vòng tay rộ thắm tình yêu
Đào phai thắm đoàn quân chiến thắng
‘‘Như bình thường mùa nay đã về’’
‘‘Mùa xưa mơ ước ấy đang đến đầu tiên’’
 
Ba sáu phố mang tình Việt Bắc
Năm cửa ô vàng nắng tình Cửu long
Kỳ Đài Hà Nội nhịp tim kháng chiến
Chùa một Cột hồ Gươm
Bưu điện dán con tem chiến sự…
 
Những ca khúc nổi tiếng dâng trào
“Làng tôi”
“Ngày mùa”
“Vẻ đẹp nông thôn Việt Nam”
“Tiến về Hà Nội”
“Hà Nội Chủ tịch Hồ Chí Minh”
Lời cất lên xanh mùa nhạc sĩ
 
Tiến quân ca - Quốc Ca hùng hồn
Nhạc sĩ Văn Cao mùa xanh đất nước
Mùa xuân đào rộ hương thôn
Mùa xuân mai thắm hương thôn
Các di sản lên hương lan toả
Các thủ đô văn hiến văn minh
 
Các tượng đài chất ngất ký sự
Chùa chiền tín ngưỡng kéo chuông
Cửa Bắc cửa Nam rồng Thăng Long
Điện Kính Thiên kéo cờ ký sự
Bộ Tổng tư lệnh hầm tướng Giáp
Sách đỏ - lớp lớp bay cờ đỏ vàng.
 
Hoàng Long sông hỡi vẻ vang
Sóng reo ánh bạc thăng hoa nước nhà
“Đắp đê để giữ ruộng nhà cho dân.
Lý Thường Kiệt là Hiền thần.
 
Đuổi quân nhà Tống, phá quân Xiêm Thành.
Tuổi già phỉ chí công danh.
Mà lòng yêu nước trung thành không phai.
Họ Lý truyền được chín đời, ” (3)
 
Không gian đồi Lim quan họ ơi
Không gian quan họ Bắc Ninh ơi
Chín áng mây rồng tiên xuất hiện
Phơi phới gió xuân cầu vồng chín vạt
Đắp đê giữ ruộng làm ăn đón tết vui xuân
 
Tết đánh cờ người
Hát đối ném còng thổi rưng rức kèn lá
Bơi trải, đua ghe chèo cạn múa bông
Vườn cà cổ tích dấu chân hề!
Loa thành xoáy ốc hề!
Chín vòng thành xoáy ốc hề !
 
Nếp nhà yên ắng vắng từ lâu
Dấu chân dấu nhạc trước ngõ
“Rồi dặt dìu mùa xuân én về’’
 
Con trẻ yêu sông tình dìu dặt
Con trẻ yêu sông tình mênh mông
Con trẻ yêu sông tình kháng chiến
Con trẻ yêu sông xanh kỷ niệm
Con trẻ yêu sông tình non sông.
 
Những ca khúc nổi tiếng dâng trào
“Làng tôi”
“Ngày mùa”
“Vẻ đẹp nông thôn Việt Nam”
“Tiến về Hà Nội”
“Hà Nội Chủ tịch Hồ Chí Minh”!
Sông Cái Nhị Hà vĩ đại hề!
 
Tiền nhân lớp lớp tắm hồn sông
Tiền nhân lớp lớp được vinh danh
Bia tiến sĩ Quốc Tử Giám trầm tịnh
Rùa thần cõng Văn Bia kiêu hãnh
Trạng Quỳnh Trạng Lợn chuyển hiến
Thánh Dóng về Sóc Sơn Linh hiển.
 
Con trẻ bập bủm sông kỷ niệm
Không phù sa không có cánh đồng
Không sông vắng nương dâu tằm tơ
Nàng Ỷ Lan không làm hoàng hậu
Thay vua chèo chống gian sơn lâm nguy…
 
Không bến về không Đoàn Thị Điểm
Không bà Huyện Thanh Quan
Vượt Đèo Ngang chạy dọc
Không kênh mương cóc không kêu trời khát nước
Đất có nước mà nên đất nước
Miệng núi lửa mở hốc mắt không gian.
 
Không trữ nước không có sông
Đầm phá Tam Giang, đầm nước ngọt, lợ, năng lác làng dệt chiếu
Kỳ vỹ Hồ Tây Hồ Tây kỳ vĩ
Linh vật Rùa Gốm Sứ kỳ bí thăng hoa
Đôi linh vật Rùa Thần Gốm Sứ
Việt Nam Rồng tiếp lửa mọi nhà.
 
Linh vật Rồng Gốm Sứ Hồ Tây
Vầng dương rực rỡ, săn gân bắp đời trai trục vớt lên
Liềm trăng kỳ ảo trục vớt lên
Vườn Bách Thảo mướt xanh ẩn khí
Sóng Hồ Gươm hôm nay lộng lẫy
Mắt Rồng thiêng gốm sứ bật đèn.
 
Muôn mảnh sáng ngời xanh gốm sứ
Tự đất thiêng lửa đỏ ngời ngời
Xếp lớp lớp vảy Rồng ngời ngợi
Linh thiêng Rồng Hồ Gươm huyền tích
Đôi Linh Vật nghệ nhân đời Lý
Linh hiện hồn thiêng sông núi tiền nhân.
 
Tuần lễ vàng ứng khởi lòng dân
Một nghìn năm Thăng Long Hà Nội
Nhị Hà xanh Vùng Mọc chiến binh
Uy hùng rồng lửa Quang Trung
Bác Hồ kêu gọi toàn dân kháng chiến
Kháng chiến trường kỳ dốc lòng giánh tự do độc lâp.
 
Vườn không nhà trống
Thánh Gióng về trời trở lại xuất binh!
Độc lập chủ quyền Bắc Nam sum họp
Cây đào Tô Hiệu trăm năm tuổi
Trăm tuổi đào trăm tuổi non sông
Cứu nước giữ nước nhịp reo nóng hổi
 
Đất rừng phương Nam
Mai vàng sức bút
Chiến sĩ đội mũ lá sen
Cầm bút ghi chiến công Khe Sanh
Điện Biên Phủ thứ hai.
 
Thánh Gióng về trời ứng linh
Linh nghiệm
Ngàn áng mây dìu dặt xuất binh
Thung lũng Khe Sanh trận mới
Hoa mai rừng phương Nam nhà văn Đoàn Giỏi
Bé An chiến sĩ lên phim dũng cảm hề!
 
Đánh tan tác giặc hề!
Chị Út Tịch
Các con chị làng bồng ẵm nước nuôi
Còn một lai quần còn đánh hề!
Mộ chị giữa kênh rạch rừng đước
Sông Trèm Trẹm chi lên phim chéo thuyền ba lá.
 
         ***
Mở đầu chiến dịch Đông Dương
Đánh Him Lam đại đoài 312
Đánh Bình Giã, cánh đồng Chum…
Mở đầu chiến địch Điện Biên bắt sống De Castris
Bắt sống Dương Văn Minh
Đại Tướng Lê Trọng Tấn…
 
Đại Tướng Lê Trọng tấn
Lính Đại Đoàn trăm trận trăm thắng
De Castris bái phục :
‘‘tôi tự hào được làm tướng -
‘‘Thua Đại Đoàn ông dưới tay ông’’
‘‘Chiến trận Đông Dương máu lửa’’
 
 
 
 
 
Chương bốn
SÔNG ƠI SÔNG
 
Đò dọc đò ngang
Của những bến bờ
Thác của nguồn
Cầu phao nâng bước chân người ra trận
Thung lũng của phù sa
Bôi đắp về anh nhớ em!
 
Đất nước cội nguồn sông về tới biển
Cửa Đại, Cửa Hàn, cửa Lệ
Cửa đại dương
Cửa Vịnh Bắc Bộ chân sóng Cồn Cỏ
Thương quá tự lòng yêu quá từ thương
Không có cánh đồng không đê dẫn lũ.
 
Nước chảy ban ngày
Đêm về lim dim ngủ
Cây sào cong lim dim mắt đò
Mẹ đi chợ đội thúng tay cắp nách mang ngày tháng
Tấm vải hoa may áo cho con gái nhỏ đến trường
Đến lớp cô giáo cõng học trò qua thác.
 
Yêu sông từ guồng nước quay
Mạch nước nóng bà luộc trứng
Mạch bùn non ấm chân ông tắm chửa kinh niên
Sông Đà, sông Đáy, sông Mã
Ba trăm sáu bảy sông phồn sinh phồn thực
Vời vợi đồng bằng!
 
Không có sông làm sao cúi chẽn
Em cúi chẽn về anh
Anh lưng dài vai rộng cúi về con
Là núi cúi về sông anh ạ
Sông ơi sông yêu chưa thổ lộ
Nên cánh cò bay lã bay la!
Bay mỏi cánh mà không tìm đậu
Bay sải cánh chân trời yêu dấu
Cánh vạc, bồ nông bầu bạn sông
Đầm lác ao hồ hồn vía
Tre làng cật ruột anh em
Trong bóng mẹ bóng cha vái đình làng.
 
Làng Trạng nguyên
Làng thương gia
Nhất cận thị nhị cận sông cội nguồn sông thành kính
Hoành Liên Sơn, Trường Sơn, thần Núi, thần Rừng
Mỗi vị thần có trong anh thành kính trong em
Không bẻ cành, róc da cây nghịch ngợm!
 
Châu thổ sông Hồng
Châu thổ Cửu Long giang
Núi Bà Đen Rừng Trần Hưng Đạo
Bà Vì Tản Viên Sơn
Sông có núi núi có sông soi gương rửa mặt
Xua âm u bạc tóc đầu non!
 
Tóc mẹ gội, em hong tóc mười tám tuổi
Biết lội biết bơi từ thủa lên ba
Biết học hành thần đồng xếp chữ
Chữ yêu chữ ghét sóng cải gió ủ giông
Thầy cô dạy chữ Nôm nếp đại não
Thơ Nguyễn Trãi hùng văn Bình Ngô Đại Cáo!
 
Cả dân tộc đổ về Hà Nội
Thăm Lăng Bắc Hồ kính bái Điện Kính Thiên
Rồng ngự ánh liềm trăng
Rồng xuất hiện chín áng mây rồng triều Lý
Ngự lãm bầu trời Bắc Ninh chiêm bái lòng dân
Tượng vua Lý Thái Tông sóng Hồ Gươm tải ‘‘Dời đô Chiếu chỉ’’!
 
Rồng cuộn
Hổ ngồi
Dựng Điện Kính Thiên ngàn năm
Phục dựng Điện Kính Thiên không thể chậm
Anh kiến trúc sư em gánh đất mở lò gốm sứ
Đôi linh vật Rồng gốm sứ ngự lồng lộng Hồ Tây.
 
Cả dân tốc chọn ngày lễ hội
Tết Nguyên Tiêu
‘‘Rồng cuộn
Hổ ngồi’’
Hội Thơ Quốc Tế sẽ diễn ra
Sẽ đón trăm ngàn thi sĩ Đông Tây kim cổ.
 
Mừng vui trước xôn xao các hệ cố thi nhân
Đáp xuống sân điện từ mây thi ca Mở Cửa
Từ mây bà Huyện Thanh Quan
Nguyễn Thị Minh Khai, Kiều Ân thi sĩ
Nhà thơ Xuân Quỳnh kịch trường Lưu Quang vũ
Đông Hồ vẫy bút nhón chân rễ đước níu đu theo!
 
Hay có thể đi đường tàu thuỷ
Tiếng còi tàu loang sóng trăng bình yên
Sóng và thơ căng cánh buồm nghệ thuật
Sóng và tranh sơn dầu
Sóng và phim trường Đất nước Tổ quốc nhìn từ biển
Mọi cuộc liên hoan thi thố chẳng thể ngưng…
 
Ơi ngọn gió Tuy Hoà
Gió reo gió tìm Trần Đăng Ninh
Gió nhạc khúc Nam Cao năm 1944
Gió về xứ Nghệ bái kiến Chùa Da
Năm trăm mười một vị anh hùng
Là nhà báo hy sinh vì Tốc Quốc.
 
Ơi ngọn gió Tuy Hoà gió chiến sĩ Trần Đăng Ninh
Gió hoa Đào Tô Hiệu
Gió hồi sinh đất nước nâng dậy bình minh
Gió bút mực gió chỉ tay Nguyễn Đình Chiểu
Gió bút mực chỉ tay Nguyễn Thị Minh Khai
Từ vách ngục nâng dậy mạch khuyết huyết anh tài.
 
Ôi là sông
Ôi là sóng
Vui hoan hỉ đón bào đồng đồng chí đồng đội
Yêu hoà bình đánh giặc xâm lăng
Yêu hòa bình mừng lễ hội thi ca Nguyên Tiêu
Thơ Bác Hồ trăng ngân đầy thuyền kháng chiến.
 
Sông biếc xanh yêu nguồn quá đổi
Từ ngàn xưa cho đến bây giờ
Điện Kính Thiên đón mừng mùa thi sĩ
Gió Nguyên Tiêu Bác khai bút đọc thơ
Trăng ngân đầy thuyền
Trăng thi sỹ !
 
‘‘Rồng cuộn
Hổ ngồi’’
Phục dựng Điện Kính Thiên không thể chậm
Sông Hồng phố. Sông Hồng cầu
Năm cầu, bảy cầu, mười tám cầu đã bắc, đang bắc, sẽ bắc
Ngái lại sau lưng. Mắt sau gáy thấu suốt trường thiên…
 
Cầu Tứ Liêm kết nối Cổ Loa
Với bán đảo Hồ Tây Chim Lạc về. Đường Quảng An ngoạn mục
Trống đồng sông dạo khúc nguồn cội nước nhà
Tiền nhân
Danh nhân
Mang tên cầu cõng phố.
 
Hoàng hậu, công chúa các triều vua
Tiên nữ, thôn nữ, đang cấy cày nhổ cỏ
Thiếu nữ rực rỡ
Mặc áo cưới diễn kịch làm dâu
Duyệt binh qua Quảng Trường Ba Đình
Dưới áng mây công nghệ số.
Ai mơ ước về gặp sông Trèm Trẹm
Ta đi cùng ôm chót mũi Cà Mau đa bóng đa hình
Mũi tàu ta đó, gặp nhà thơ Xuân Diệu
Tóc vờn bay áng thi sĩ bảy màu
Trong tiếng cười gặp tiên ông thi sĩ Chế Lan Viên cuối trời Tổ quốc
 
Yêu ‘‘Đất rừng Phương Nam’’
Lòng xin bái kiến lọ mực thần bên ngực trái
Văn bút  nhà văn Đoàn Giỏi tủa non tơ rễ đước
Nhà văn tìm ai, gặp gió thổi ‘‘Cánh đồng hoang’’
Sông ơi sông từng khúc ruột nhân gian
Nối thế hệ cá tôm đầy thuyền, cơm đầy bát.
 
Ai mơ ước tìm sông Trèm Trẹm
Cho ta đi cùng không giấy bút phóng viên
Thăm Đảo Ngọc, thăm Phú Quốc
Mơ được xếp hàng dọc hàng ngang lao tâm khổ tứ
Hoạch định trồng rừng, chọn bức sơn dầu nhấn cọ mặt trời lên
Chim chóc danh ca ta mượn cánh đậu hót cành mền.
 
Ai mơ ước về thăm Côn Đảo
Cho ta theo cùng lòng nặng giấy bút biên niên
Bái niệm chị Võ Thị Sáu
Tượng Đài chị ngời nắng Rừng Dương
Ngàn ngàn mộ anh hùng chí sĩ
Phá gông xiềng ba tròng nô lệ xoá cường quyền giữ bình yên !
 
Gió Rừng Dương ôm huyện đảo
Yêu đất nước tháng ngày qua
Ôi xin được nguyện lòng hiểu thấu
Theo cùng yêu chim chóc mở sân khấu danh ca
Côn Đảo ơi Côn Đảo
Địa danh quyến rũ nhất hành tinh du khách ca ngợi, tàu đến tàu đi rộn rập còi tàu.
 
Ôi Tổ quốc ta
Uỡn ngực Kỳ Đài cờ đỏ sao vàng Cà Mau
Nguyễn Thương, Nguyễn Tài Tuệ…
Luôn có mặt trước vầng dương
Theo gió điểm danh
Một trăm bài hát rung cần đàn đi cùng thế kỷ…
 
Phạm Duy nhạc sỹ, Trịnh Công Sơn  nhạc sỹ
Nghệ sỹ Tân Nhân
Nghệ sỹ Đài Hà Nội phát sóng nhịp hò khoan
Cầu Hiền Lương nối nhịp
Đất nước non sông sum họp
Biển bờ ta dạt dào theo sóng nghĩa nặng đời sông..
 
***
Thuyền Đà đuôi én ơi
Mười mái chèo hậy tung chùm sóng lượn
Đồng bào, bà con Thái Trắng đua xuân
Xuân sông Đà.
Thuyền xuân đôi én
Nước xô đá đá xô nước lung linh bút mực nhà văn Nguyễn Tuân
 
Thuyền trải đuôi én ơi
Chở duyên chở phận lênh đênh
Chở em bán gạo muối anh không tính công chèo lái.
Xẻ đá xẻ bóng núi xuống thác
Lượn thung sâu xuống vực
Trống đồng Đông Sơn dội hồn vía nét chạm khắc tin tế thác trắng ầm ầm.
 
Ôi là sông Vàm Cỏ Nao
Ôi là bến nhà vợ chồng bác Sáu
Từ tháng ba đến tháng sáu âm
Mỗi ngày có hàng trăm tấn cá
Về ngụ bến nhà vợ chồng bác
Chúng ăn hàng tấn xoài, rau tươi mỗi ngày !
 
 
Ôi sông Chín Cửa Rồng
Ôi sông Trèm Trẹm cuối trời Tở quốc
Vàm Cỏ Đông
Vàm Cỏ Tây
Sông Đất rừng phương Nam cắm cây bút nhà văn Đoàn Giỏi
Cá sấu nhoi bờ thưởng nắng tôm cá ăn móng trăng !
 
Ôi là thuyền
Ôi là sông
Ôi là anh
Ôi là em
Gọi núi Sa Pa là anh là chị là mẹ là thần
Gọi Cầu Kính Rồng là ổ rồng lượn rồng kỳ vĩ.
 
Thần Núi thần Sông Thần yêu sông về biển
Biển lên nguồn mưa yêu núi làm mây
Anh yêu em mái chèo cạy, bát không mỏi vòng tay
Gạo cho trẻ đến trường ấm bụng
Muối cho mẹ cho cha ngâm chân cứng cáp đường rừng
Cửa không cài then vườn để nắng rủ chim về đậu.
 
Ôi là chim chóc
Vui hội xuân Mường Lay Điện Biên
Nghi lễ sông Đà đồng bào Thái Trắng
Mỗi vòng tay đuôi én tân binh
Điệp điệp hoá thân trống Đồng Sơn nghệ nhân tiên liệu
Sau đào hào sau thắng trận lừng lẫy năm châu.
 
Bác Hồ cùng Đại Tướng cùng xuất hiện
Sao tân binh Thánh Gióng gánh kĩu kịch vườn cà
Ngựa Gióng tân binh thả cương
Đồng bào xô đá xô sông xem hội
Miền ngược miền xuôi
Nô nức chen lấn anh tìm em !
 
Ôi là sông
Của triền đồi dâu tây mận hậu
Của chè xanh bò đốm Mộc Châu
Đàn bê con bú day vú mẹ
Cái đuôi cong cớn quét sao chỗi sao kim ngự chầu
Cái tai nghe nghé ọ chớm mọc sừng ra khỏi hang tiền sử!
 
Ôi Lễ hội buôn bản tính ngưỡng sông
Tôn vinh sông
Tôn vinh Tây Bắc
Lai Châu, Điện Biên, Sơn La…
Tôn vinh thuyền đuôi én
Lao mũi từ trống đồng Đông Sơn thân thuyền đôc mộc sơ khai.
 
Miền xuôi miền ngược năm mươi tư dân tộc anh em
Bác Hồ Nhạc trưởng bắt nhịpp kết đoàn
Hồ trên núi ầm ầm thuỷ điện
Vía Bà tổ Chim
Trường lực Ông tổ Rồng
Hai bờ chụm đầu muôn áng mây của thần dân Bách Việt hò reo đu  leo núi tắm thác yêu sông bồng bềnh…
 
Yêu như thể anh yêu em
Yêu như thể em yêu anh
Như thể trăng liêm không xiên y tiên tắm
Thần Núi
Thần Rừng không lấy cớ
Cất giấu xiên y trong bụi rậm để gió cuốn bay
 
Anh xuống vui chợ xuân mang theo rượu ngô em nấu
Vui chợ xuân đầu năm em bán muối…
 
Thác của sông. Muối của biển
Năm mươi tư dân tộc anh em yêu sông như yêu Bác Hồ
Năm mươi tư dân tộc anh yêu sông
Như yêu Đại Tướng Võ Nguyên Giáp
Như yêu Thánh Gióng cơm cà cá suối
Hồ trên núi Vịnh Bắc Bộ, vịnh Hạ Long dựng thuỷ điện tầng tầng..
 
Ôi là sông
Của triền đồi rước dâu thèm mận hậu
Ôi phù sa
Nhánh cành hoa trái trĩu vai vườn tược
Phiên chợ thổ cẩm dòng sông chảy ngược
Chân nhà sàn cắm cột mốc biên cương.
 
Chân nhà sàn cắm cột mốc số làm phân giới đường biên
Kỳ quan thứ tư thế giới.
Mời gọi du khách ngắm nghía tham quan
Vui xuân tắm thác hồn nhiên cùng trẻ nhỏ
Bò đốm Mộc Châu vào vai thi hậu Mộc
Trường đua ngựa trắng phi nước đại vượt biển băng Nam Cực cổ tích.
 
Ôi là sông yêu sông
Mười sáu lưu vực sơn hà Đại Việt
Có 2.360 sông dài hơn 10 cây số bến bờ
Có hơn 320 tỷ mét khối nước nội sinh
Là máu tự tim reo ca phơi phới
Bờ bãi nương dâu nong tằm dệt thêu đời mới
 
Xin kể sông Nhị Hà, Thái Bình
Bằng Giang, Kỳ Cùng, sông Mã
Sông Cả, Vu Gia,Thu Bồn, sông Ba, Đồng Nai
Hữu ngạn tả ngạn sông dấu chân bến nước
Em đợi anh Phố Hội Phố Hiến Cần Giờ
Anh đợi em sóng dào dạt khúc ca trao một giấc mơ…
         
Yêu hoà bình oa oa con trẻ khóc
Trẻ khóc chào đời bồi đắp tương lai dân tộc
Anh đợi em trăng cương sữa tuần trăng mật
Ôi là sông yêu sông
Đưa tiễn đá mòn sông núi dấu chân
Các tiên nữ tăm xiêm thần gió cuốn bay!
 
 
 
Chương năm
LÔ GIANG HẬU CẦN
 
Mường Thanh, Hồng Cúm, Him Lam
Mắt trận mở âm thầm chiến sĩ
Đào hào khép chặt vòng vây
Mặt đất nảy lưả vung cuốc xẻn
Mở dòng sông chiến sự giặc không ngờ
Mỗi tấc chiến hào ẩn căng xương máu.
 
Mỗi tấc chiến hào sóng dâng thấm đỏ
Mường Thanh, Hồng Cúm, Him Lam
Hà Giang, Cao Bắng Yên Bái, Lạng Sơn
Mỗi tấc biên cương thung lũng Điện Biên
Chân nhà Sàn đứng chân chiến sĩ
Sẽ lên phim vợ chồng A Phủ trường quay.
 
Bác Hồ cùng Đại Tướng trước sa bàn
Cùng Tổng Bí Thư Lê Duẩn nay mai Bác hồ giao nhiệm vụ
Các chiến dịch đã qua
Điện Biên nhất định thắng lợi
Kéo phảo lên lui phá hò dô ta dô tả dô tà
Phan Đình Giót lấy thân chèn pháo.
 
Máu xương thấm thương môi trấu nhớ mẹ
Nhà thơ Hoang Cầm, Nguyễn Loan…
Thương em vào du kích đã hy sinh
Thương làng nước xứ Thanh xe thồ đá mẻ
Thương miền Trung yêu thơ Chính Hữu
Thương toàn quân chia lửa đánh hợp đồng…
 
Chiến mở mế thêu cờ chiến thắng
Trăng treo đầu súng kháng chiến trường kỳ
Rừng ngã cây thuyên độc mộc lao đi
Thác trăng xoà đầu non chiến sự
Con cá chuột nưa
Vào thơ Tố Hữu quẫy sóng về sông.
 
Ôi là sông
Cầu Hàm Rồng sông Mã sóng cười
Xe mườm mượt thồ binh lên ngược
Em gái cầm ghi đông bạn đời
Chị gái cầm ghi đông chồng chưa cưới
Hò dô ta dô tả dô tà…
 
Tinh thần Tô Hiệu gian nan không sá
Hồ Chí Minh Lê Duẩn đèn pha
Bác Tôn, các hùng binh tướng lĩnh
Quân ngụ nông cây lúa sinh ra
Dân - ánh sáng chân đất áo cỏ
Chưa cũ nếp xưa trăm mũi nỏ…
 
***
Lô giang hậu cần Lô giang chính sử
Tóc nhạc sĩ triền lau thế sự
Nếp nhà yên ắng vắng từ lâu
Nét Re nét Sol chuyển nhịp
Chuyển âm Modu lation
Tóc nhạc sĩ triền lau thế sự.
 
Áng thi ca cá lội mắt thuyền
Nghĩa mẹ núi Thái Sơn điệp điệp
Tiến quân ca - Quốc Ca hùng hồn
Nhạc sĩ Văn Cao mùa xanh đất nước
Mùa xuân đào rộ hương thôn
Các thủ đô kháng chiến trữ tình.
 
Các tượng đài chất ngất ký sự
Chùa chiền tín ngưỡng kéo chuông
Cửa Bắc cửa Nam rồng Thăng Long
Điện Kính Thiên kéo cờ ký sự
Bộ Tổng tư lệnh hầm tướng Giáp
Cây gậy chỉ huy  mở trận Điện Biên.
 
Đồng tâm đồng lòng yêu hoà bình
Yêu sông
Những dòng sông
Sinh phì nhiêu lúa gạo
Mạch nhân văn sức bút dào dạt từ sông
Mực là máu tự linh mạch đất no cơm ấm áo.
 
***
Tìm ra lửa trồng cây lương thực
Đi bằng chân cánh bay bằng đầu
Mỗi hành trình vượt mù bão tố
Gác tay lên trán tìm đáp số
Từ cửa sông của biển hú còi tàu
Các hệ sông ngàn bờ ức bến.
 
Sông Đà sông Lô sông Hồng sông Mã…
Sông Đà dài 250 cây số
Thuỷ điện Sơn La Sơn La thuỷ điện vận hành
Sông Mã dài 238 cây số chảy về Quỳnh Nhai, Thuận Châu
Mường La, Mường Sơn sầm uất sản vật
Dày đặc phụ lưu Nậm Nà… Nấm Có, Nậm Pà, Nậm Mộ…
 
Không có sông
Voi uống nước đâu
Không có sông trâu uống nước đâu
Không có sông em gái tắm gội đâu
Mẹ chao chân giặt tã lót đâu
Không có sông thần núi thần rừng không sinh lễ hội rước nước!
 
Sông gọi sông hội tụ mọi chi lưu
Dồn sức sống thanh xuân về biển
Ái nữ khuôn rằm người Đẹp Tây Đô (*)
Mỗi cống hiến giấu không phô diễn
Danh hoạ hay biên kịch giấc mơ
Lê Cung Bắc con của sông danh tiếng.
 
Những dòng sông sinh ái nữ quê nhà
Giao liên Việt Minh, theo kháng chiến
Tóc dài nối mật khẩu được giao
Gồng gánh tin tức đổi nghiệp đôi vai
Tựa thường khi gánh cá tôm ra chợ
Một vốn bốn lời ngậm răng nhịp thở.
 
Đông sang Tây kim cổ đồng hành
Qua chiến sự tù đày máy chém
Mỗi sông gọi sông trữ lượng yên lành
Phim tư liệu chất ô lưu trữ
Sông trường ca ái nữ đồng hành
Thương đất nước bắt đầu từ thương mẹ.


Hiểu lòng cha dù thi đỗ đạt
Trạng nguyên khoa bảng tránh hư danh
Không làm quan theo dân khởi nghĩa
Cuối thế kỷ ‘‘mười chín’’ dựng tường thành
Giành độc lập giữ độc lập cây lẽ phải
Ái nữ hoa khôi chinh phục phim trường.


Lê Cung Bắc nối mùa đạo diễn
Thương Tính lên phim kiên định cao cường
Nguyễn Ngọc Nhạn sau cánh gà tuyến sử
Những dòng sông  gió trường ca lữ thứ
Gồng gồng gánh gánh điệp báo an ninh
Con cháu Hùng Vương đức tim thấm thía.


Mỗi con phố mời gọi bước chân
Mỗi giọt trong giữ gìn hiếu nghĩa
Nguồn cội ẩn tâm sông núi đồng hành
Mỗi khuôn hình tạc khắc hồn vía
Biển đảo hòn non bộ ấm vòng tay
Cong cong hình chữ ‘‘S’’ áo dài bay.


Công chúa công nương trồng dâu dệt vải
Cổ Loa thành – Hoa Lư - Thăng Long
Trăm triệu dân - một Mẹ sông Hồng
Mũi sóng Cà Mau, Kỳ Đài Hà Nội
Bốn nghìn năm đôi lứa gái trai
Thơ vị nước Trưng Vương nguyên khai.


***
Tắm mưa tục lệ giữ ngàn năm
Tết nhảy lửa sức trai thi thố
Diệp thanh hoa xin lời đừng hái
Gió khuya về cho mãi xôn xao
Kể câu chuyện còn chưa kể hết
Trăm nghìn lộc trăm nghìn con mắt.


2.
Làm sao gặp không rung mà gặp
Cây đứng một mình qua rét căm căm
Lá không ngủ hằng khuya kể tiếp
Gánh gánh gồng gồng bấy gian nan
Một dáng dấp hình như không tuổi
Hệt nàng tiên không tuổi dịu dàng.


Mơ chạm cung nghe được nhịp tim
Một vòng ôm còn thơ dại lắm
Viết sắc nét lòng tay chí hướng
Ngủ thiếp trong nách áo nhân gian
Thơm nức nở có tiếng cười rất khẽ
Vó ngựa dồn trong mơ đấy nhé.


Nách xẻ tà làm vì sao rơi
Vì sao rơi âm thầm xa lắc
Sự trả lời linh ảo vậy thôi
Dù bấy ngàn ngày mong mỏi
Sông ơi sông thương mẹ nhớ cha
Trường ca sông từng dòng nóng hổi.


Thời gian nghiêng lời chưa kịp nói
Thế kỷ biển cơ trời thay đổi
Chiến sự đi qua vụt vỡ oà
Bảo vệ hoà bình nhân loại đặt ra
Trước sống chết trăm điều ẩn khuất.


Hoa mai hoa đào vẫy chúng ta
Rì rào lời mùa thu xua bóng tối
Mưa rào mãi đầm ướt từ xa
Vạt áo ngắn nhân gian chắp nối
Vạt áo ngắn nhân gian thương lắm
Trong mơ bọc liềm trăng làm gối.


Thi ca giữ gìn nâng tuổi đôi mươi
Cảm xúc luôn làm cho ngộp thở
Dấu tay bên lề giấy run run
Dấu vân tay dọc bờ sóng phủ
Gác tay lên trán bến bờ thắp lửa
Mùa thu cách mạng đoàn kết thuỷ chung.


Thuỷ chung sông từ anh chảy về em
“Hai đứa ở hai đầu công tác”
Vàm Cỏ Đông ơi Vàm Cỏ Tây
Hai đứa ở hai đầu thư gấp nếp
Mở lòng tay ấm ám tình dân
Kháng chiến trường kỳ đuổi sạch lau đế quốc.


Hoà sóng thuỷ chung sông 367 sông
Huyết mạch Tổ quốc phì nhiêu lúa gạo
Văn hoá ẩm thực lên ngôi
Văn hoá giao thông bàn cờ an ninh lương thực
Cảng biển tháp đèn lên ngôi
Làng cử nhân trạng Nguyên hoa đỏ lên ngôi!


Sông ơi sông xuân dịu dặt
Nhạc sĩ Văn Cao hoạ sỹ Nguyền Văn Chước
Nhà văn Đoàn Giỏi lLớn lên từ sông hoà sóng đất trời!
Trường ca sông Lô sông gọi sông
Sông chính sự hoà vang từ Nam về Bắc
Bắc về Nam non sông hình chữ S
Phới phới gió xuân quan họ Bắc Ninh
Ví Dặm, Nam Ai, Nam Bình, Nam Bộ ru em thét
Phơi phới chầu văn múa đèn Huế sông Hương….
 
Hát xẩm, ca trù, đền chùa tính ngưỡng
Những sông Hoàng Long, Bạch Đằng giang
Nghĩa sĩ cắm cọc múa cọc
Nghĩa binh khởi nghĩa nông binh
Sông ơi sông từ núi đổ về bình minh.
Tim ca hát nhận phù sa hồng hào kỳ vĩ.
 
Tóc nhạc sĩ triền lau thế sự
Nếp nhà yên ắng vắng từ lâu
Dấu chân bước nhạc múa đèn trước ngõ
Dìu dặt sáo trúc mùa xuân én về
Dùi dặt cò bay phơi phới đồng quê
Rì rào luỹ tre che xanh tình quê.
 
***
Thập kỷ nay bao nhiêu đổi khác
Truyền hình ký sự nhịp đập tim
Doanh nhân ký sự tài danh tài sản
Công nghệ điện thoại thông minh
Cách mạng 4.0 sung mãn
“Trẻ gêm” đeo kính gù lưng bà.
 
Thế giới bây giờ chồng chéo lo âu
Tích cực tiêu cực năm mươi bốn chín
Một phần nghìn càn quấy lộ đâu
Âm mưu dọn đường bưng kín
Bôi trơn trùm hiểm nguy
Siêu đốm diêm gây cháy đen kịch.
 
Một người trong ức triệu nhân dân
Giải mã - phá dầu sôi lửa bỏng
Yêu hoà bình ngăn dầu sôi lửa bỏng
Yêu hoà bình cứu trợ đồng tâm
Lúa gạo muối mặn nhân tâm
Năm châu bốn biển tình son sắt.
 
‘‘Với  khói lam trên sông, gà đang gáy bên sông’’
‘‘Một trưa nắng cho bao tâm hồn’’
 
Nếp nhà yên ắng vắng từ lâu
Những mùa xuân hoa đào rộ thắm
Trong vòng tay rộ thắm tình yêu
Đào phai thăm đoàn quân chiến thắng
‘‘Như bình thường mùa nay đã về’’
‘‘Mùa xưa mơ ước ấy đang đến đầu tiên’’
 
Tuổi trẻ yêu sông thăng hoa Việt Bắc
Tuổi trẻ yêu sông thăng hoa Cửu long
Tuổi trẻ yêu sông thăng hoa tình kháng chiến
Tuổi trẻ yêu sông thăng hoa lời quyến luyến
Tuổi trẻ yêu sông thăng hoa giống nòi
Tuổi trẻ yêu sông thăng hoa nguồn mạch.
 
Hoài Thanh, Hoài Chân điểm danh
Tôn vinh ‘‘Thi Nhân Việt Nam’’
Ngôn ngữ sáng giá
Những ca khúc nổi tiếng dâng trào
Những sơn dầu, tranh lụa thiếu nữ
Mùa xưa mơ ước ấy dâng trào hồn mơ ước.
 
Tiến quân ca - Quốc Ca hùng hồn
Nhạc sĩ Văn Cao mùa xanh đất nước
Mùa xuân đào rộ hương thôn
Mùa xuân mai thắm hương thôn
Các di sản lên hương lan toả
Các thủ đô văn hiến văn minh
 
Các tượng đài chất ngất ký sự
Chùa chiền tín ngưỡng kéo chuông
Cửa Bắc cửa Nam rồng Thăng Long
Điện Kính Thiên kéo cờ ký sự
Bộ Tổng tư lệnh hầm tướng Giáp
Sách đỏ - lớp lớp bay cờ đỏ sao vàng.


***
Hầm thông gió Rồng cuộn vào lồng đất
Hổ ngồi vào lòng chiến binh
Hổ ngồi vào lòng cựu chiến binh
Hổ ngồi vào lòng mười sáu tại tướng ta
Đánh xong giặc hổ ngồi giữ bếp
Lửa nấu cơm thi cho con gái trỗ tài


Rồng mãi bay cuồn cuộn nắng ban mai
Tháng sau Rồng phun nước tưới
Nương rẫy phù sa thung lũng phu sa
Cây lúa nước đứng đồng cúi chẽn
Thúng lúa hai đấu đất nước Việt Nam ta
Mẹ gồng gánh cả gió trời Phú Quốc.


Phần III
Chương sáu
MƯỜI TÁM ĐẠI TƯỜNG TA


Tập đoàn cứ điểm nay mai
Degon thua trận tương tài hênh hoan
Mường Thanh, Hồng Cúm, Him Lam
 Núm nhau đất ruột đất vàng của ta
Kia bầy sói lạ lân la
Đen mù giặc Pháp lầy sa vũng lầy.


Mở vây chiến dịch từ đây
Tây Bắc cho biết chúng mầy thua ta
Việt Minh khởi sự từ xa
Bình Xuyên khí phách muôn nhà đánh Tây
Chúng kia đế quốc Sa lầy
De Castris  lên tướng sa lầy ‘‘bua xua’’.


Thua đau xin kể nhớ chưa
Tưởng làm mưa gió phải chừa thói ngông
Dân ta đoàn kết đồng lòng
Hàng ngàn phụ nữ xa chồng rời con
Dân công hoả tuyến nước non
Đá mòn chân thác sắt son dô hò !


Sông Mã… Nam Định… phất cờ
Toàn dân kháng chiến Bác Hồ gọi kêu
Toàn dân, toàn diện mọi điều
Sử danh Tường Giáp tung diều gió lên
Mười tám danh tướng tuổi tên
Giặc bay bạt vía ngày đêm cúi đầu.
Mở đầu chiến dịch Đông Dương
Đánh Him Lam đại đoài 312
Đánh Bình Giã, cánh đồng Chum…
Mở đầu chiến địch Điện Biên bắt sống De Castris
Bắt sống Dương Văn Minh
Đại Tướng Lê Trọng Tấn…
 
Đại Tướng Lê Trọng tấn
Lính Đại Đoàn trăm trận trăm thắng
De Castris bái phục :
‘‘tôi tự hào được làm tướng -
‘‘Thua Đại Đoàn ông dưới tay ông’’
‘‘Chiến trận Đông Dương máu lửa’’


Một chầu cờ trắng rủ cầu
Một chầu nước Nhật lâu lâu đâu ngờ
Một chầu nước Mỹ ‘‘lơ mơ’’
Đem quân xâm lược sập bờ nước sâu
Biểu tình dân chúng càng đau
Lính Mỹ chết trận ‘‘hậu màu Đông Dương’’.


Kể này tỏ được bốn phương
Lắng nghe rõ chuyện chiến trường của ta
Quân ta vì nước vì nhà
Lấy lưng chèn pháo máu sa đỏ đường
Ấy Tô Vĩnh Diện kiên cường
Cờ thêu thưa Bác can trường tôn vinh.


Quân ta giáp trận hùng binh
Mở đầu chiến dịch tự tin hậu cần
Phai Khắt, Phua Mu, Nà Ngần
Cướp súng đạn chúng tẩn thân chúng mầy
Thua đau vũng kiếp sa lầy
Kinh hồn bạt vía chúng mầy quỳ xin.


Ta kiệm máu sáng lòng dân
Áo chần, dép lốp hành quân đêm ngày
Cướp vũ khí tẩn chúng mầy
Thư Bác Hồ gửi vừa đây nhắc lòng
Đánh chắc thắng đánh tấn công
Không cho chúng thở cuồng ngông khoe tài.


Degon lên tướng khoe oai
Thua đau bạt vía kéo dài hàng binh
Đánh quyết thắng đánh tự tin
‘‘Chẻ tre’’ chiến lược hàng binh ‘‘xì xồ’’
Tướng Giáp bên cạnh Bác Hồ
Sa bàn bày trận phất cờ thắng to.


Chiến trường đâu phải giấc mơ
Máu xương chiến sĩ… sông Lô hậu cần
Muối, gạo, vũ khí, bông băng…
Hò dô sông Mã Hàm Rồng thăng thiên
Kiên cường tài nghệ Hoàng Sâm
Dẫn quân kiên định đào hầm bao vây


Giao thông hào xiết từng ngày
Áp đồi A1 vòng vây xiết dần
Máy bay bom đạn chúng quần
Không sao phát hiện Việt Minh lối nào
Bộ đội cuốc xẻn hầm hào
Thần tốc chiến dịch đồng bào ứng reo.


Đánh chắc thắng đỉnh non cao
Kéo lui lại pháo chiến hào toàn quân
Cờ thêu sau chữ nắng xuân
Dâng lời thưa Bác mừng xuân đồng lòng
Kéo lui pháo kéo lòng vòng
Ẩn bày trận mới lòng vòng địa linh…


Kéo lui pháo trận nghi binh
Bác Hồ Tướng Giáp nhịp tim anh tài
La Văn Cầu mãi van nài
‘‘xin cầm lấy mác chặt rời tay tôi’’
‘‘Hai quả bộc pháo ai ơi’’
‘‘Nổ tung vía giặc bơi bời Pháp kia’’


Nghĩa trang ghi rõ trên bia
Và tên đường phố nắng mưa ngọn nguồn
La Văn Cầu tay bị thương
Van nài đồng đội kiên cường chặt cho
Hai quả bộc pháo gầm to
Cờ thếu sáu chữ Bác Hồ ngợi khen.


Lỗ châu mai chúng, này xem
Nổ tung bạt vía ngông cuồng degon
Chiến sĩ anh hùng Nguyễn Can
Phất cờ Quyết thắng vinh quang gió cười
Him Lam cứ điểm tơi bời
Bác vui rực rỡ mặt trời tháng năm.


Anh hùng lực lượng vũ trang
Thân đỡ súng Bế Văn Đàn lập công
Mường Phồn trận địa máu xương
Thần tốc chiến sĩ kiên cường lừng danh
Degon dấu mặt gầm gàn
Cờ hàng đã kéo dọc ngang bẻ bàng.


Ôi thôi đế quốc ngoại bang
Mỹ kia súng đạn xếp hàng thế chân
Bác Hồ điều tướng kiển quân
Nguyễn Chí Thanh với Hoàng Sâm lệnh chờ
Vào Nam đánh trận, đúng giờ
Bí Thư Lê Duẫn bất… gọi ra.


Nhịp tim Bác đập thiết tha
Nỗi đau tim Bác chúng ta hoà cùng
Trời Bắc biển Nam anh hùng
Quyết giành độc lập non sông vẹn toàn
Thần tốc thần tốc vào Nam
Trường Sơn xẻ dọc vượt ngàn gian nan.


         ***
Đánh tàu sông Hiếu Gio Cam
Bạch Đằng huyền thoại Tú Anh song toàn
Mưu trí dũng lược Việt Nam
Sáu tàu chiến Mỹ vỡ tan, tanh bành
Xuân sáu tám Dương Tú Anh
Chiến trường đường 9 Khe Sanh lẫy lừng.


Trường kỳ kháng chiến máu xương
Mậu Thân sáu tám quân dân đồng lòng
Từ sông Bến Hải nguồn trong
Bến Tre Đồng khởi tầm vong diệt thù
Hoàng Đan quê cụ Nguyễn Du
Bà Bình bà Định cơ đồ lòng dân…

 
Mở đầu chiến dịch Đông Dương
Đánh Him Lam đại đoài 312
Đánh Bình Giã, cánh đồng Chum…
Mở đầu chiến dịch Điện Biên
bắt sống De Castris
Bắt Dương Văn Minh tức thì
Bà Nguyễn Thị Định tướng
thi anh tài…
 
Tướng ngoại giao cài hoa mai
Bà Bình thắng Kissinger Hoa Kỳ
Năm 1954 De Castris:
‘‘tôi tự hào được làm tướng -
‘‘Thua Đại Đoàn ông dưới tay ông’’
‘‘Chiến trận Đông Dương máu lửa’’


Trăm trận trăm thắng hiến dâng
Mười tám Đại Tướng quân dân ba miền
Mười tám Đại Tướng kể tên
‘‘Giặc kia bạt vía kinh niên bảy đời’’
Tướng cha lừng lẫy con trời
‘‘Tướng con’’ Thánh Gióng ngậm cười mẹ ru!


Mùa thu cách mạng mùa thu
Chín năm kháng chiến mây mù xua tan
Đau thương nửa nước - miền Nam
Ngàn năm đánh giặc đạp tan đồn thù
Đánh giặc xây dựng cơ đồ
Bác Hồ kêu gọi đèn cù tập quân.


Yêu hoà bình không chiến tranh
Bản làng nương rẫy sông xanh cội nguồn
Bắc Nam sum họp hương thôn
Biển Đông hải đảo căng buồm ra khơi
Dáng hình đất nước thảnh thơi
Tà bay chữ S ánh trời bình yên!


Trăm triệu dân trọn ba miền
‘‘Đất lành linh kiệt sáng duyên tiên rồng’’
‘‘Thần đồng hoá, toán, văn chương’’
Sánh vai cường quốc bốn phương đất trời
Dáng hình Tổ quốc đẹp tươi
Tà bay thiếu nữ ngời ngời liềm trăng…


Thăng Long hoàng thành Rồng Thăng
Kính Thiên thềm điện nghìn năm rồng chầu
Đi đâu về tới những đâu
Rồng bay toả áng sắc màu thời gian
Địa linh nhân kiệt Bắc Ninh
Chín Rồng Đời Lý nhịp tim hướng lòng…


Hoàng Long địa mạch Hoàng Long
Dời đô triều Lý ấm trong êm ngoài
Đất Rồng cuộn nọ Hổ ngồi
Khoa thi Văn Miếu tháng trôi dân cường
Chùa Một Cột sóng hồ Gươm
Đài Nghiên Bút Tháp tiếng chông Tây Hồ.


         ***
Việt Nam - Dân Chủ - Cộng Hoà
Tuyên Ngôn độc lập nước nhà đổi thay
Yên vui chưa ấm vòng tay
Pháp kia xâm lược ngàn ngày đau thương
Binh thư rừng Hưng Đạo Vương
Vòm xanh che chở rẫy nương lúa vàng.


Tây Bắc Tây Bắc Lừng vang
Núi Các Mắc suối Lê Nin Bác Hồ
Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà
Chín năm dép lốp dân ta kiên cường
Ba lô cõng súng chiến trường
Thủ đô kháng chiến Sơn Dương ẩn hình


Công nông trí thức đức tin
Hổ ngồi Rồng cuộn ẩn hình Thăng Long
Hiền tài Hải Thượng Lãng Ong
Binh Thư Nguyễn Trãi tấm lòng trăng treo
Nguyễn Du Kiều truyện ru nghèo
Cần Giuộc nghĩa sĩ trăng treo tấc lòng


Đánh giặc Pháp Hồ Chí Minh
Sa bàn Tướng Giáp điều binh anh tài
Điện Biên chấn động địa cầu
Tướng ta mười sáu hàng đầu tuổi tên
Bí thư Lê Duẫn trang nghiêm
Đọc Di Chúc Bác mưa tràn Quốc Tang!


Tiếng Quân ca Quốc ca Việt Nam
Hùng thiêng chí sĩ ngàn năm Rồng chầu
Đi đâu về những nơi đâu
Hoàng Long Bái Đính hai màu thời gian
Tiếng Quân ca Quốc Ca Việt Nam
Trong tim nhip đập Hồng Bàng cõi sinh!


Mười tám đời vua Hùng Vương
Nay tướng mười tám 
Anh hùng toàn quân…
Ba mũi tiến công lòng dân
Bà Bình bà Định mùa xuân nước nhà
Ngày bình thường sôi nổi ta
Ngày bình thường ấy muôn hoa nức lòng


Nữ Tướng Bà Định lập công
Bà Bình Đàm phán ‘‘tay không diệt thù’’
“Henry bị bủa mây mù”
Nức lòng đoàn kết trời thu trường tồn
Trưng Trắc Trưng Nhị Hùng Vương
Bốn bà Đại tướng phi thường Việt Nam!

(...)

 

(1,1,3) –Trích Lịch sử nước ta của Chủ Tịch Hồ Chí Minh- Nhà xuất Bane chính trị Quốc gia - Bảo Tàng Tân Trào ATK

(4) Thơ Quang Dũng

(5) Long Biên Hầu - Đô Hầu Đại Vương  Phạm Tu (476-545), người ghi dấu ấn đặc biệt trong lịch sử dân tộc, trong công cuộc vùng lên giành độc lập non sông với tinh thần “Cửu niên tam tích” với nghĩa lâu dài nhiều năm. “Tam tích” nghĩa là tích trữ ba thứ: lương thực, quần áo, vũ khí”

Hà Nội, 29/1/24. LTM

Nguồn tin: Nguyễn Thành Phong

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây